“Rusiyanın amansız müharibəsi qəsdən dinc əhaliyə və kritik infrastruktur obyektlərinə yönəlib. Ukrayna xalqı öz ölkəsini və beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərini müdafiə edərkən şücaət göstərdi”, - deyə sənəddə bildirilib. Sənəd müəlliflərinin sözlərinə görə, Rusiya və onun rəhbərliyi bu müharibəyə və Ukrayna xalqına qarşı törədilən vəhşiliklərə görə müstəsna məsuliyyət daşıyır.
Mətnin siyasi və təbliğat təsvirlərini bir kənara qoysaq, bəyanatın əsas məqamı bəlkə də ondan ibarətdir ki, Ukrayna xalqı Avropaya inteqrasiya yolunu seçib, Aİ bu qərara hörmətlə yanaşır, artıq Ukraynaya üzvlüyə namizəd statusu verib və danışıqlara başlayıb, həmçinin “Ukraynanın Aİ-nin daxili bazarına inteqrasiyası mövcuddur”, buna görə də “Ukrayna xalqının və Ukraynanın gələcəyi Aİ-dədir”.
Bu açıqlama Aİ və Böyük Britaniya tərəfindən Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların tətbiqindən sonra verilib. Buna paralel olaraq, ABŞ prezidenti Donald Tramp fevralın 25-də Rusiya-ABŞ danışıqlarının ikinci raundunu və yaxın vaxtlarda Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüş keçirəcəyini elan edib. Əsas ekspert təəssüratı ondan ibarətdir ki, ABŞ və Rusiya Aİ-nin fikirlərinə məhəl qoymadan razılığa gələ bilərlər.
Maraqlıdır ki, Qərb mənbələrinin yazdığına görə, Fransa prezidenti Emmanuel Makron və Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer Trampla Ukrayna nizamlanması məsələsini müzakirə etmək üçün Vaşinqtona getməyə hazırlaşırlar. Aİ liderlərinin birgə mesajı əslində Ukraynanı Aİ-nin “çətiri altına almaq”dan ibarətdir. Bəs Aİ-nin özü bu məsələdə nə dərəcədə həmrəydir? Aİ-də üzv dövlətlərdən biri “veto” hüququndan istifadə edə bilər.
Rusiyanın ekspert icması “xoşbəxtlik” vəziyyətindədir və hesab edir ki, Putin artıq bir məqsədə nail olub: Qərb geosiyasi və sivil bütövlük olmaqdan çıxıb. Qarşıya qoyulan məqsədə çatmaq üçün real resurslar məsələsi də az əhəmiyyət kəsb etmir. Aİ liderləri öz hərbi-sənaye potensiallarını modernləşdirməyə başladıqlarını deyirlər. Aİ-nin qarşıya qoyduğu problemləri həll etməsi üçün nə qədər vaxt və resurs lazım olacaq?
Bu məsələ bölgəmiz üçün də son dərəcə vacibdir. Artıq Rusiya-ABŞ danışıqlarının başlaması müəyyən siyasi qüvvələr və ekspert dairələri tərəfindən Rusiyanın qüdrətinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasının müəyyən edilmiş faktı kimi təqdim olunur. Vəziyyətin hərtərəfli və qərəzsiz təhlili tələb olunur.
Aİ, şübhəsiz ki, Ukraynanı “xilas etmək” məqsədini güdür, çünki bu, həm də onun təhlükəsizliyi məsələsidir. Bəs o, kifayət qədər resurs və iradə nümayiş etdirəcəkmi?
Asif Cəfərov
Ordu.az
