ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-52 “Stratofortress” uzaqmənzilli strateji bombardmançısı bazar ertəsi yerli vaxtla səhər saatlarında Kaliforniya ştatındakı “Edwards” Hərbi Hava Qüvvələri bazasında qəzaya uğrayıb.
“ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-52 “Stratofortress” təyyarəsi saat 11:20-də (Şərq vaxtı ilə 14:20) “Edwards” aerodromundan havaya qalxdıqdan qısa müddət sonra qəzaya uğrayıb. Xilasetmə qrupları dərhal hadisə yerinə cəlb olunub və vəziyyətlə bağlı işlər davam edir. Yeni məlumatlar əldə olunduqca ictimaiyyətə təqdim ediləcək”, - deyə “Edwards” bazası “Facebook” səhifəsində paylaşım edib.
Qəza yerindən olduğu bildirilən görüntülər “X” sosial şəbəkəsində də yayılıb. Kadrlarda Los-Ancelesin şimal-şərqində yerləşən Kaliforniyanın Moxave səhrası üzərində yüksələn nəhəng qara tüstü buludu görünür. Qəzaya uğrayan hava platformasının konkret hansı bort olduğu isə müəyyən edilməyib.
Yerli vaxtla saat 13:00-dan qısa müddət sonra baza rəhbərliyi aerodromun bağlandığını və fövqəladə hallara cavab tədbirlərinə diqqəti artırmaq üçün qeyri-kommersiya məqsədli bütün ziyarətçi icazələrinin dayandırıldığını açıqlayıb.
Məqalənin hazırlandığı vaxta olan məlumata görə, təyyarədə neçə ekipaj üzvünün olduğu və onların sağ qalıb-qalmadığı məlum deyil. Bombardmançının hansı bazadan fəaliyyət göstərdiyi də açıqlanmayıb.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin B-52 parkı əsasən aktiv xidmət bazalarında yerləşir. Bunlara Şimali Dakota ştatındakı “Minot” Hərbi Hava Qüvvələri bazasında yerləşən 5-ci Bombardmançı Qanad, həmçinin Luiziana ştatındakı “Barksdale” Hərbi Hava Qüvvələri bazasında yerləşən 2-ci Bombardmançı Qanad və Hərbi Hava Qüvvələri Ehtiyat Komandanlığının 307-ci Bombardmançı Qanadı daxildir.
Bununla belə, “Edwards” bazası da vaxtaşırı B-52 bombardmançılarını qəbul edir, çünki bu obyekt Hərbi Hava Qüvvələrinin əsas uçuş sınaq mərkəzi hesab olunur. 419-cu Uçuş Sınaq Eskadrilyası burada mütəmadi olaraq tədqiqatlar, mühərrik modernləşdirmələri və müxtəlif uçuş sınaqları həyata keçirir.
B-52 “Stratofortress” bombardmançısının texniki xüsusiyyətləri
Xidmətə qəbul olunma tarixi: 1955-ci il
İstehsal olunan ümumi sayı: 744 ədəd (bütün variantlar daxil olmaqla), hazırda ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin xidmətində təxminən 76 B-52H qalır
Uzunluğu: 48,5 metr
Qanad açılımı: 56,4 metr
Çəkisi:
- Təxminən 84.000 kq boş vəziyyətdə
- Təxminən 221.000 kq maksimal uçuş çəkisi
Mühərrikləri: 8 ədəd “Pratt & Whitney” TF33-P-3/103 turbofan mühərriki (hər biri təxminən 76 kN itələmə qüvvəsi yaradır). Gələcəkdə xidmət müddətinin uzadılması üçün “Rolls-Royce” F130/BR700 ailəsinə məxsus mühərriklərlə yenidən təchiz olunması planlaşdırılır.
Maksimal sürəti: Saatda təxminən 1.046 km
Döyüş radiusu: Missiyanın xarakterindən və faydalı yükdən asılı olaraq dəyişir, təxminən 3.000-7.000 km arasında
Praktiki uçuş hündürlüyü: Təxminən 15.240 metr
Döyüş yükü: Təxminən 31.500 kq müxtəlif sursat
Ekipaj: 5 nəfər (pilot, ikinci pilot, silah sistemləri zabiti, naviqator və radioelektron mübarizə zabiti)
Hazırda ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri 58 ədəd B-52 bombardmançısını aktiv xidmətdə saxlayır. Bundan əlavə, 18 təyyarə ehtiyatda, daha 12 təyyarə isə uzunmüddətli saxlanma rejimindədir ki, bu kimi hadisələr bombardmançı parkına uzunmüddətli təsir göstərməsin.
İlk B-52 bombardmançıları 1955-ci il iyunun ayında xidmətə qəbul olunub. İstehsal 1962-ci ildə başa çatana qədər ümumilikdə 744 təyyarə istehsal edilib. Yaşlı platforma olmasına baxmayaraq, B-52 daim modernləşdirilib və təkmilləşdirilib. Hazırkı planlara əsasən, yeni radar sistemləri və mühərriklərlə təchiz edilərək ən azı 2040-cı illərin sonu və ya 2050-ci illərin əvvəllərinədək xidmətdə qalacaq.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin strategiyasına görə, B-52 bombardmançıları 2030-cu illərin sonlarından etibarən B-21 “Raider” ilə birlikdə xidmət göstərəcək. Bu dövrdə köhnəlmiş B-1B “Lancer” və B-2 “Spirit” bombardmançıları mərhələli şəkildə istismardan çıxarılacaq.
Bombardmançı qəzaları nadir hallarda baş versə də, tamamilə istisna deyil
B-52 bombardmançısı ilə bağlı son ölümcül hadisə 2008-ci ildə qeydə alınıb. Həmin vaxt altı hərbçi Quam sahilləri yaxınlığında keçiriləcək parad uçuşuna hazırlıq zamanı B-52 təyyarəsinin Sakit okeana düşməsi nəticəsində həlak olmuşdu.
ABŞ bombardmançısının son qəzası isə 2024-cü ilin yanvarında baş verib. Həmin vaxt B-1B “Lancer” bombardmançısı Cənubi Dakota ştatındakı “Ellsworth” Hərbi Hava Qüvvələri bazasına məhdud görünmə şəraitində eniş etməyə çalışarkən uçuş-enmə zolağına təxminən 30 metr qalmış yerə çırpılmışdı. Hadisə zamanı ekipajın dörd üzvü sağ qalsa da, təxminən 317 milyon dollar dəyərində olan təyyarə tamamilə sıradan çıxmışdı.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
