İtalyan inqilabçısı və respublikaçı Cüzeppe Qaribaldi İtaliyanın birləşməsində mühüm rol oynayıb. 14 illik sürgün dövründə Qaribaldi geniş səyahətlər edib, Şimali və Cənubi Amerikada olub, bir neçə münaqişədə iştirak edib. O, heç vaxt İndoneziyaya səfər etməyib, lakin yaxın zamanda İtaliya dövlətinin qurucularından birinin adını daşıyan İtaliya hərbi gəmisi Cənub-Şərqi Asiyanın dəniz ölkəsinə təhvil verilə bilər.

Həftənin əvvəlində İtaliya parlamenti hökumətin keçmiş flaqman gəmisi olan “Giuseppe Garibaldi” (C551) aviadaşıyıcısının İndoneziyaya verilməsi təklifini dəstəkləyib. Bu barədə “Reuters” məlumat yayıb.

Plan ilk dəfə ötən il elan olunub və Roma ilə Cakarta arasında əlaqələri daha da dərinləşdirə, həmçinin İtaliyanın Hind-Sakit okean regionunda mövqeyini gücləndirə bilər. Bu addım həm də İtaliyaya hər il “Marina Militare” (İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələri) üçün təxminən 5 milyon avroya (5,8 milyon dollar) başa gələn köhnə aviadaşıyıcı ilə bağlı qərar verməkdən yayınmağa imkan verə bilər. Eyni zamanda müəyyən edilib ki, gəminin sökülməsi və təkrar emalı Romaya təxminən 19 milyon avroya (22,2 milyon dollar) başa gələcək.

Gəminin hədiyyə edilməsi Roma üçün bir problemi aradan qaldıracaq, lakin gələcəkdə Cakarta üçün müəyyən çətinliklər yarada bilər.

“Giuseppe Garibaldi” köhnədir, lakin hələ də imkanlara malikdir

İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələri “Giuseppe Garibaldi”ni 2024-cü ilin oktyabrında, 40 ildən artıq xidmətindən sonra istismardan çıxarıb və onu çoxməqsədli “Trieste” tipli helikopter daşıyan dok gəmisi ilə əvəz edib. Xidmət müddəti ərzində bu aviadaşıyıcı Aralıq dənizi və Afrika sahilləri boyunca, o cümlədən Livan, Liviya və Somali ilə bağlı əməliyyatlarda iştirak edib.

İndoneziya bu gəmini əsasən qeyri-döyüş əməliyyatları üçün əldə etmək istəyir. Bunlara humanitar missiyalar, təbii fəlakətlərə reaksiya və geniş arxipelaq dəniz yollarında patrul xidməti daxildir. Gəmi həmçinin gələcəkdə daha qabaqcıl aviadaşıyıcı əməliyyatları üçün təlim platforması kimi istifadə oluna bilər. “Giuseppe Garibaldi” müasir yüksək intensivlikli müharibədə köhnəlmiş hesab olunsa da, Cakarta ehtiyac yaranacağı təqdirdə Çin və Hindistanın təcrübəsindən istifadə edərək köhnə aviadaşıyıcı vasitəsilə milli proqramın başlanğıcını qoya bilər.

“Giuseppe Garibaldi” tramplin tipli uçuş zolağı ilə təchiz olunmuş və qısa uçuş və şaquli eniş (STOVL) qabiliyyətli təyyarələrlə istifadə edilmişdi ki, bu da onu bir çox müasir aviadaşıyıcılara bənzədirdi. Lakin o, rəsmi olaraq aviadaşıyıcı deyil, “təyyarə daşıyan kreyser” kimi təsnif edilirdi. Bu gəmi sabit qanadlı təyyarələrlə fəaliyyət göstərən ilk İtaliya hərbi gəmisi idi. Onun uzunluğu cəmi 591 futdur ki, bu da müasir aviadaşıyıcılarla müqayisədə çox kiçikdir, ABŞ-nin “Nimitz” sinfinə məxsus nüvə enerjili super aviadaşıyıcılarının uzunluğunun yarısından bir qədər çoxdur.

İtaliya xidmətində olduğu dövrdə “Giuseppe Garibaldi” maksimum 16 ədəd “McDonnell Douglas” AV-8B “Harrier II” şaquli və ya qısa uçuş-enmə qabiliyyətli tək mühərrikli döyüş təyyarəsindən ibarət hava qanadı ilə fəaliyyət göstərib. O, hələ də helikopterlər və pilotsuz uçuş aparatları ilə istifadə oluna bilər, lakin Romada bu satışın bir hissəsi kimi “Harrier II” təyyarələrinin də razılaşmaya daxil edilə biləcəyi barədə ehtimallar var.

İtaliyanın müdafiə sənayesi Sakit okeanda möhkəmlənə bilər

2026-cı ilin sonuna qədər hədiyyə kimi rəsmiləşdirilə biləcək bu aviadaşıyıcının verilməsi İtaliyanın İndoneziya ilə işgüzar əlaqələrini genişləndirə bilər. Aviadaşıyıcının təqdim edilməsi ilə yanaşı, İndoneziyanın birbaşa ödəniş etməyəcəyi bu razılaşma çərçivəsində İtaliya hökuməti ümumi dəyəri 1,5 milyard avro (1,76 milyard dollar) olan sualtı qayıqlar və təyyarələrin satışını da yekunlaşdırmağa çalışır.

“Bu, məntiqli bir əməliyyatdır. Hərbi və sənaye əməkdaşlığı siyasi sahədə və digər iqtisadi istiqamətlərdə də nəticələr verir”, - deyə Roma şəhərində yerləşən Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun müdafiə üzrə eksperti Alessandro Marrone bu razılaşma barədə “Reuters”ə bildirib.

2024-cü ildə Hind-Sakit okean regionuna beş aylıq səfəri zamanı İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin hazırkı flaqman gəmisi olan “Cavour” (C-550) aviadaşıyıcısı sentyabr ayında Cakartaya səfər edib. Bu səfər həmçinin İndoneziya Hərbi Dəniz Qüvvələri ilə əlaqələrin dərinləşdirilməsinə yönəlmişdi və İtaliyanın gəmiqayırma zavodu “Fincantieri” ilə mövcud və gələcək əməkdaşlıqlar barədə görüşləri əhatə edirdi.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az