Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “168.am” nəşri yazıb.
Nəşrə görə, bu, hələ hamısı deyil. Rusiya rəsmisi həmçinin qeyd edib ki, Ermənistan elə bir nöqtəyə çox yaxınlaşıb ki, bundan sonra Rusiya İrəvanla iqtisadi münasibətlərini başqa cür qurmağa məcbur olacaq.
Müəllifin sözlərinə görə, Ermənistan hakimiyyəti isə bəyan edib ki, məqsədi Avropa İttifaqına üzv olmaqdır.
“2026-cı il aprelin 1-də Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla Kremldə keçirilən görüş zamanı Rusiya prezidenti Vladimir Putin vurğulayıb ki, eyni vaxtda həm Avrasiya İqtisadi Birliyinin, həm də Avropa İttifaqının üzvü olmaq mümkün deyil.
Paşinyan cavabında bildirib: “Bizim etdiklərimiz və gündəliyimiz hazırda uyğun gəlir və nə qədər ki, bu iki gündəliyi uzlaşdırmaq mümkündür, biz bunu edəcəyik. Nə vaxt mümkün olmayacaq və qərar vermək lazım olacaq, əminəm ki, Ermənistan vətəndaşları qərar verəcək”.
Avropa İttifaqı ilə Avrasiya İqtisadi Birliyi arasında bu seçim, Paşinyanın Moskvaya son səfəri zamanı və ondan sonra hakimiyyətə təklif olunmuş variant müxtəlif dairələr tərəfindən təzyiq cəhdi kimi qiymətləndirilir”, - deyə nəşr bildirib.
Bu mövzu ilə bağlı “168.am”ın suallarını erməni iqtisadçı Atom Marqaryan cavablandırıb.
“Avropa İttifaqı və Avrasiya İqtisadi Birliyi öz institutları, formatları, tənzimləmələri, gömrük məkanları ilə fərqli inteqrasiya qurumlarıdır, təbii ki, geosiyasi reallıqları, o cümlədən Rusiya-Ukrayna müharibəsini nəzərə alsaq, onlar bir-birinə zidd sistemlərdir.
Rusiya tərəfinin dedikləri, əlbəttə, obyektiv əsaslara malikdir. Digər tərəfdən isə seçim məsələsi də var. Əgər sən Avrasiya İqtisadi Birliyinin gömrük məkanındasan və bu imtiyazlı statusdan istifadə edirsənsə, eyni zamanda Avropa İttifaqı istiqamətində irəliləyə bilməzsən.
Amma məsələ ondadır ki, Rusiya aktivləri, investisiyaları, qaz təchizatı, Rusiya bazarı ən azı bu mərhələdə, yaxın perspektivdə bizim üçün hazırda alternativsizdir”, - deyə erməni iqtisadçı qeyd edib.
Bu kontekstdə o, martın 26-da Ermənistan parlamenti tərəfindən tam şəkildə qəbul olunmuş Avropa İttifaqına üzvlük prosesinin başlanması haqqında qanun layihəsinə də toxunub.
“Avropa İttifaqına üzvlük haqqında qəbul edilən qanun sadəcə nonsensdir, nə məsləhətləşmələr aparılıb, nə geniş müzakirələr olub, nə də sonda referendum keçirilib”, - deyə o bildirib.
Marqaryan xüsusilə enerji daşıyıcıları məsələsinə diqqət çəkərək Putinin qaz tarifləri ilə bağlı qeyd etdiklərini xatırladıb.
“Əgər qazın qiyməti üç dəfə artsa, bu o deməkdir ki, bizim enerji sistemimiz kollapsa uğrayacaq. Rusiya qazından asılı olan sahələr də kollapsa uğrayacaq. İnflyasiya ilə bağlı müxtəlif qiymətləndirmələr var, bu göstərici 20-25 faizə qədər çata bilər. Nəqliyyatdan və enerji daşıyıcılarından asılı olan bütün həyati sahələr sadəcə rəqabət qabiliyyətini itirəcək. Bu, çox sadə, elementar hesablamadır.
Digər məsələ logistika ilə bağlıdır, bildirilib ki, əgər Avropa İttifaqına üzv olsanız, hava əlaqəsi dayandırılacaq, bu da birbaşa kollapsa gətirib çıxaracaq.
Bundan sonra əmək bazarı məsələsi də var, Ermənistandan 700-800 min nəfər ya Ermənistan vətəndaşı kimi, ya da ikili vətəndaşlıqla Rusiya ərazisində işləyir. Bu insanlara sadəcə deyilə bilər ki, əşyalarınızı götürün və vətənə qayıdın, onlar nə edəcək?
Buna əlavə olaraq hər il Rusiyadan Ermənistana daxil olan 3-4 milyard dollar həcmində özəl pul köçürmələri də var”, - deyə Marqaryan izah edib.
Ermənistan hakimiyyətinin bu iki istiqaməti uzlaşdırmaq barədə bəyanatına erməni iqtisadçı belə reaksiya verib: “Bəs uzlaşdırmaq nə deməkdir? Məsələn, Çin, Hindistan və digər ölkələrlə işlədikləri kimi üçüncü ölkələrlə işləmək mümkündür, lakin inteqrasiya qurumunun üzvü olmaq o deməkdir ki, gömrük sərhədi bağlanır.
Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq etmək başqa şeydir, Avropa İttifaqının üzvü olmaq isə tamam başqa məsələdir. Avrasiya İqtisadi Birliyi çərçivəsində tətbiq olunan tarif və qeyri-tarif tənzimləmələri və Ermənistanın bu ittifaqın üzvü kimi əldə etdiyi üstünlüklər bir günün içində yox olacaq.
Eyni zamanda Avropa İttifaqının standartlarına çatmaq onilliklər tələb edir, ora daxil olmaq asan deyil. Elə Moldova və Ukrayna buna misaldır, onlar yalnız namizəd ölkələrdir. Ona görə də bu, sadəcə deməklə mümkün deyil və hüquqi tənzimləmə baxımından da bu, praktiki olaraq qeyri-mümkündür”, - deyə o vurğulayıb.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
