EJDERHA/AD 200 ilk dəfə IDEF 2025 sərgisində təqdim edilib və hazırda məhdud sayda seriya istehsalı mərhələsinə çatıb. Sistemin 2026-cı ildə əməliyyat istifadəsinə verilməsi planlaşdırılır.


Müasir döyüş meydanlarında Pilotsuz Uçuş Aparatlarının (PUA) istifadəsi kəskin şəkildə artıb. Mini və mikro PUA-lar aşağı hündürlükdə aparılan əməliyyatlarda ənənəvi radar və sursatlarla zərərsizləşdirilməsi çətin olan təhdidlərə çevrilib. Bu yeni təhdid profilinə qarşı ASELSAN fiziki sursat istifadəsini tələb etməyən, istiqamətləndirilmiş enerji əsaslı yanaşma ilə EJDERHA sistemini hazırlayıb.

EJDERHA xüsusilə PUA sürüsü hücumlarına və kommersiya-mülki təyinatlı PUA-lardan qaynaqlanan təhdidlərə qarşı müdafiə təmin etmək məqsədilə hazırlanıb. Bu isə sistemdə radioelektron mübarizə və HPEM texnologiyalarının birləşdirilməsi sayəsində mümkün olub.

EJDERHA/AD 200 yüksək güclü elektromaqnit dalğalarından (mikrodalğalardan) istifadə etməklə hədəf PUA-ların elektron sistemlərini pozur və onları fəaliyyət qabiliyyətindən məhrum edir. Bu yanaşmada fiziki təmas və ya sursat istifadə olunmur. Bunun əvəzinə hədəfin komanda-idarəetmə, naviqasiya və ya rabitə sistemləri yüksək enerjili elektromaqnit dalğaları vasitəsilə sıradan çıxarılır.

İstiqamətləndirilmiş enerji silahları sinfinə məxsus olan bu həll PUA sürüsü hücumlarına qarşı yüksək xərc-effektivlik nisbəti təmin edir və ənənəvi hava hücumundan müdafiə sistemlərinin çətinlik çəkdiyi hallarda mühüm boşluğu doldurur.


Əsas Xüsusiyyətlər

Aşağıdakı cədvəl EJDERHA/AD 200 sisteminin ümumi texniki və funksional xüsusiyyətlərini ümumiləşdirir:


Analitik Qeydlər:

HPEM əsaslı müdafiə həlləri ənənəvi radar və kinetik sistemlərdən fərqli olaraq hədəfin elektron infrastrukturunu hədəfə aldığı üçün PUA sürüsü taktikalarına qarşı daha sürətli reaksiya verə bilir.

Fiziki sursatdan istifadə olunmaması logistika və xərc üstünlüyü təmin edir. Nəzəri baxımdan bir atışın xərc göstəricisi olduqca aşağıdır.

Dəqiq rəqəmsal performans göstəriciləri hələ də məhdud sayda açıq mənbədə yer alsa da, sistemin məlum texniki xüsusiyyətləri aşağıdakı kimi ümumiləşdirilə bilər:



Texniki Qiymətləndirmə:

Tezlik və impuls müddətinin tənzimlənə bilməsi müxtəlif elektron konfiqurasiyalara malik PUA-lara qarşı uyğunlaşdırıla bilən cavab vermək imkanı yaradır.

Mobil və modul quruluş hərəkətli sahə əməliyyatları üçün mühüm üstünlük hesab olunur.

Strateji Əhəmiyyəti və Müdafiə Doktrinasına Təsiri

EJDERHA/AD 200 sisteminin strateji əhəmiyyəti bir neçə əsas istiqamətdə özünü göstərir:

Müasir Hava Hücumundan Müdafiə: PUA-lar artıq yalnız müşahidə deyil, həm də zərbə qabiliyyətinə malikdir. EJDERHA bu yeni təhdid profilinə qarşı unikal radioelektron mübarizə həlli təqdim edir.

“Polad Günbəz” ilə Uyğunluq: Türkiyənin çoxtəbəqəli hava hücumundan müdafiə arxitekturası olan “Polad Günbəz” çərçivəsində mühüm komponentlərdən biri kimi nəzərdə tutulub.

Xərc-Effektivlik: Fiziki sursat istifadə edilməməsi və geniş əraziyə təsir imkanları davamlı hava hücumundan müdafiə strategiyaları üçün mühüm üstünlük yaradır.

Yerli Qabiliyyət: Yüksək yerlilik səviyyəsinə malik yerli mühəndislik məhsuludur. Bu isə xarici asılılığı azaldır və ixrac potensialını artırır.


Əməliyyat Təsiri

EJDERHA/AD 200 istifadəçiyə aşağıdakı üstünlükləri təqdim edir:

Sürətli Reaksiya: Fiziki silah hazırlığı olmadan elektron üsulla sürətli sıradan çıxarma imkanı.

Aşağı Xərc: Kinetik sursatlardan asılı olmayan əməliyyatlar sayəsində aşağı istismar xərci.

Çeviklik: Mobil və modul arxitektura sayəsində müxtəlif tapşırıq konfiqurasiyalarına uyğunlaşma.

Geniş Ərazi Təsiri: Tək sistem vasitəsilə geniş ərazinin qorunması imkanı.

EJDERHA/AD 200 müdafiə sənayesində yeni nəsil antidron həlləri arasında ön plana çıxan yerli texnologiyadır. HPEM əsaslı istiqamətləndirilmiş enerji istifadəsi müasir hava hücumundan müdafiə doktrinalarında PUA sürüləri və FPV tipli PUA-lardan qaynaqlanan təhdidlərə qarşı unikal və xərc-effektiv əks-tədbir imkanı yaradır. ASELSAN tərəfindən hazırlanmış bu sistem “Polad Günbəz” kimi çoxtəbəqəli hava hücumundan müdafiə arxitekturalarında mühüm komponent kimi mövqeləndirilib və onun 2026-cı ildə əməliyyat istifadəsinə verilməsi gözlənilir.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az