Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə “Bloomberg” agentliyi məlumat yayıb.
Agentlik iranlı yüksək vəzifəli məmura istinadən yazıb ki, ölkə artıq hasilatı azaltmağa başlayıb.
“Lakin bir mühüm qeyd var ki, Vaşinqton bunu yetərincə qiymətləndirməyə bilər: Tehran belə ssenarilərə hazırlaşmaqda onilliklərə söykənən təcrübəyə malikdir”, - media vurğulayıb.
Yaxın Şərqdə müharibə dalana dirənmiş mərhələyə daxil olur, burada hər iki tərəf kimin ilk geri addım atacağını gözləyir. İran İslam Respublikasının əsas gəlir mənbəyinə zərbə vurmaqla prezident Donald Tramp qlobal geosiyasəti və enerji bazarlarını dəyişmiş münaqişəni başa çatdırmağa çalışır.
Bununla belə, neft qiymətlərinin bu həftə son dörd ilin maksimumuna çatmasından yararlanan İran müqaviməti uzatmaq və Vaşinqtonun xərclərini artırmaq üçün sınaqdan çıxmış strategiyasına əsaslanaraq blokadaya davamlılıq göstərir.
Yüksək vəzifəli məmurun sözlərinə görə, Tehran hasilatı əvvəlcədən azaldır ki, güclərin həddinə çatmasın və anbarların tam dolmasını gözləməsin. Rəsmilərin sözlərinə görə, mühəndislər quyuların işini uzunmüddətli zərər olmadan müvəqqəti dayandırmağı və sürətlə bərpa etməyi öyrəniblər, çünki uzunmüddətli sanksiyalar və fasilələr ölkənin neft sənayesini daimi pozuntular şəraitində işləməyə məcbur edib.
“Biz kifayət qədər bilik və təcrübəyə malikik. Biz narahat deyilik”, - deyə İranın neft, qaz və neft-kimya məhsulları ixracatçıları assosiasiyasının nümayəndəsi Həmid Hüseyni bildirib.
Bu metodlar, çoxsaylı müharibələr və sanksiya rejimləri dövründə formalaşmış, Trampın ilk administrasiyası dövründə daha da təkmilləşdirilmişdi, ABŞ 2018-ci ildə İranla nüvə sazişindən çıxaraq sanksiyalar tətbiq etdikdən sonra Tehran hasilatı kəskin azaltmağa məcbur olmuşdu. Lakin uzunmüddətli perspektivdə bu məhdudiyyətlər həlledici olmayıb, sonrakı illərdə ölkədə hasilat yenidən artıb.
“Lakin indi əsas fərqlər var. Qərb sanksiyaları şəraitində İran əvvəllər öz iri tanker donanmasından və beynəlxalq strukturlarla formal əlaqəsi olmayan, nəzarətdən kənarda fəaliyyət göstərən az tanınmış gəmilər şəbəkəsindən istifadə edərək Çinə gizli neft satırdı.
İndi isə bu artıq mümkün deyil, çünki ABŞ faktiki olaraq Hörmüz boğazı ətrafındakı suları fiziki şəkildə bağlamağa çalışır və dənizdə qalan on milyonlarla barrel nefti bloklayır”, - deyə agentlik yazıb.
İran rəsmiləri etiraf edirlər ki, hasilatı qorumaq üçün mövcud səylər yalnız məhdud müddət ərzində işləyə bilər. Onlar üçün əsas sual ABŞ-nin iqtisadi təzyiqinə, o cümlədən yüksək neft qiymətlərinin nəticələrinə tab gətirə bilib-bilməyəcəkləridir.
Bununla belə, İran sanksiyalar səbəbindən müştərilərin cavab verə bilməməsinə baxmayaraq, əlaqələri qorumaq üçün bəzən birtərəfli şəkildə (məsələn, bayram təbrikləri göndərməklə) bazardakı mövqeyini saxlamağa nail olub.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
