Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə KİV-ləri məlumat yayıb.

Prezidentin himayəsində həyata keçirilən və öz sahəsində brendə çevrilən sərginin müdafiə sektoru və iştirakçı şirkətlər üçün xeyir gətirməsini arzulayan Ərdoğan 120 ölkədən 1700-dən çox şirkətin iştirak etdiyi sərginin təşkilində əməyi keçən qurumları, şirkətləri və sponsorları təbrik edib.

Quru, dəniz, aviasiya, kosmos və təhlükəsizlik sahələrində hazırladıqları məhsullarla sərgidə yer alan bütün şirkətlərə ən səmimi təbriklərini çatdıran Prezident Ərdoğan belə danışıb:

“1300-dən çox üzv şirkəti və tərkibindəki 30 universitetin fəal iştirakı ilə Avropanın ən böyük müdafiə və aviasiya klasteri olan “SAHA İstanbul” ailəsini ürəkdən təbrik edirəm. Sektorda 4500-dən çox şirkətin uyğunluq və koordinasiya içində fəaliyyətini davam etdirməsini təmin edən Müdafiə Sənayesi Komitəmizi, kollektiv səylərin nəticəsi olan bu uğur hekayəsinin altında imzası olan şirkətlərimizi, universitetlərimizi, qurumlarımızı səmimi şəkildə təbrik edir, mühəndisindən proqramçısına, fəhləsindən texnikinə qədər müdafiə sənayemizin bütün əməkdaşlarına eyni şəkildə təşəkkürümü bildirirəm. Rəbbim sizin uğurlarınızı daim etsin. Bu səyləriniz həm ölkəmiz, həm dost və qardaşlarımız, həm də insanlıq üçün xeyirə vəsilə olsun”.

Ərdoğan sərginin bu il beşincisinin təşkil edildiyini xatırladaraq bildirib ki, sərgini yeni rekordlarla, razılaşmalarla və əməkdaşlıqlarla daha da zənginləşdirməyin haqlı qürurunu yaşayırlar.

Prezident Ərdoğan sərgidə 1500-ü yerli olmaqla 1763 şirkətin iştirak etdiyini bildirərək bunları qeyd edib:

“Sərgidə sahib olduqları yeni xüsusiyyətlərlə diqqət çəkən 203 məhsul ilk dəfə nümayiş etdirildi. 192 rəsmi nümayəndə heyəti və 108 satınalma heyəti sektorumuzla birbaşa təmas qurmaq imkanı əldə etdi. İmzalanan 182 razılaşma ilə ümumilikdə 8 milyard dollarlıq iş həcminə çatıldı. Bu rəqəmin 6 milyard dollarlıq hissəsini birbaşa ixracyönümlü razılaşmalar təşkil etdi. Mənzərəyə bütövlükdə baxdıqda gördüyümüz tablo tam olaraq budur: Türkiyə müdafiə sənayesi artıq yalnız regionunda deyil, dünya miqyasında rəğbət görən, etimad doğuran, diqqətlə izlənilən və seçilən bir ekosistemə çevrilib. Türkiyə müdafiə, aviasiya və kosmos sahəsində qlobal səviyyədə ulduzu parlaq şəkildə parlayan ölkələr sırasında adını qürurla yazdırıb”.

Bu uğur tablosunun arxasında şübhəsiz ki, on illərin zəhməti, gecəni gündüzə qataraq fədakar ruhla çalışan 100 mindən çox vətən övladının əməyi, xalqın dəstəyi və dövlətin iradəsi olduğunu vurğulayan Ərdoğan bildirib: “İnşallah daha yaxşı yerlərdə olacaq, daha böyük uğur hekayələrini birlikdə yazacaq, müdafiə sənayesində tam müstəqil Türkiyə hədəfinə çatana qədər dayanmadan, durmadan çalışacağıq”.

Bu gün gəldikləri nöqtədə təhlükəsizliyin artıq yalnız bir sahəyə, bir meydana və ya bir sənaye qoluna həbs edilə bilməyəcəyini deyən Ərdoğan qeyd edib: “Zavoddan sınaq prosesinə, məlumat mərkəzindən akademiyaya, təchizat zəncirindən geribildirimə qədər təhlükəsizlik hər yönü ilə bütöv bir konsepsiyadır. Eyni şəkildə, bu gün bir ölkənin çəkindirici gücü sahib olduğu platformaların sayı ilə ölçüləcək həddi çoxdan aşıb. Envanterinizdəki platformaları hansı proqramla idarə etdiyiniz, onlarda hansı sensorlardan istifadə etdiyiniz, bu məhsullar üçün hansı mühərrikləri inkişaf etdirdiyiniz və hansı sursatı nə qədər müddətdə istehsal edə bildiyiniz önəmlidir. Kiber hücumlara, radioelektron mübarizə təhdidlərinə, insansız sistemlərə və hibrid müharibə üsullarına qarşı nə qədər hazır olduğunuz həlledicidir”.

