Rusiya ordusu taktiki, operativ və strateji uzaqmənzilli zərbə missiyalarının böyük hissəsi üçün biristiqamətli hücum PUA-larına, yəni kamikadze PUA-larına və ya “gəzən sursat”lara güvənməyə davam edir. Kreml açıq şəkildə bildirib ki, onun yeganə və əsas hədəfi Ukraynanın enerji şəbəkəsi və kritik infrastrukturudur, bunlar olmadan ölkə qışın sərt soyuğu qarşısında müdafiəsiz qalacaq.
Rusiyanın kamikadze PUA-sı hücumları
Yanvar ayında Rusiya qüvvələri Ukraynaya qarşı təxminən 4 400 kamikadze PUA-sı buraxıb. Bu göstərici dekabr ayı ilə müqayisədə bir qədər azdır, dekabrda təxminən 5 100 “gəzən sursat” buraxılmışdı. Azalmanın əsas səbəbi ötən ay müşahidə olunan əlverişsiz hava şəraiti idi, çünki pərli PUA-ların uçuşu belə şəraitdə çətinləşir.
Fevralın ilk yarısında gündəlik buraxılışlara (gündə təxminən 190 kamikadze PUA-sı) əsasən, bu ay ötən ayla müqayisədə artımın olacağı ehtimal edilir.
Rusiya qüvvələri dörd əsas kamikadze PUA-sı növündən istifadə edir: “Shahed 136”, “Shahed 131”, “Geran-2” və “Geran-3”. Bu PUA-ların hamısı eyni əsas konstruksiyaya malikdir: mərkəzdə döyüş başlığı, hər iki tərəfdə iki qanad və arxa hissədə pər. “Shahed” PUA-ları İran tərəfindən hazırlanıb, “Geran” isə İran nümunələrinin Rusiya versiyasıdır.
PUA-lar Ukraynadakı müharibədə “ən aktual” silaha çevrilib. Həm ukraynalılar, həm də ruslar kinetik zərbələr, kəşfiyyat, müşahidə və aşkarlama (ISR), artilleriya atəşinin korreksiyası, hətta ön xəttdəki qüvvələrin təchizatı daxil olmaqla geniş spektrli tapşırıqlar üçün PUA-lardan intensiv istifadə edir.
Rusiyanın kamikadze PUA-ları əsasən Ukraynanın kritik infrastrukturunu hədəf alır. Son üç qış mövsümü ərzində Kreml Ukrayna əhalisini əziyyət çəkməyə məcbur etmək və bununla da Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və onun hökumətinə danışıqlara başlamaq üçün təzyiqi artırmaq məqsədilə qonşu ölkənin enerji şəbəkəsini hədəfə alır.
Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyinin Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı son kəşfiyyat qiymətləndirməsinə görə, oktyabr ayından etibarən Rusiya qüvvələri Ukraynanın kritik infrastrukturuna qarşı 20 000-dən çox kamikadze PUA-sı və 300-dən artıq müasir ballistik və qanadlı raket buraxıb.
“Kamikadze PUA-ları və raketlər uzaqmənzilli bombardmançı təyyarələr parkı tərəfindən buraxılır, məqsəd Ukraynanın elektrik şəbəkəsini və istilik istehsalı gücünü sistemli şəkildə məhv etməkdir”, - deyə Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyi qiymətləndirir.
Kamikadze PUA-larına güvənməklə Rusiya ordusu uzaqmənzilli zərbə imkanlarını şaxələndirib, ölkənin təzyiq altında olan müdafiə və aerokosmik sənayesinə qiymətli vaxt qazandırıb.
PUA-lar Rusiyanın raket çatışmazlığını qismən kompensasiya edir
Rusiyanın yeni və müasir silah sistemləri istehsal etmək qabiliyyəti Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalın başlamasından təxminən dörd il sonra ciddi şəkildə zəifləyib. Kamikadze PUA-larından istifadə ölkənin sənayesinə müəyyən nəfəs dərmə imkanı yaradır.
“Raketlərin istifadəsində istənilən fasilə Rusiyaya ehtiyatlarını artırmağa imkan verir və gələcək zərbələr üçün əsas hədəfin enerji ilə bağlı kritik milli infrastruktur olaraq qalacağı demək olar ki, dəqiqdir”, - deyə Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyi bildirib.
Beynəlxalq sanksiyalar Rusiya müdafiə və aerokosmik sənayesinin Rusiya qüvvələri üçün müasir, dəqiq tuşlanan sursat istehsal etmək imkanlarını ciddi şəkildə zəiflədib. Rusiya şirkətləri hətta raketlərdə istifadə üçün mikroçipləri əldə etmək məqsədilə mikrodalğalı sobalar, soyuducular və paltaryuyan maşınlar kimi məişət texnikasını sökərək hissələrindən istifadə etmək kimi ifrat tədbirlərə əl atmalı olub.
“Rusiya uzaqmənzilli bombardmançıların istifadəsində yaranan boşluqları dərin zərbə silahları arsenalına müraciət etməklə də kompensasiya edə bilər. Qısamənzilli ballistik raketlər bu məqsədlə geniş şəkildə istifadə olunur və cari qış zərbə kampaniyası zamanı əvvəlki dövrlərlə müqayisədə xeyli çox sayda tətbiq edilib”, - deyə Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyi son kəşfiyyat qiymətləndirməsində qeyd edib.
Döyüşlər davam etdikcə hər iki tərəfin kamikadze PUA-larına güvənməsi də davam edəcək.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
