Beynəlxalq ehtiyatlar hər bir ölkə üçün həlledici əhəmiyyətə malikdir, çünki onlar beynəlxalq öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin edir.

Beynəlxalq ehtiyatlara qiymətli metalların külçələri və ərintiləri, xarici valyutada olan sikkələr, əskinaslar, müxtəlif istiqrazlar, veksellər və digər ehtiyatlar aid edilə bilər. Ermənistanın timsalında beynəlxalq ehtiyatların 99%-i valyuta aktivlərinə yatırılır.

Qeyd edək ki, ehtiyat fondlarının ayrılması üçün ilkin meyar ayrılan vəsaitlərin təhlükəsizliyi və likvidliyidir.

Ermənistanın beynəlxalq ehtiyatlarının idarə olunmasını Mərkəzi Bank həyata keçirir. 2003-cü ildə Mərkəzi Bankın sədri Tiqran Sarkisyanın dövründə Ermənistanın qızıl ehtiyatları satılıb. Onlar təqribən 1,4 ton olub, dəyəri 18 milyon dollara yaxın olub (1 unsiya 400 ABŞ dolları idi, indi isə 1920 ABŞ dollarıdır, qiymət 4,5 dəfə artıb). O zaman Mərkəzi Bank iddia edirdi ki, qızıl ehtiyat aktiv kimi uzunmüddətli perspektivdə daha az etibarlıdır və heç bir gəliri yoxdur. Ermənistan Mərkəzi Bankı rəhbərliyi qızılı lazımi vaxtda, beynəlxalq bazarda qiymətinin yüksək olduğu vaxtda satdığını açıqlayıb. Maraqlıdır ki, sonradan məlum olub ki, bu, ən yaxşı vaxt deyil, çünki sonrakı illərdə qızılın qiyməti daha da artıb.

Dövlət borcunun artması səbəbindən 2021-ci ildə Ermənistanın beynəlxalq ehtiyatları 599,4 milyon dollar və ya 22,9% artaraq əlavə maliyyə təhlükəsizliyi yastığı yaradıb.

Ermənsitan Mərkəzi Bank rüblük olaraq bir hökumətə beynəlxalq ehtiyatların tərkibi haqqında məlumat təqdim edir. Ermənistanın beynəlxalq ehtiyatlarının səviyyəsi azalarsa və ya Mərkəzi Bankın fikrincə, pul siyasətinin həyata keçirilməsinə, habelə Ermənistanın beynəlxalq öhdəliklərinin rəvan yerinə yetirilməsinə təhlükə yarada biləcək onun azaldılması tendensiyası olarsa, Mərkəzi Bank beynəlxalq ehtiyatların vəziyyəti haqqında.və ya mümkün azalmanın səbəbləri, habelə vəziyyəti düzəltmək üçün zəruri tədbirlər haqqında Ermənistan Baş nazirinə, parlamentin sədrinə məlumat verir.

Ermənistanın ixracının 28%-i, pul köçürmələrinin 41%-i Rusiyadan gəldiyi üçün Ermənistan iqtisadiyyatı Rusiyadan çox asılıdır. Ona görə də rublun devalvasiyası (6,23 dramdan 4,79-a qədər) Ermənistanda maliyyə sabitliyinə birbaşa təsir edəcək. Böhranın ilk günlərində valyuta bazarına külli miqdarda rubl axıb ki, bu da bank sistemindən nağd pul axınına səbəb olub. Bunun qarşısını almaq üçün Ermənistan Mərkəzi Bankı martın 15-də yenidən maliyyələşdirmə dərəcəsini 8%-dən 9.25-ə qaldırıb.

Aqil Məmmədov
Ordu.az