Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Müharibə Nazirliyi və şirkətlərin rəsmi kanalları məlumat yayıb.

Proqram iki ayrı istiqamət üzrə formalaşdırılıb: aşağı xərcli konteyner tipli qanadlı raketlər və hipersəs raketlərinin istehsalı.

Aşağı xərcli qanadlı raket proqramı çərçivəsində “Anduril”, “CoAspire”, “Leidos” və “Zone 5” şirkətləri ilə çərçivə müqavilələri imzalanıb. Pentaqon 2027-ci ildən etibarən üç il ərzində 10 mindən çox raket tədarük etməyi planlaşdırır.

Hipersəs raketi proqramında isə “Castelion” yeganə təchizatçı seçilib. Şirkətin test və təsdiqləmə proseslərini tamamladıqdan sonra ildə ən azı 500 “Blackbeard” hipersəs raketi istehsal etməsi və beş il ərzində ümumilikdə 12 mindən çox raketin istehsalı üçün icazə və büdcə təsdiqi alması nəzərdə tutulur.

“Azadlıq Arsenalı” doktrinası

ABŞ Müharibə Nazirliyi proqramı birbaşa prezident və nazirlik təlimatları ilə əlaqələndirərək “Arsenal of Freedom”, yəni “Azadlıq Arsenalı” yanaşması çərçivəsində təqdim edib.

Bu yanaşma ABŞ-nin mövcud sursat ehtiyatlarının mümkün yüksək intensivlikli münaqişələr üçün yetərli olmaya biləcəyi qiymətləndirməsinə əsaslanır. Pentaqonun fikrincə, bu istehsal modeli İkinci Dünya müharibəsi dövründəki kütləvi sənaye istehsalı məntiqinin müasir qarşılığı hesab olunur.

Yeni nəsil aşağı xərcli raket istehsalı modeli

“Anduril” tərəfindən hazırlanan “Surface-Launched Barracuda-500M” sistemi aşağı xərcli və uzaqmənzilli dəqiq zərbə imkanları təqdim edən qanadlı raket kimi proqramın əsas elementlərindən biri hesab olunur. Şirkət ən azı üç il ərzində ildə 1000 ədəd istehsal öhdəliyi götürüb.

“Leidos” isə 3000 ədəd “Low-Cost Containerized Munition” təhvil verəcəyini açıqlayıb. Şirkətin baş direktoru Tom Bell proqramın sürətli əməliyyat qabiliyyəti yaratmaq məqsədi çərçivəsində müdafiə tədarük modelini dəyişdirdiyini bildirib.

“Leidos” tərəfindən hazırlanan sistemin AGM-190A kiçik qanadlı raket proqramından əldə olunan texnoloji infrastruktura əsaslandığı, daha böyük gövdə quruluşu sayəsində daha uzun mənzil və daha yüksək yanacaq tutumu təqdim etdiyi qeyd olunub.

Bundan əlavə, modul arxitekturası sayəsində sistemin quru, dəniz və hava platformalarına inteqrasiya potensialına malik olduğu vurğulanır.

Hipersəs silahlanmasında istehsal miqyası

Proqramın ən kritik elementlərindən biri olan “Castelion” istehsalı “Blackbeard” hipersəs raketləri “Mach 5”dən yüksək sürətə çata bilən və manevr qabiliyyəti sayəsində mövcud hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün son dərəcə çətin hədəflər yaradan sinfinə məxsusdur.

ABŞ-nin ildə 500 ədəd istehsal hədəfi və beş illik müddətdə 12 mindən artıq ümumi istehsal planı hipersəs silahları sahəsində indiyədək açıqlanan ən iddialı layihələrdən biri kimi qiymətləndirilir.

Lakin “Castelion”un hələ test və təsdiqləmə prosesini tamamlamadığı, buna görə də istehsal öhdəliyinin texniki uğurdan asılı olduğu da bildirilir.

Qlobal müharibə iqtisadiyyatı və ehtiyat təzyiqi

Proqramın arxa fonunda Ukrayna müharibəsindən əldə edilən sursat istehlakı məlumatları dayanır. Ukraynadakı yüksək intensivlikli döyüş tempi Qərbin müharibədən əvvəlki ehtiyat planlamalarının real döyüş şəraitini qarşılamaqda yetərsiz olduğunu ortaya qoyub.

Pentaqonun qiymətləndirmələrinə görə, xüsusilə Çin ilə mümkün Tayvan ssenarisi kimi yüksək intensivlikli münaqişələrdə oxşar və ya daha yüksək sursat istehlakı ilə qarşılaşılması gözlənilir.

Bu çərçivədə 10 mindən çox qanadlı raket və 12 min hipersəs silah istehsalı planı ABŞ-nin gələcək böyükmiqyaslı müharibə ssenarilərinə yönəlik ehtiyat və istehsal çatışmazlığını aradan qaldırmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az