Ordu.az xəbər verir ki, hadisə 2026-cı il iyunun 3-də Britaniyanın Devon qraflığında yerləşən Okehempton yaxınlığında baş verib.

Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, “Merlin Mk4” helikopteri planlı təlim uçuşu zamanı əlverişsiz hava şəraitində qəzaya uğrayıb. Məlumatda qeyd olunub ki, qəza zamanı bölgədə güclü külək, intensiv yağış və məhdud görünmə şəraiti hökm sürüb.

Qəzada Komando Helikopter Qüvvələrinin üç üzvü - komandir-leytenant Kris Qreyson, leytenant Lili-Mey Fişer və baş çavuş Ouen Qrin həlak olublar. Komando Helikopter Qüvvələrinin komandanı polkovnik Uill Penkmen hadisə ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, korpus çox dəyərli əməkdaşlarını itirib.

“Ötən gün Komando Helikopter Qüvvələri ailəsinin üç üzvünü itirməyimiz böyük faciədir. Onlar qarşılarında parlaq gələcək olan, peşəsinə sadiq və qüvvənin ruhunu daşıyan hərbçilər idi”, - deyə o vurğulayıb.

Böyük Britaniya hökuməti və kral başsağlığı verib

Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Con Hili həlak olan hərbçilərin ölkənin Silahlı Qüvvələrinin ən yaxşı xüsusiyyətlərini təcəssüm etdirdiyini bildirib.

“Komandir-leytenant Qreysonun, leytenant Fişerin və baş çavuş Qrinin itkisi həqiqətən sarsıdıcıdır. Onlar öz bölmələrinin yüksək qiymətləndirilən və peşələrinə sadiq üzvləri idilər. Onların ölümü onları tanıyan hər kəs üçün böyük itkidir. Düşüncələrim ailələri, yaxınları və birlikdə xidmət etdikləri şəxslərlədir”, - deyə müdafiə naziri bildirib.

Hadisə Böyük Britaniya kralı III Çarlz tərəfindən də xüsusi olaraq qeyd olunub. Vindzor qəsrində Kral Dəniz Piyadaları komandolarına yeni bayraqların təqdim edilməsi mərasimində çıxış edən III Çarlz qəzadan dərin sarsıntı keçirdiyini bildirib.

1970-ci illərdə Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrində helikopter pilotu kimi xidmət etdiyini xatırladan kral özünü hətta “Junglie” adlandırıb. Bu ifadə Komando Helikopter Qüvvələrinin şəxsi heyəti üçün istifadə olunan qeyri-rəsmi addır.

“845-ci Dəniz Aviasiya Eskadrilyasında keçmiş “Junglie” pilotu kimi bu faciəli xəbəri eşidəndə dərindən sarsıldım. Düşüncələrimiz və ən dərin başsağlığımız həlak olanların ailələri, dostları və həmkarları ilədir. Onların xidməti ən yüksək səviyyədə qiymətləndirilir və dualarımızda yaşayırlar”, - deyə III Çarlz bildirib.

Məlumata görə, kral daha sonra həlak olan hərbçilərin ailələrinə şəxsi başsağlığı məktubları da göndərib.

Lili-Mey Fişer Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin yeganə qadın komandosu idi

Qəza baş verən zaman 31 yaşlı leytenant Lili-Mey Fişer Komando Helikopter Qüvvələrinin yeganə xidmət edən qadın komandosu idi. Bu aviasiya bölməsi Böyük Britaniyanın Komando Qüvvələrinə hava dəstəyi göstərir.

Fişer Londonun “Imperial College” universitetini bitirdikdən sonra 2019-cu ildə Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinə qoşulub. Uçuş hazırlığı proqramı zamanı fasilə götürərək komando hazırlığı keçib.

BBC-nin məlumatına görə, o, Silahlı Qüvvələrin bütün növlərinin nümayəndələrinin qatıldığı və son dərəcə çətin hesab olunan 16 həftəlik komando kursunu uğurla başa vurub. Bu kursu bitirən qadınların sayı olduqca azdır.

Lili-Mey Fişer yalnız hərbi fəaliyyəti ilə deyil, idman uğurları ilə də tanınırdı. O, 2021-ci ildə Böyük Britaniyanı Avropa Yaş Qrupları Triatlon Çempionatında təmsil edib. Bundan başqa, ITV kanalında yayımlanan “Take Me Out” və “Ninja Warrior UK” televiziya proqramlarının iştirakçısı olub.

Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi onun ölümü ilə bağlı yaydığı açıqlamada Fişerin çoxsaylı insanlara, xüsusilə də gənc qadınlara ilham verdiyini vurğulayıb.

“Onun ölümü Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri, Komando Qüvvələri və eskadrilya üçün böyük itkidir. O, saysız-hesabsız insanlara, xüsusilə gənc qadınlara öz arzularına çatmaq üçün ilham verirdi. Qarşısında dəniz aviasiyaçısı kimi çox parlaq gələcək var idi”, - deyə açıqlamada bildirilib.

“Merlin Mk4” haqqında

“Merlin Mk4” helikopteri 2018-ci ildə xidmətə qəbul olunub və hazırda Böyük Britaniyanın Komando Helikopter Qüvvələrinin əsas hava platformalarından biri hesab edilir.

Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri və Kral Dəniz Piyadaları tərəfindən istifadə olunan helikopter elit bölmələrə hava dəstəyi göstərmək məqsədilə hazırlanıb.

Platforma qatlanan əsas rotor pərlərinə və qatlanan quyruq hissəsinə malikdir. Bu xüsusiyyət onun “Queen Elizabeth” sinfinə məxsus aviadaşıyıcılarda və amfibiya hücum gəmilərində daha səmərəli saxlanılmasına imkan yaradır.

“Merlin Mk4” hər cür hava şəraitində fəaliyyət göstərmək üçün nəzərdə tutulub. Helikopter tam təchizatlı 24 hərbçini daşıya bilir və onları gəmidən sahilə və ya müxtəlif əməliyyat bölgələrinə çatdırmaq imkanına malikdir. Eniş mümkün olmadıqda isə xüsusi sürətli eniş sistemi vasitəsilə şəxsi heyəti kəndirlərlə yerə endirə bilir.

Bu versiya əvvəlki “Merlin Mk3” modelinin təkmilləşdirilmiş variantıdır və daha müasir avionik sistemlərlə təchiz olunub.

Hazırda Böyük Britaniya təxminən 24 ədəd “Commando Merlin” helikopterindən istifadə edir. Müdafiə Nazirliyi bu platformaların istismar müddətini 2030-cu ildən 2040-cı illərin əvvəllərinə qədər uzadıb və bu qərar Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “Integrated Force 2030” proqramı ilə əlaqələndirilib.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az