Ordu.az xəbər verir ki, gəminin 2026-cı il may ayında keçiriləcək xidmətə qəbul mərasimindən əvvəl Ohayo ştatındakı Klivlend şəhərinə çatması ilə təxminən iyirmi ildir müzakirələrin mərkəzində olan “Littoral Combat Ship” (LCS) proqramının “Freedom” variantı rəsmən tamamlanıb.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri tərəfindən təhvil alınan USS “Cleveland” eyni zamanda “Lockheed Martin” və “Fincantieri Marinette Marine” əməkdaşlığı ilə inşa edilən 16-cı və son “Freedom” sinfinə məxsus gəmi olub.
Mübahisəli proqram başa çatdı
Sahilyanı döyüş gəmisi proqramı Soyuq Müharibədən sonrakı dövrdə dəniz quldurluğuna qarşı mübarizə, mina əleyhinə tədbirlər, sualtı qayıqlara qarşı müharibə və sahilyanı bölgələrdə yüksək sürətli əməliyyatlar həyata keçirmək məqsədilə hazırlanıb.
Lakin proqram xərc artımı, hərəkətverici sistem nasazlıqları, texniki xidmət xərclərinin yüksəlməsi, məhdud silah tutumu və aşağı sağqalma qabiliyyətinə görə illərlə tənqid olunub. Xüsusilə Çin Xalq Respublikasının uzaqmənzilli gəmi əleyhinə raketləri, insansız sistemləri və sürətlə böyüyən dəniz gücü qarşısında bu gəmilərin yüksək təhlükə mühitində kifayət edib-etməyəcəyi ciddi şəkildə müzakirə olunub.
USS “Cleveland”ın təhvili ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin yüngül silahlı sahilyanı platformalardan daha ağır silahlı və daha dayanıqlı döyüş gəmilərinə yönəldiyinin konkret göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
“Freedom” sinfi yeni əməliyyat konsepsiyalarına öncüllük edib
“Freedom” sinfinə məxsus gəmilər birləşdirilmiş dizel və qaz turbinli hərəkətverici sistemi, həmçinin dörd su reaktiv mühərriki sayəsində 40 knotdan artıq sürətə çata bilir. Dayaz suya uyğunluğu sayəsində sahilə yaxın bölgələrdə və strateji boğazlarda effektiv şəkildə fəaliyyət göstərə bilir.
Bu xüsusiyyətləri ilə gəmilər patrul, dəniz təhlükəsizliyi, kəşfiyyat-müşahidə və sürətli köçürmə tapşırıqlarında mühüm çeviklik təmin edib.
Daha da əhəmiyyətlisi, “Freedom” sinfinə məxsus platformalar ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Çinə qarşı hazırladığı “Paylanmış Dəniz Əməliyyatı” doktrinasının sınaqlarında kritik rol oynayıb. Bu konsepsiya sensorların, raketlərin və insansız sistemlərin çoxsaylı platformalara paylanaraq düşmənin hədəfləmə prosesinin çətinləşdirilməsini nəzərdə tutur.
Son gəmi ilə birlikdə 16 platforma tamamlandı
“Freedom” sinfinin ilk gəmisi USS “Freedom” (LCS 1) 2008-ci ildə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə təhvil verilmişdi. USS “Cleveland” ilə birlikdə ümumilikdə 16 gəmidən ibarət istehsal prosesi tamamlanıb.
Sinfin ilk gəmilərindən bəziləri artan texniki xidmət xərcləri və dəyişən əməliyyat ehtiyacları səbəbilə planlaşdırılandan daha tez xidmətdən çıxarılır. Buna baxmayaraq, son inşa edilən gəmilərdə radioelektron mübarizə sistemləri, rabitə infrastrukturu və sağqalma qabiliyyətində mühüm təkmilləşdirmələr həyata keçirilib.
Bundan əlavə, Norveç istehsalı olan “Naval Strike Missile” (NSM) gəmi əleyhinə raketinin inteqrasiyası sayəsində sinfin suüstü döyüş qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb.
Yüngül quruluşuna baxmayaraq qabaqcıl tapşırıq sistemləri daşıyır
“Freedom” sinfinə məxsus gəmilər aşağıdakı sistemlərlə təchiz olunur:
57 mm-lik Mk 110 dəniz topu
RIM-116 “Rolling Airframe Missile” (RAM) yaxın mənzilli hava hücumundan müdafiə sistemi
MH-60R “Seahawk” dəniz helikopteri
MQ-8 “Fire Scout” pilotsuz uçuş aparatı
COMBATSS-21 döyüş idarəetmə sistemi
“Aegis” döyüş sisteminin arxitekturası əsasında hazırlanan COMBATSS-21 gəmilərin aviadaşıyıcı tapşırıq qrupları və müttəfiq donanmalarla birgə əməliyyatlar həyata keçirməsinə imkan yaradır.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri “Constellation” sinfinə məxsus freqatlara yönəlir
“Freedom” sinfinin məhdud silah yükü və aşağı sağqalma qabiliyyəti ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrini daha güclü suüstü platformalara yönəldib.
Bu çərçivədə hazırlanan “Constellation” sinfinə məxsus idarəolunan raket freqatları daha çox şaquli buraxılış sistemi boruları, qabaqcıl radarlar, üstün sualtı qayıqlara qarşı mübarizə qabiliyyətləri və daha yüksək dayanıqlılıq təqdim edəcək.
ABŞ Müharibə Nazirliyi bu yeni sinfi Qərbi Sakit okeanda Çin Xalq Respublikasının artan dəniz gücünə qarşı çəkindirmənin əsas elementlərindən biri hesab edir.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