Prezident Ərdoğan bölgələrində və dünyada son dövrdə baş vermiş müharibə və münaqişə mühitlərində bu həqiqətlərə bir daha şahid olduqlarını, süni zəkadan insansız vasitələrə, avtonom sistemlərdən qərar dəstək mexanizmlərinə qədər geniş spektrdə döyüş meydanının necə dəyişdiyinə hamılıqla şahidlik etdiklərini və etməyə də davam etdiklərini qeyd edib.

“Bunu bu gün böyük qürurla ifadə etmək istərdim”, - deyən Ərdoğan bildirib və belə davam edib:

“Konvensional güc elementlərinin yerini çoxqatlı və inteqrasiya olunmuş sistemlərin aldığı bu yeni dövrün qurucu aktorlarından biri şübhəsiz ki, Türkiyədir. Bu gün Türkiyə yeni nəsil milli döyüş təyyarəsini, insansız döyüş təyyarəsini, helikopterini, pilotsuz uçuş aparatını, zərbə tipli pilotsuz uçuş aparatını istehsal edən, radioelektron mübarizə sistemlərini, peyk texnologiyasını, döyüş müdafiə sistemini, radarını inkişaf etdirən, tankını, raketini, zirehli texnikalarını, döyüş gəmisini, insansız dəniz platformalarını istehsal və inşa edən, bir sözlə, dənizin dərinliklərindən kosmosun boşluğuna qədər hər səviyyədə öz imzasını daşıyan proqram, platforma və sistemləri özü hazırlaya bilən bir ölkədir. Türkiyə müstəqilliyinə və gələcəyinə qəsd etməyə cürət göstərəcək hər hansı düşmən ünsürün qolunu bükəcək qüdrətə və gücə artıq kifayət qədər sahib olan bir dövlətdir”.

Prezident Ərdoğan həm SAHA 2026-da nümayiş etdirilən qürurverici məhsulların, həm də keçən həftə açıqlanan ixrac rəqəmlərinin nə demək istədiklərini çox aydın göstərdiyini, eyni zamanda Türkiyənin çatdığı səviyyəni ortaya qoyduğunu bildirib.

Burada adları bir-bir sadalamağa çalışdıqlarında saatlar, günlər tələb edəcək məhsulları, layihələri, dizaynları və işləri iştirakçıların gördüyünü deyən Ərdoğan iştirakçıların inam, iradə, cəsarət, əmək, fədakarlıq və baxış bir araya gələndə nələrin əldə oluna biləcəyinə bilavasitə şahidlik etdiklərini söyləyib.

Prezident Ərdoğan eyni qürur tablosu ilə ixrac tərəfində də qarşılaşdıqlarına diqqət çəkərək bunları deyib: “Baxın, biz vəzifəyə gəldiyimiz zaman müdafiə və aviasiya ixracatımız ildə cəmi 248 milyon dollar idi. Türkiyə müdafiə sənayesində 80 faiz xaricdən asılı bir ölkə idi. Xaricdən asılılığımızı illər ərzində azaldaraq bunu tərsinə çevirdik. 2025-ci ildə müdafiə və aviasiya ixracatı tariximizdə ilk dəfə 10 milyard dolları keçdi”.

“Türkiyə ilk 4 ayda 2 milyard 871 milyon dollarlıq ixrac həyata keçirib”

Aprel ayının ixrac rəqəmlərinin keçən ilin dinamizminin davam etdiyini göstərdiyini vurğulayan Ərdoğan deyib: “Müdafiə və aviasiya ixracatımız apreldə 962 milyon dollara yüksəldi. 2026-cı ilin ilk 4 ayında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 28 faiz artım oldu. Beləliklə, ilk 4 ayda 2 milyard 871 milyon dollarlıq ixrac həyata keçirdik. Yəni bundan 23 il əvvəl ildə 248 milyon dollar ixrac edən Türkiyə bu rəqəmi bu gün təxminən bir həftədə həyata keçirir. Allaha sonsuz şükürlər olsun. Qısa müddətli hədəfimiz 11 milyard dolları aşaraq bu sahədə dünyanın ilk 10 ölkəsi arasına adımızı yazdırmaqdır. İnşallah genişlənən beynəlxalq əməkdaşlıqlarımız, dərinləşən ekosistemimiz və artan istehsal gücümüzlə bu hədəfə də çatacağıq”.

