Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə xarici KİV-lər məlumat yayıb.

Yeni şərhə görə, məşhur “Cəhənnəm” hissəsi müasir meteorit elmi yaranmazdan çox əvvəl baş vermiş fəlakətli planetar zərbənin təsviri ola bilər.

Marşall Universitetinin tədqiqatçısı Timoti Börberi hesab edir ki, Dante Lütsiferin süqutunu təkcə mənəvi hadisə kimi deyil, həm də real fiziki proses kimi təsəvvür etmiş ola bilər.

Bu hipotez çərçivəsində Şeytan yüksək sürətlə hərəkət edən nəhəng kosmik obyekt kimi şərh olunur. Həmin obyekt Yer kürəsinin cənub yarımkürəsinə çırpılıb və nüvəyə doğru yönəlib. Zərbənin gücü nəticəsində Yer kütləsinin şimal yarımkürəsinə sıxışdırıldığı, bunun isə Dantenin “Cəhənnəm” kimi təsvir etdiyi quruluşu formalaşdırdığı iddia olunur. Bu versiyaya görə, yerindən çıxmış maddə planetin əks tərəfində “Təmizlənmə dağı”nı yaradıb.

Tədqiqat müəllifi bu ehtimal olunan fəlakəti dinozavrların məhvi ilə əlaqələndirilən Çiksulub asteroidinin zərbəsi ilə müqayisə edir.

Bu interpretasiyada Şeytanın süqutu qeyri-adi forma və trayektoriyası ilə seçilən ulduzlararası “Oumuamua” obyektinə bənzədilir. Həmçinin Yer üzərində məlum olan ən böyük kosmik mənşəli fraqment sayılan Hoba meteoriti ilə paralellər aparılır. Tədqiqatçının fikrincə, bu, “fiziki” Şeytanın zərbədən sonra necə görünə biləcəyini təsəvvür etməyə kömək edir.

Xüsusi diqqət cəhənnəmin doqquz dairəsinin quruluşuna yönəldilir. Timoti Börberi onların yalnız günahların simvolik təzahürü olmadığını, Ay, Venera və digər planetar cisimlərdəki nəhəng zərbə kraterlərinə xas konsentrik halqaların əksi ola biləcəyini irəli sürür.

Onun fikrincə, Dante intuitiv şəkildə iri obyektlərin toqquşmasından sonra yaranan çoxhalqalı zərbə hövzələrinə bənzər strukturu təsvir edib.

Tədqiqatda həmçinin bildirilir ki, Dante intuitiv olaraq son sürət və Yer qabığının deşilməsi ilə bağlı ideyalara toxunub. Bu anlayışlar bu gün asteroid toqquşmalarının modelləşdirilməsi zamanı planetar elmdə istifadə olunur.

Bundan əlavə, sonradan qeyri-Evklid həndəsəsində inkişaf etdirilən həndəsi ideyalarla da əlaqə qurulur. Xüsusilə “Cənnət” hissəsində bu yanaşma Kainatın quruluşunu adi fiziki təsəvvürlərin sərhədlərindən kənarda təsvir etmək cəhdi kimi şərh edilir.

Müəllifin fikrincə, “İlahi komediya”nın bu cür oxunuşu yalnız ədəbi analiz çərçivəsindən çıxır və planetar müdafiə elmi üçün də əhəmiyyət daşıya bilər.

O hesab edir ki, qədim mətnlər və miflər təbii fəlakətlər və kosmik təhlükələrlə bağlı müşahidələri onların elmi izahı yaranmazdan çox əvvəl qeydə almış ola bilər.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az