Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Fox News” məlumat yayıb.
Bununla belə, Tramp ali baş komandan kimi ölkələr arasında qoşunların yerləşdirilməsi üzrə geniş səlahiyyətlərini qoruyur. Bu isə ABŞ-nin ümumi hərbi mövcudluğunu azaltmadan Almaniya, İspaniya və ya İtaliya kimi müttəfiq ölkələrdən qoşunları çıxarmağa imkan yaradır.
Konqres qoşunların çıxarılmasına birbaşa veto qoya bilməz, lakin qanunvericilər müəyyən şərtlər irəli sürərək maliyyələşməni məhdudlaşdıra və beləliklə, bu tələblər yerinə yetirilmədiyi halda hər hansı əhəmiyyətli ixtisarı faktiki olaraq ləngidə və ya bloklaya bilərlər.
Bu müddəa Konqresin qoşunların mümkün azaldılması ilə bağlı son narahatlığını əks etdirir və müdafiə qanunvericiliyində uzun müddətdir mövcud olan tələb deyil. Məhdudiyyət Avropada ABŞ qoşunlarının ümumi sayına aiddir, ayrı-ayrı ölkələrdə yerləşməyə yox.
NATO ABŞ qoşunlarının yerləşdirilməsi üzərində veto hüququna malik deyil, çünki bu, milli qərar olaraq qalır, baxmayaraq ki, bazalarla bağlı razılaşmalar ev sahibi ölkələrlə əməkdaşlıqdan asılıdır.
ABŞ Almaniyada təxminən 36 000, İtaliyada 13 000, İspaniyada isə 4000 hərbçi saxlayır. Bunlar Avropadakı ən böyük üç Amerika hərbi kontingentidir. Almaniya və İtaliyadakı əsas bazalar Yaxın Şərqdə əməliyyatlar üçün logistika mərkəzləri rolunu oynayır və bu səbəbdən hər hansı ciddi azalma İranla bağlı əməliyyatlara təsir göstərə bilər. Bu isə Trampın müttəfiqlərin müqavimətinə necə reaksiya verəcəyi ilə bağlı sualları artırır.
Strateji və beynəlxalq tədqiqatlar mərkəzinin hərbi analitiki Set Cons bildirib ki, prezident çox güman ki, qoşunları yenidən yerləşdirmək və ya çıxarmaq səlahiyyətinə malikdir, lakin bunun davam edən münaqişə şəraitində hərbi strategiya ilə bağlı daha geniş suallar doğurduğunu vurğulayıb.
O, Avropadakı əsas bazaların, o cümlədən Şimali Afrikada sürətli reaksiya əməliyyatlarını dəstəkləyən İspaniyanın “Rota” bazasının və həm Avropa, həm də Afrika əməliyyatları üçün yerləşdirmə mərkəzi rolunu oynayan Almaniyanın roluna diqqət çəkib.
Ekspert qeyd edib ki, Almaniyadakı bəzi ABŞ bazaları Rusiyanın müəyyən raketləri və pilotsuz uçuş aparatlarının çatma məsafəsindən kənardadır. Cons həmçinin xəbərdarlıq edib ki, qoşunların yenidən yerləşdirilməsi ciddi xərclər və logistika problemləri yarada bilər və bu, ABŞ mövcudluğunun azaldılması ilə bağlı qərarların qəbulunu çətinləşdirir.
Administrasiya Avropalı müttəfiqlərə təzyiq göstərir ki, onlar İranla bağlı əməliyyatlara daha birbaşa dəstək versinlər, o cümlədən bazalara daha geniş çıxış təmin etsinlər və Hörmüz boğazı kimi əsas su yollarının təhlükəsizliyinin qorunmasında iştirak etsinlər. Lakin bir sıra ölkələr bunu etməyib.
İspaniya ABŞ silahlı qüvvələrinin birgə idarə olunan bazalardan istifadəsinə məhdudiyyətlər tətbiq edib, İtaliya isə Amerika qoşunlarına öz ərazisindən fəaliyyət göstərməyə icazə versə də, bəzi əməliyyatlar üçün bu obyektlərin istifadəsini məhdudlaşdırıb. Almaniya isə daha qeyri-müəyyən mövqe tutur, “Ramşteyn” kimi bazalardan əməliyyatlara icazə verir, eyni zamanda administrasiyanın strategiyasını açıq şəkildə tənqid edir.
Bu dinamika qoşunların tam çıxarılması əvəzinə Avropa daxilində yenidən yerləşdirilməsi kimi alternativlərin ehtimalını artırır.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
