Lakin Putin aydınlaşdırıb ki, nizamlanma müvəqqəti yox, hərtərəfli olmalı və “orada yaşayan bütün xalqların maraqları”nı nəzərə almalıdır. Rəsmi andiçmə mərasimindən sonra Tramp əsas çıxışında Ukrayna məsələsinə və Rusiya-ABŞ münasibətlərinə toxunmayıb. O, ümumiyyətlə, beynəlxalq siyasi gündəmdəki aktual məsələlərdən yan keçib və bir ifadə ilə kifayətlənib: müharibələr dayandırılmalıdır, ABŞ-nin vəzifəsi müharibəyə qarışmamaqdır.
Hələlik Trampın əsas çıxışına Kremldən və ya Rusiya Xarici İşlər Nazirliyindən birbaşa cavab gəlməyib. TASS dövlət agentliyi Rusiya Federasiyası Federasiya Şurasının sədr müavini Konstantin Kosaçovun fikrini təqdim edib. Bu fikrə əsasən, Tramp yekun və aydın nöqteyi-nəzərdən Ukrayna məsələsinə, Rusiya ilə münasibətlərə, qlobal silahlanma ilə bağlı məsələlərə toxunmayıb.
Rusiya Federasiyası Federasiya Şurasının sədr müavini bu vəziyyətin mövcud olandan daha çox suallar doğurduğunu əlavə etməsəydi, deyilənlər Moskvanın ABŞ prezidentinin ilk rəsmi çıxışından xüsusi gözləntilərinin olmadığı kimi başa düşülə bilərdi. Bu, artıq güman etməyə imkan verir ki, Putin Trampı təbrik edib və ABŞ prezidentinin müəyyən qədər başa düşülən mesajla cavab verəcəyini gözləyərək, yeni administrasiya ilə əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirib.
Kreml və Trampın andiçmə çıxışını hazırlayan işçi qruplar arasında müzakirələr bununla bağlı olaraq keçirilib, informasiya mühiti yaratmaq ətrafında ümumi yanaşmalar formalaşıb, ancaq ABŞ prezidenti son anda konkretlikdən yayınıb, yoxsa Rusiya prezidenti gələcək üz-üzə əhval-ruhiyyəsinə toxunmaq üçün siyasi improvizasiya edib? Suallar və fərziyyələr üçün böyük yer var.
Aydındır ki, ABŞ prezidentinin ilk rəsmi çıxışı Kremlin nöqteyi-nəzəri ilə üst-üstə düşməsə və ya ən azından ona çox yaxın olmasaydı, Rusiya Senatının sədr müavini Trampın çıxışına bu qədər optimist qiymətləndirmə verə bilməzdi. Tramp inauqurasiya nitqində, şübhəsiz ki, yaxın gələcəkdə onunla Rusiya prezidenti arasında görüş hazırlandığını açıq şəkildə ifadə edə bilməzdi.
Lakin ABŞ prezidenti hər halda Putinin Ukrayna nizamlanması üçün müəyyən etdiyi parametrləri məqbul və ya heç olmasa danışıqlara gedilə bilən hesab etsəydi, ən azından müəyyən siqnal verərdi. Mümkündür ki, Trampın Ukrayna nizamlanmasından yayınması həqiqətən də müzakirələrdə aydın baxışın və ya qeyri-müəyyənliyin olmaması ilə bağlıdır.
Amma bu halda da Rusiya ekspert cəmiyyətinin onun Moskva ilə razılaşmanı Avropa ölkələrinin mövqeyi ilə əlaqələndirməyəcəyi ilə bağlı fikirləri təsdiqini tapmır. Görünür, ABŞ prezidentinin komandasına Avropa İttifaqının çox ehtimal edilən narazılığı ilə bağlı xəbərdarlıq edilib. Fransa bu barədə Baş nazir səviyyəsində çox açıq bəyanat verib ki, Trampa boyun əyməmək üçün Avropa birləşməlidir.
Bu, ciddi siqnaldır və Vaşintqon buna qarşı anlayışlı olmaya bilməz. Nəticədə sanki Putin Trampla diplomatik “ilk duel”də qalib gəlməyib. Əks halda Kosaçovda buna qədər mövcud olandan daha çox suallar yaranmazdı.
Asif Cəfərov
Ordu.az