Prezident Ərdoğan xalqının qürurunu artıran, dost, qardaş və müttəfiqlərə etimad verən bu uğur hekayəsini yazmağın o qədər də asan olmadığını, görünən-görünməyən saysız-hesabsız maneələrlə qarşılaşdıqlarını, embarqolarla və məhdudiyyətlərlə yolun bağlanmaq istəndiyini vurğulayıb.

“Türkiyə müdafiə sənayesində nə zaman böyük bir addım atdısa, kimlərsə dərhal işə qarışdı”

Pulu ödənilmiş sistemlərin verilmədiyi günlərin olduğuna diqqət çəkən Ərdoğan belə qiymətləndirmə aparıb:

“Yalnız xaricdən deyil, yalnız dost bildiklərimizdən deyil, daxildən də xəyanətə, tələyə, ümidlərimizi qırmağa yönəlmiş əməliyyatlara məruz qaldıq. İçimizə yerləşmiş və yerləşdirilmiş, bəzən də haqq libasında görünən Troya atlarının təxribatları ilə mübarizə apardıq. Burada son dərəcə diqqətçəkən bir məqam var: Türkiyə müdafiə sənayesində nə zaman qabığını sındırdısa, nə zaman böyük bir addım atdısa, kimlərsə dərhal işə qarışdı. “Başımıza yeni ixtira çıxarmayın” dedilər, “Xaricdən almaq daha asandır” dedilər, “İqtisadi baxımdan mümkün deyil” dedilər, “Müdafiə sənayesi sərmayələri səmərəsizdir” dedilər.

Bəzən iqtisadi göstəriciləri təhrif etməklə, bəzən milli şirkətlərimizi hədəfə alaraq, bəzən onları kiçik görərək, bəzən də “Balıqlar qorxur” kimi gülməli arqumentlərlə müdafiə sənayesi addımlarımızı əngəlləməyə çalışdılar. Biz bunların heç birinə qulaq asmadıq. “Balıqlar qorxur” deyənlər gəlib sərgimizi ziyarət etdilər, amma balıqların görünür qorxmadığını gördülər. Öyrədilmiş acizlik sindromu ilə zədələnmiş xarakterlərin bizi də öz ruhsuz, ümidsiz, baxışsız dünyalarına çəkməsinə imkan vermədik. “Bacarmayacaqsınız” deyənlərə cavabımızı bu gün SAHA 2026-da olduğu kimi, hazırladığımız, tamamladığımız, döyüş meydanında uğurla sınaqdan keçirilmiş məhsullarla verdik”.

Prezident Ərdoğan Nuri Killigil, Şakir Zümre, Vecihi Hürkuş və Nuri Demirağ kimi şəxslərin canlarını ortaya qoyaraq səbrlə çalışmaları sayəsində müdafiə sənayesində bugünkü səviyyəyə gəlinməsini təmin etdiklərini qeyd edib.

Prezident Ərdoğan, mərhum Özdemir Bayraktar da daxil olmaqla Türkiyə müdafiə sənayesinin öncül simalarını rəhmətlə yad etdiyini bildirib.

Vecihi Hürkuşun aviasiyada illər əvvəl yüksəltdiyi bayrağı mərhum Özdemir Bayraktarın insansız hava vasitələrində zirvələrə çıxardığını və göylərdə böyük qürurla dalğalandırdığını deyən Ərdoğan bildirib: “İnanıram ki, onun izindən gedənlər bu əmanətə layiqincə sahib çıxacaq, Türkiyə müdafiə sənayesinin şöhrətini yüksəltməyə davam edəcəklər”.

Prezident Ərdoğan, həmçinin qeyd edib: “Müdafiə sənayesi və çəkindirmə ilə yanaşı, milli təhlükəsizliyin digər kritik halqası bizim “daxili cəbhə” adlandırdığımız xalqın birlik və bərabərliyidir. Bu bir həqiqətdir ki, milli bünövrə nə qədər möhkəm olsa, bir ölkənin təhlükəsizliyi də o qədər güclü və möhkəm olar. Tale və gələcək birliyi qurmuş, ortaq dəyərlər ətrafında birləşmiş, eyni ideallara könül vermiş bir xalqı kənar müdaxilələrlə təslim almaq, belə bir milləti diz çökdürmək asan deyil. Amma içəridə sızma varsa, daxili cəbhədə boşluq açılıbsa, içəri qaynayıb-qanıyırsa, belə bir halda da millət ayaqda qala bilməz”.

Bu vəziyyəti Mehmet Akif Ersoyun Nəsrullah məscidində etdiyi çıxışda “Millətlər top, tüfəng, zireh, ordu, təyyarə ilə yıxılmaz. Millətlər yalnız aralarındakı rabitələr qırıldıqda, öz dərdinə, öz havasına, öz mənfəətinə, öz mənfəətini təmin etmək qayğısına düşdükdə yıxılır” sözləri ilə izah etdiyini xatırladan Ərdoğan deyib: “Dünən olduğu kimi bu gün də, sabah da məsələnin əsas nöqtəsi budur”.

