Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Politico” yazır.
Nəşrə görə, Avropa İttifaqının müdafiə sahəsi nümayəndələri və siyasətçilər bildirirlər ki, yaxın 1-2 il Kreml üçün NATO-nun möhkəmliyini yoxlamaq baxımından “imkanlar pəncərəsi” ola bilər. Bu xüsusilə Ukraynada davam edən müharibə, ABŞ-də siyasi qeyri-müəyyənlik və Avropa İttifaqının müdafiə potensialının hələ tam gücləndirilməməsi fonunda qeyd olunur.
Eyni zamanda bəzi ölkələr və alyans rəhbərliyi bu narahatlıqları şişirdilmiş hesab edir.
Avropa Parlamentinin fin deputatı Mika Aaltola bildirib: “Nəsə çox yaxın zamanda baş verə bilər. Rusiya həqiqətən imkanlar pəncərəsinə malikdir”.
Onun sözlərinə görə, transatlantik əlaqələrin zəifləməsi, Avropada ABŞ rolunun qeyri-müəyyənliyi və Avropa İttifaqının hərbi yenidənqurma prosesinin tamamlanmaması Moskva üçün təzyiq göstərmək baxımından əlverişli şərait yaradır.
Bu narahatlıqların mərkəzində NATO-nun etibarlılığı və xüsusilə Şimali Atlantika Müqaviləsinin 5-ci maddəsi dayanır. Bu maddəyə görə bir üzvə hücum hamısına hücum kimi qiymətləndirilir.
Bununla yanaşı hərbi analitiklərin əksəriyyəti və NATO rəsmiləri yaxın perspektivdə Rusiyanın alyans ölkələrindən hər hansı birinə birbaşa hücumunu az ehtimal hesab edir. Bunun əsas səbəbi Rusiyanın Ukraynada yüksək hərbi yüklənməsidir.
Buna baxmayaraq ekspertlər daha “hibrid” ssenarilər barədə xəbərdarlıq edirlər. Bunlara lokal əməliyyatlar, kiberhücumlar və ya məhdud insidentlər daxil ola bilər ki, bu da onların NATO-nun 5-ci maddəsinə aid olub-olmaması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yarada bilər.
Aaltola vurğulayıb ki, belə addımlar NATO daxilində parçalanma yaratmaq və müttəfiqlər arasında siyasi fikir ayrılıqlarını dərinləşdirmək məqsədi daşıya bilər.
Litvanın sabiq xarici işlər naziri Qabrielius Landsbergis bildirib ki, Moskva NATO-nun ən güclü ölkələri ilə birbaşa toqquşmadan qaçaraq “münaqişəni digər istiqamətlərdə genişləndirməyə” cəhd edə bilər.
Onun sözlərinə görə, Rusiyanın əsas məqsədi hərbi qələbə deyil, diplomatik təzyiq yaratmaq və Avropanın Ukraynaya dəstəyini zəiflətməkdir.
Avropa üçün ayrıca narahatlıq mənbəyi ABŞ siyasəti və Donald Trampın mövqeyidir.
Qeyd olunur ki, Vaşinqtonda mümkün daxili siyasi böhranlar və ABŞ-nin NATO işlərində iştirakının azalması Kremlə daha riskli addımlar atmaq üçün stimul verə bilər.
“Bu fonda artıq Avropada ABŞ hərbi iştirakının azaldılması qərarları, o cümlədən Almaniyadan qoşunların bir hissəsinin çıxarılması səsləndirilir. Avropa rəsmiləri xəbərdarlıq edirlər ki, ABŞ-nin “təhlükəsizlik çətiri”nin zəifləməsi strateji balansın dəyişməsində əsas amilə çevrilə bilər.
Təzyiqin mümkün ssenariləri
Ekspertlər Rusiyanın mümkün addımlarının geniş spektrini sadalayırlar:
sərhədləri keçmədən pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumlar
Baltik dənizində insidentlər
Arktikada fəaliyyət
“kölgə donanması”nın istifadəsi
kiçik ada ərazilərinə təzyiq
Analitiklərə görə, bu cür addımlar ABŞ-nin birbaşa reaksiyasından yayınmaqla yanaşı NATO daxilində həmrəyliyin sərhədlərini yoxlamağa hesablanıb.
Avropa daxilində fikir ayrılıqları
Avropa ölkələri təhlükənin qiymətləndirilməsində fərqli mövqelərə malikdir.
Rusiya ilə sərhəddə yerləşən ölkələr, məsələn Finlandiya və Litva müdafiə və raketdən müdafiə sistemlərinin təcili gücləndirilməsini zəruri hesab edir”, - deyə nəşr bildirib.
Müəllif yazıb ki, digər tərəfdən NATO rəsmilərinin bir hissəsi və bəzi ölkələr bu narahatlıqları şişirdilmiş sayır və hesab edir ki, həddindən artıq narahatlıq Kreml üçün sərfəlidir.
“Estoniya prezidenti Alar Karis bildirib: “Rusiya Ukraynada məşğuldur. Düşünmürəm ki, onun ikinci cəbhə üçün kifayət qədər resursu var”.
“Tam istisna etmək olmaz”
Buna baxmayaraq, hətta ən ehtiyatlı qiymətləndirmələr belə bir məqamda razıdır, riskləri tam istisna etmək mümkün deyil.
Avropa İttifaqının yüksək rütbəli hərbi rəsmilərindən biri bildirib: “Qısa müddətdə NATO-ya birbaşa hücumu az ehtimal edirik. Amma bu, arxayınlaşa biləcəyimiz anlamına gəlmir”.
Estoniya prezidenti vəziyyəti daha sərt ifadə edib: “Ukraynada müharibəni heç kim gözləmirdi. Buna görə biz ayıq-sayıq olmalıyıq. Biz hazırıq. Gözümüzü yummuruq”, - deyə nəşr bildirib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
