ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri ən qabaqcıl radioelektron mübarizə təyyarələrindən birini Avropaya yerləşdirib. Yaxın həftələrdə həmin təyyarənin, EA-37B “Compass Call”ın İranda “Epic Fury” əməliyyatına dəstək məqsədilə ilk əməliyyat debütünü etməsi ehtimalı yüksəkdir.
Avropada iki EA-37B “Compass Call” təyyarəsi müşahidə edilib
“The Aviationist” tərəfindən nəzərdən keçirilən açıq mənbə məlumatlarına görə, Hərbi Hava Qüvvələri iki “Compass Call” təyyarəsini Yaxın Şərqə doğru hərəkət etdirir. Təyyarələr Böyük Britaniyada yerləşən və hazırda ABŞ-nin strateji bombardmançı təyyarələrinin son illərin ən böyük irəli yerləşdirilməsinə ev sahibliyi edən əsas aviabaza olan RAF “Mildenhall”da yanacaq doldurarkən müşahidə olunub. Bu, xidmətə daxil olmuş təyyarənin ilk əməliyyat yerləşdirilməsi hesab olunur.
Hərbi Hava Qüvvələri iki təyyarə barədə məlumatları açıqlamasa da, onların İrana qarşı müharibəyə dəstək üçün Yaxın Şərqə yönəldiyi ehtimal edilir. Bölgədə ABŞ aviabazalarına qarşı son İran zərbələri “Compass Call” adlandırılan iki EC-130H radioelektron mübarizə təyyarəsini zədələmiş ola bilər. Bu isə Hərbi Hava Qüvvələrini əvəzedici təyyarələr cəlb etməyə məcbur edir.
EA-37B “Compass Call”ın texniki xüsusiyyətləri
Xidmətə qəbul: 2024
İstehsal sayı: 5 (yalnız ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri), planlaşdırılan 10
Uzunluq: 29,4 m
Qanad açılımı: 28,5 m
Çəki: 21.908 kq
Mühərriklər: iki ədəd “Rolls Royce” BR700-710 C4-11 turbofan, hər biri 15.385 funt itələmə qüvvəsi
Maksimal sürət: saatda 1.235 km/“Mach 0,82”
Uçuş məsafəsi: 8.167 km
Praktiki tavan: 13.700 m
Avadanlıq: “Compass Call” radioelektron mübarizə sistemi
Ekipaj: iki pilot və yeddi nəfərə qədər missiya heyəti (heyətin sayı missiyadan asılı olaraq dəyişir)
“Compass Call” təyyarələrini xüsusi edən nədir?
EA-37B “Compass Call” geniş sahəni əhatə edən havadan elektromaqnit hücum təyyarəsidir və “Gulfstream G550” biznes təyyarəsinin ciddi şəkildə modifikasiya edilmiş versiyası əsasında hazırlanıb. Təyyarəni xüsusi edən onun “Compass Call” sistemidir.
“Compass Call” sistemi havadan taktiki radioelektron hücum sistemidir. Bu sistem düşmənin komanda-idarəetmə rabitəsini, radar funksiyalarını və naviqasiya sistemlərini pozmaq üçün nəzərdə tutulub. Bununla da döyüş meydanında düşmənin koordinasiya və effektivliyi birbaşa məhdudlaşdırılır.
Keçmişdə Hərbi Hava Qüvvələri bu sistemi EC-130H “Compass Call” təyinatı altında modifikasiya edilmiş C-130 “Hercules” nəqliyyat təyyarəsinə quraşdırmışdı.
Hərbi Hava Qüvvələrinin radioelektron mübarizə təyyarəsi üzrə rəsmi missiya bəyanatına görə, EA-37B “elektromaqnit döyüş mühitində birgə qüvvələrin hərbi üstünlüyünü qoruyur və elektromaqnit hücum imkanlarını modernləşdirərək bərabər gücə malik rəqiblərin taktiki şəbəkələrini və informasiya ekosistemlərini inkar etməklə daha ölümcül qüvvə yaradır. [Compass Call] sistemi düşmənin rabitəsini, informasiya emalını, naviqasiyasını, radar sistemlərini və radio ilə idarə olunan təhdidləri inkar edir, zəiflədir və pozur”.
Radioelektron mübarizə müasir müharibənin əsas komponentidir, lakin qırıcı təyyarələr və strateji bombardmançıların kinetik təsiri ilə müqayisədə daha az nəzərə çarpdığı üçün çox vaxt diqqətdən kənarda qalır.
EA-37B çox məhdud sayda olan ixtisaslaşmış təyyarələr qrupuna daxildir. O, ABŞ ordusunda EC-130H, EA-18G “Growler” və F-16CJ “Fighting Falcon” ilə birlikdə radioelektron mübarizə üçün xüsusi hazırlanmış azsaylı təyyarələrdən biridir. Digər təyyarələr, məsələn F-35 “Lightning II”, döyüş meydanında radioelektron mübarizə funksiyalarını yerinə yetirə bilsə də, qeyd olunan dörd təyyarə bu missiya üçün xüsusi olaraq hazırlanıb və təchiz olunub.
Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az
