Əvvəla, Vaşinqton Şeferin səfərini Minsk qrupu həmsədrləri çərçivəsində, o səfər zamanı nə qədər müzakirə olunsa da, xüsusilə Ermənistan tərəfinin rəsmi bəyanatları səviyyəsində hesab etmir. Digəri odur ki, ABŞ praktiki olaraq “Qafqaz danışıqları”nı “elan edir”. Diqqət edin, Qarabağ məsələsi və ya Ermənistan-Azərbaycan məsələsi yox, “Qafqaz danışıqlarının baş məsləhətçisi”. Bununla da Vaşinqton de-fakto problemin hazırkı kontekstindən və miqyasından xəbər verir. Ukrayna müharibəsi kontekstində hərbi-siyasi proseslər Qafqazla bağlı müzakirələri intensivləşdirib, Qafqaz platformasına yaxınlaşıb. Son həftələr Qafqaz diplomatiyasında aktivliyin səbəbi də budur.
Geosiyasi vəziyyətin transformasiyası ilə Minsk Qrupunun həmsədrliyi öz aktuallığını və məqsədəuyğunluğunu itirməyə başladı, çünki həmsədr ölkələr arasında, xüsusən də ABŞ-Rusiya sferasında münasibətlər strateji mübarizə, rəqabət və qarşıdurma mərhələsinə qədəm qoydu. Bütün bunların Qafqaza, xüsusən də Qarabağa təsiri 44 günlük müharibə ilə bitmədi. Və bu mənada indi problem heç də onda deyil ki, təsirin davam etməsi və ya təsirin yeni təzahürü olması halında o, yenidən müharibə şəklində ola bilər. Problem təkcə o sahədə deyil, Qafqaz məsələsinin müzakirəsi kontekstində maraqların “düzləşdirilməsi” və qondarma “kvota”dır. Qafqazda təhlükəsizliyin yeni hərbi-siyasi “kvotaları” bölünür, yalnız bundan sonra bütün bunların idarə olunması mexanizminin hazırlanmasından danışmaq olar. Bu mexanizm ya Minsk qrupunun yeni razılaşmalar əsasında dirçəldilmiş həmsədrliyi olacaq, ya Minsk qrupu daxilində fərqli format, ya da tamamilə yeni mexanizm olacaq.
Asif Cəfərov
Ordu.az