Minilliklərə uzanan tarixinin demək olar ki, hər dövrünün mübarizə ilə keçdiyini bildirən Prezident Ərdoğan dövlət və millət olaraq aparılan bütün mübarizələrin daxili cəbhənin möhkəmləndirilməsi ilə qazanıldığını söyləyib.

Ərdoğan lazım gəldikdə top səsinin uşaqlara layla olduğunu, lazım gəldikdə aclıq, susuzluq, silahsızlıq, sursatsızlıq yaşadıqlarını, amma heç vaxt inamlarını itirmədiklərini, ümidsizliyə düşmədiklərini ifadə edib.

Birlik və bütövlüklərindən güzəştə getmədiklərini bildirən Ərdoğan çıxışını belə davam etdirib:

“Müqəddəsliyimizə uzanan çirkli əllərə təslim olmadıq. Biz də hakimiyyətlərimiz boyunca məruz qaldığımız saysız hücumu, saysız çevriliş cəhdini, varlığımızı hədəf alan saysız mühasirəni məhz bu ruhla dəf etdik. Burada bunu böyük qətiyyətlə ifadə etmək istəyirəm. Bu gün daxili qalamızı möhkəmləndirmə yolunda atdığımız ən strateji addım 18-ci ayını tamamlayan Terrorsuz Türkiyə prosesi və terrorsuz region hədəfidir. Terrorsuz Türkiyə prosesi Türkiyəni və qonşu ölkələri daxili cəbhələri ilə birlikdə gücləndirərək sakit, təhlükəsiz, rifahlı və sülhün hakim olduğu gələcəyin qurulmasını hədəfləyən böyük baxışın adıdır. Terrorsuz Türkiyə bölgəmizdə aparılan bölüşdürmə mübarizəsi qarşısında millətimizin şüurunda və qəlbində qurulan möhkəm bir mövqedir”.

Ərdoğan bu mövqenin fikri və siyasi birgə qərargahının Cumhur İttifaqı olduğunu bildirərək deyib: “Terrorsuz Türkiyə hədəfinə aparan yolun bələdçisi də eyni şəkildə Cumhur İttifaqıdır. Prosesin katalizatoru isə türk xalqının çoxdan layiq olduğu hədəflərdir. Bu hədəfə əzbər kalıplarla deyil, uzaqgörən, cəsarətli, böyük millət və dövlət olmağın verdiyi özünəinamla və qətiyyətli addımlarla çatmaq olar. Türkiyə dövlət və millət olaraq təxminən yarım əsrlik uğurlu mübarizəsinin ardından terrordan xilas olmaq iradəsini ortaya qoyub və Terrorsuz Türkiyə üçün çox aydın mövqe sərgiləyib”.

Bu iradənin təməlində vətəni və milləti üçün canlarını fəda edən qəhrəmanların əziz xatirəsinin müqəddəs əmanəti olduğunu ifadə edən Prezident Ərdoğan bunları qeyd edib:

“Bu iradənin təməlində “vətən sağ olsun” deyərək övladlarını qara torpağın bağrına verən, acısını qəlbinə gömən ana və ataların mətanəti dayanır. Bu iradənin təməlində şəhid həyat yoldaşları, şəhid övladları, şəhid yaxınlarımız var, qazilərimizin fədakarlıqları var. Allahın izni ilə bundan geri dönüş yoxdur və olmayacaq. Məhəbbət mühitini çox möhkəm şəkildə qurub, qardaşlıq şüurunu gücləndirərək düşmənçilik divarlarını bir-bir yıxaraq, fitnələrin kökünü kəsərək terrorun qanlı və qaranlıq kölgəsini səbəbləri ilə birlikdə bu torpaqların üstündən tamamilə qaldıraraq, əziz şəhid və qazilərimizin fədakarlıqlarının boşa getmədiyini bütün dünyaya inşallah birlikdə göstərəcəyik. İnanırıq, Allahın izni ilə uğur qazanacağıq. Qərarlıyıq, inşallah hədəfimizə çatacağıq”.

Ərdoğan sərginin təşkilində əməyi keçənlərə təşəkkür edib.

“SAHA İstanbul” İdarə Heyətinin sədri Haluk Bayraktar Prezident Ərdoğana yeniçərilərin başlarında daşıdıqları keçədən hazırlanmış “börk” (börk (və ya daha spesifik olaraq yeniçəri börkü) Osmanlı hərbi tarixinin ən simvolik elementlərindən biri, yeniçəri korpusunun rəsmi başlığıdır-red.) hədiyyə edib.

Proqram ailə fotosu ilə başa çatıb.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az