Ordu.az xəbər verir ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri 241 milyon dollar dəyərində yeni müqavilə çərçivəsində Norveçin “Kongsberg Defence and Aerospace” şirkətindən əlavə JSM raketləri tədarük edəcək.
Müqavilə Vaşinqton və Oslo arasında müdafiə sənayesi əməkdaşlığının daha da dərinləşdiyini və xüsusilə Sakit okeanla Şimali Atlantik regionlarında mümkün yüksək intensivlikli münaqişələrə hazırlığın mühüm hissəsinə çevrildiyini göstərir.
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Həyat Dövrünün İdarə Edilməsi Mərkəzi 2026-cı il iyunun 5-də “Kongsberg” ilə müqavilə imzalayıb. Razılaşma çərçivəsində istifadəyə hazır raket sistemləri, daşınma və saxlanma konteynerləri, sınaq avadanlıqları və müxtəlif dəstək elementləri tədarük ediləcək.
İstehsal işləri Norveçdə yerləşən “Kongsberg” müəssisələrində həyata keçiriləcək və layihənin 2028-ci il noyabrın 30-da tamamlanması planlaşdırılır. JSM raketi xüsusi olaraq F-35 “Lightning II” döyüş təyyarələri üçün hazırlanıb. Sistemin ən mühüm xüsusiyyəti F-35-in daxili silah bölməsinə yerləşə bilməsidir.
Bu imkan sayəsində F-35 təyyarəsi xarici asqılardan istifadə etmədən aşağı görünürlük xüsusiyyətlərini qoruyur və hədəfə aşkarlanmadan yaxınlaşa bilir. “Kongsberg” bu məqsədlə raketi xüsusi nazik gövdə və qırıq ox formasında qanad konstruksiyası ilə hazırlayıb.
JSM-in əsası şirkətin daha əvvəl hazırladığı və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri də daxil olmaqla bir çox ölkə tərəfindən istifadə edilən NSM (Naval Strike Missile) raketinə dayanır. Hər iki sistem oxşar axtarış başlığı və idarəetmə arxitekturasından istifadə etsə də, müxtəlif vəzifələr üçün optimallaşdırılıb. NSM əsasən gəmilər və sahil müdafiə sistemləri üçün nəzərdə tutulduğu halda, JSM döyüş təyyarələrindən buraxılmaq üçün hazırlanıb.
Birgə istifadə olunan axtarış başlığı texnologiyası sayəsində raket sıx dəniz hərəkəti şəraitində belə konkret gəmi siniflərini radar və infraqırmızı izlərinə əsasən müəyyən edə bilir. JSM-in dəqiq uçuş məsafəsi rəsmi olaraq açıqlanmasa da, açıq mənbələrdə onun yüksək hündürlükdən buraxıldıqda təxminən 280 kilometr və ya daha artıq məsafəyə çata bildiyi qeyd olunur.
Bu imkan F-35 pilotlarına müasir hərbi gəmilərin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin nişanalma zonasına daxil olmadan zərbə endirməyə şərait yaradır. 241 milyon dollarlıq müqavilə ABŞ-nin 2024 və 2025-ci maliyyə illərinin büdcələri hesabına maliyyələşdiriləcək. Bunun 138 milyon dolları 2024-cü, 103 milyon dolları isə 2025-ci maliyyə ilinin vəsaitlərindən ayrılacaq.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, JSM proqramı Avropa müdafiə sənayesinin son illərdə əldə etdiyi texnoloji nailiyyətlərin ən diqqətçəkən nümunələrindən biridir. ABŞ tərəfindən Norveç istehsalı raketlərin ardıcıl sifariş edilməsi “Kongsberg”in yüksək dəqiqlikli sursat və gəmi əleyhinə raket texnologiyalarında çatdığı səviyyənin beynəlxalq miqyasda qəbul edildiyini göstərir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
