Çox güman ki, söhbət reallıqda baş vermiş diplomatik və protokol qalmaqalından gedir, çünki nəşr İtaliyanın hazırkı xarici işlər nazirinin fikrindən sitat gətirir. İtaliyanın xarici işlər naziri deyib ki, baş verən hadisə Baş Nazir Aparatının səriştəsizliyini sübut edir və “bir daha təkrarlanmamalıdır”. Ukraynadakı vəziyyət doğrudan da Qərb bloku üçün ürəkaçan deyil. Uzun müdafiə döyüşlərindən sonra rus qoşunları Avdeyevka istiqamətində əks hücuma keçib və Britaniyanın “Guardian” nəşrinin müxbirinin iki həftəlik işgüzar səfərindən sonra ifadə etdiyi kimi, “şəhəri hər iki tərəfdən maşaya alıblar”.
Yerli qüvvələrə silah, ərzaq çatdırmaq və yaralıları təxliyə etmək üçün Ukrayna tərəfinə doqquz kilometr enində “pəncərə” qalıb. Lakin Ukrayna tərəfi Rusiya artilleriyasının davamlı atəşi altındadır. Ukrayna silahlı qüvvələrinin komandanı Zalujnı də vəziyyətin mürəkkəbliyini etiraf edib. İsrail-Fələstin müharibəsi ABŞ üçün əlavə fəsadlar yaradıb. Gələn il ABŞ və Rusiyada prezident seçkiləri olacaq və hərbi uğur Putin və ya Bayden üçün son dərəcə vacibdir.
Qərb ekspertləri həyəcanla bildirirlər ki, Rusiya sanki İkinci Dünya müharibəsini təkrarlayır. “Hər şey cəbhə üçün, hər şey qələbə üçün” şüarını tez-tez təkrarlayır və öz hərbi sənayesinin imkanlarını demək olar ki, üç dəfə artırıb. Onlar hesab edirlər ki, Putin “daha genişmiqyaslı müharibəyə hazırlaşır”. Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Medvedev Polşanı “kaftar” adlandırıb və hərbi münaqişəni istisna etməyib. Rusiya gələn il hərbi xərclərini 70 faiz artırır.
Belə bir vəziyyətdə İtaliya Baş nazirinin “Avropa Ukraynadan yorulub” ifadəsi Kiyevdə çox emosional qarşılanıb. Ali Radanın Xarici əlaqələr və parlamentlərarası əlaqələr komissiyası avropalı parlamentarilərə müraciət edib və bildirib ki, Rusiyaya qarşı müharibədə Ukrayna “Avropa dəyərlərini, ümumbəşəri dəyərləri müdafiə edir” və tərk ediləcəyi təqdirdə “Avropa növbəti hədəfə çevriləcək”.
Rusiya-Ukrayna müharibəsinin gələcək kursunun necə olacağını söyləmək çətindir. İndiki mərhələdə İlham Əliyevin Azərbaycanın neokolonializmlə mübarizədə iştirakı ilə bağlı bəyanatı Ermənistanda və xüsusilə Fransada xüsusi narahatlıq doğurub. Bakının mesajı Azərbaycanın ekspansionist güclərin Cənubi Qafqazdakı mövcudluğuna qarşı münasibətini vurğulayır.
Təbii ki, Ermənistan verdiyi vədləri yerinə yetirməsə noyabrın ortalarında Brüsseldə keçirilməsi planlaşdırılan görüşdə iştirak ehtimalı az olacaq. Qərb diplomatik mənbələri isə görüşün mümkünlüyündən danışır. Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin direktorunun sözlərinə görə, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi üç prinsip əsasında imzalana bilər: ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması, sərhədlərin müəyyən edilməsi və kommunikasiyaların açılması.
Azərbaycan sərhədlərin toxunulmazlığı prinsipini dəfələrlə vurğulayıb və işğal altında olan 8 kəndin qaytarılmasını tələb edir. Təbii ki, Avropadakı bir çox ölkələrin baxışı Fransa kimi ölkələrlə üst-üstə düşmür və müdafiə kimi məsələlərdə əlaqələri inkişaf etdirməkdə açıq maraqlıdırlar. Təsadüfi deyil ki, bu günlərdə Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Romaya səfər edib, əməkdaşlığın perspektivləri müəyyən edilib.
Firuz Bağırov
Ordu.az
