Ordu.az xəbər verir ki, “Northwestern Polytechnical” Universitetinin Mülki Aviasiya Məktəbi çərçivəsində aparılan tədqiqat çərçivəsində bambu gövdəli pilotsuz uçuş aparatları üçün xüsusi olaraq hazırlanmış açıq mənbəli uçuş idarəetmə sistemi təqdim olunub.

Tədqiqat bambunun struktur xüsusiyyətlərindən qaynaqlanan aşağı tezlikli titrəyişlərin (8-20 Hz) ənənəvi uçuş idarəetmə sistemləri ilə uyğunsuzluq yaratması probleminə fokuslanır. Kompozit materiallardan fərqli davranan bambu bu titrəyişlər səbəbindən mövcud idarəetmə sistemləri tərəfindən kifayət qədər süzülə bilmir və bu vəziyyət bambunun qabaqcıl pilotsuz uçuş aparatı tətbiqlərində istifadəsini məhdudlaşdırırdı.

Hazırlanan yeni sistem sənaye sinfinə məxsus prosessora sahib xüsusi uçuş idarəetmə kartı və ikiqat inersial ölçmə vahidi (IMU) inteqrasiyası ilə diqqət çəkir. Tədqiqatçılar həmçinin idarəetmə alqoritmlərini bambunun struktur xüsusiyyətlərinə uyğunlaşacaq şəkildə yenidən hazırlayıblar. Bunun sayəsində aşağı tezlikli titrəyiş mühitində daha stabil və etibarlı avtonom uçuş mümkün olub.

Sistemdə istifadə olunan genişləndirilmiş “Kalman” filtrinin həssas sazlanması və bambunun təbii titrəyiş söndürmə xüsusiyyətlərindən yararlanılması sayəsində idarəetmə gecikməsi 15-20 millisaniyədən 8-10 millisaniyəyə endirilib. Bu təkmilləşdirmə uçuş reaksiyasını artırmaqla yanaşı, sabitliyin qorunmasını təmin edib.

Layihənin baş mühəndislərindən Tyan Vey bildirib ki, uçuş idarəetmə proqram təminatının və struktur parametrlərinin açıq mənbə kimi təqdim olunması istifadəçilərə sistemi fərqli bambu gövdə dizaynlarına asanlıqla uyğunlaşdırmaq imkanı verir. Bu yanaşma əsas idarəetmə alqoritmlərinin yenidən yazılmasına ehtiyac qalmadan çevik istifadəyə şərait yaradır.

Aparat və proqram təminatının inteqrə edilmiş şəkildə hazırlandığı sistemin ekoloji cəhətdən dost pilotsuz uçuş aparatlarının hazırlanması və geniş yayılması qarşısındakı texniki maneələri əhəmiyyətli dərəcədə azalda biləcəyi bildirilir. Modulyar yayım-abunə arxitekturası sayəsində paralel məlumat emalı mümkün olur, MAVLink rabitə protokolu və geniş istifadə olunan elektron sistemlərlə uyğunluq isə mövcud platformalara inteqrasiyanı asanlaşdırır.

Tədqiqatçılara görə bu texnologiya ekoloji monitorinq, meşəçilik yoxlamaları və elmi təhsil kimi sahələrdə istifadə edilə biləcək davamlı pilotsuz uçuş aparatı həllərinin qarşısını aça bilər.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az