Ordu.az xəbər verir ki, ABŞ rəsmilərinin məlumatına görə, hadisənin məqsədli hücum və ya təsadüfi toqquşma nəticəsində baş verdiyini müəyyənləşdirmək üçün araşdırma aparılır.
Məlumata əsasən, iyunun 8-də Hörmüz boğazı yaxınlığında qəzaya uğrayan “Apache” helikopteri İran istehsalı olan “Shahed” PUA-sının zərbəsindən sonra dənizə düşüb. Helikopterin qəzaya uğraması rəsmi şəkildə təsdiqlənsə də, ABŞ ordusu hadisənin xarakterini araşdırmağa davam edir.
Bildirilir ki, ABŞ və İsrailin 2026-cı il fevralın 28-də başladığı birgə hava əməliyyatlarından sonra İran Körfəz regionundakı hərbi və mülki hədəflərə qarşı minlərlə “Shahed” PUA-sından istifadə edib. Bu hücumlarda əsasən enerji obyektləri, məlumat mərkəzləri və sabit infrastruktur hədəf alınsa da, bəzi hallarda Hörmüz boğazından keçən ticarət gəmiləri də vurulub.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, “Shahed” ailəsinə daxil olan sistemlər əsasən sabit hədəflərə qarşı istifadə üçün hazırlanıb və normal şəraitdə hərəkətdə olan hava vasitələrini izləyib məhv etmək imkanına malik deyil. Bu səbəbdən İranın Rusiya tərəfindən təkmilləşdirilmiş və uzaqdan idarə olunan daha qabaqcıl “Shahed” variantlarına çıxış əldə etmiş ola biləcəyi ehtimal edilir.
Hadisənin diqqət çəkən məqamlarından biri də xərc fərqidir. “Shahed” PUA-sının qiymətinin 20-50 min ABŞ dolları arasında dəyişdiyi, AH-64 “Apache” helikopterinin isə təxminən 25 milyon ABŞ dollarına başa gəldiyi bildirilir. Bəzi qiymətləndirmələrdə bu məbləğin 50 milyon ABŞ dollarını keçdiyi qeyd olunur.
ABŞ tərəfi üçün müsbət məqam helikopter heyətinin xilas edilməsi olub. Məlumata görə, helikopterdə olan iki hərbçi dənizdən sağ çıxarılıb. Xilasetmə əməliyyatında ilk dəfə istifadə edilən insansız dəniz platformasının mühüm rol oynadığı vurğulanıb.
Qeyd olunur ki, məlumat təsdiqlənərsə, bu hadisə ABŞ-İran qarşıdurması çərçivəsində vurulan ilk ABŞ Ordusu “Apache” helikopteri kimi tarixə düşəcək. Eyni zamanda, ilk dəfə bir “Apache” helikopterinin PUA tərəfindən məhv edilməsi faktı qeydə alınmış olacaq.
Məlumata görə, İran daha əvvəl də ABŞ-yə məxsus F-15E “Strike Eagle” qırıcısını və A-10 “Thunderbolt” yaxın hava dəstəyi təyyarəsini yerüstü raketlərlə vurub. Bundan əlavə, dəyəri 30 milyon ABŞ dollarından çox olan bir sıra MQ-9 “Reaper” PUA-larının da İran tərəfindən məhv edildiyi iddia olunur.
Hadisədən sonra ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) prezidentin göstərişi ilə İrana qarşı yeni zərbələr endirildiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, ABŞ təyyarələri Hörmüz boğazı ətrafındakı İranın hava hücumundan müdafiə sistemlərini, yerüstü idarəetmə stansiyalarını və müşahidə radarlarını hədəfə alıb.
İran dövlət mediası isə ABŞ hücumlarının yalnız hərbi obyektlərlə məhdudlaşmadığını iddia edib. Məlumata görə, Hörmüzqan əyalətində su anbarlarına ziyan dəyib və ən azı 20 min nəfər su təchizatında yaranan fasilələrdən təsirlənib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
