Məlumatlara görə, Ərdoğan Suriyada hərbi mövcudluq imkanlarını müvəqqəti prezidentlə müzakirə edib. Habelə Suriya ordusuna təlim keçilməsi ilə bağlı razılaşmanın olduğu ehtimal edilir. Suriyada baş verənlərin arxasında nə qədər Ankara dayansa da, Suriyanın müvəqqəti prezidenti təyin edilmiş Əhməd əş-Şəranın ilk xarici səfəri Türkiyəyə deyil, Türkiyə ilə yumşaq desək, o qədər də yaxşı münasibətləri olmayan Səudiyyə Ərəbistanına olub.

Təbii ki, yeni Dəməşq hökumətinin nəzərində Səudiyyə Ərəbistanı ilk növbədə investisiya mənbəyi kimi qəbul edilir və onun vasitəsilə Suriyada vəziyyəti sabitləşdirmək üçün müəyyən iqtisadi nəticələr əldə etməsi gözlənilir. Bununla belə, eyni zamanda, Səudiyyə Ərəbistanı yerlərdə iqtisadi mövcudluq yaratsa, yumşaq desək, sual yaranır ki, hansı variant daha təsirli olacaq: Ankaranın malik olacağı hərbi varlıq, yoxsa Səudiyyə Ərəbistanının mövcud olacağı iqtisadi varlıq?

Üstəlik, Suriyanın yeni hökumətinə nə qədər Türkiyəyönlü kimi baxılsa da, şübhəsiz, onun öz ambisiyaları var, təbii olaraq Türkiyənin kölgəsindən çıxmağa çalışacaq və ən azından müəyyən subyektivliyə malik olmağa imkan verəcək əks çəkilər tapacaq. Digər tərəfdən, Türkiyə, ola bilsin ki, Qətərə Səudiyyə Ərəbistanının iqtisadi potensialını tarazlaşdırmaqda müttəfiq kimi baxır.

Qeyd etmək lazımdır ki, Suriyanın müvəqqəti prezidentinin ilk xarici səfəri Səudiyyə Ərəbistanına olduğu halda, Dəməşqə səfər edən ilk xarici lider Qətər Əmiri Təmim bin Həməd əl-Tani olub. Bütün bunlar təbii ki, Suriya məsələsində yeni bir rəqabətin alovlanacağını göstərir. Buna Rusiyanın, İranın, hətta Çinin də öz ambisiyalarından qətiyyən əl çəkməyəcəyini də əlavə etsək, aydın olar ki, Suriyadakı üstünlüklə bağlı təsəvvürlər çox ilkin səviyyədə qala bilər.

Qərb Rusiya, İran və Çini Suriya nizamlanmasından kənarlaşdırmağa çalışır, Rusiyanın xarici işlər naziri Lavrov deyib ki, Suriyada vəziyyət yeni hökumət üçün ağırdır və müxtəlif qruplaşmalar arasında dialoq o qədər də rəvan getmir. Lavrov ola bilsin ki, Rusiya, İran və Çindən asılı olmayaraq, vəziyyətin sabitləşməsinə və nizamlanmasına mane olmaq üçün kifayət qədər resurs və təsirə malik olduqlarına eyham vurur.

Asif Cəfərov
Ordu.az