Bu çərçivədə əsas quru kommunikasiya xətləri boyunca intensiv əməliyyatlar aparılır. Yanvarın 24-də SMO mediası Əl-Tarvaziya yaxınlığındakı M4 şossesi boyunca SMO və SDG arasında artilleriya atəşinin görüntülərini dərc edib. Eyni mənbələr SMO-nun Həsəkənin Əbu Rasin bölgəsindəki SDG mövqelərini hədəf aldığını da iddia edib.

HTS-in rəhbərlik etdiyi qüvvələrin əməliyyatları

Suriya mediasının məlumatına görə, “Heyət Təhrir əş-Şam”ın (HTŞ) rəhbərlik etdiyi qüvvələr Suriyanın şimal və qərbində rejim ünsürlərini hədəf alan əməliyyatları davam etdirir.

İctimai Təhlükəsizlik Qüvvələri Xüms şəhərinin şimalında yerləşən Caburin-Kafrnan bölgələrində və Tartus vilayətində axtarışlar aparıb. HTŞ-nin Hərbi Əməliyyatlar İdarəsi Xümsün şimal-qərbində və Baniyas ətrafında fəaliyyətini gücləndirib.

Bildirilib ki, yanvarın 23-dən etibarən Deyr əz-Zor vilayətinin Sabixan bölgəsində narkotik alverçiləri və rejim ünsürlərinə qarşı silsilə əməliyyatlar keçirilib. HTŞ qüvvələri yanvarın 23-ü səhər saatlarında Sabixanın şimalındakı Əl-Kuriye bölgəsinə hərbi birliklər yerləşdirib.

Suriyada təxribat aktları və sosial müzakirələr

Yanvarın 24-də Suriya mediası köhnə rejimin ünsürlərinin “təhlükəsizliyi və sabitliyi pozmaq” məqsədi ilə təxribat fəaliyyəti həyata keçirdiyini yazıb. Bu hərəkətlərə Dəməşq-Xüms yolunda “işıqlı yolların” kəsilməsi daxildir. Bu, Dəməşq və ətraf kənd yerlərində internet bağlantısında fasilələrə səbəb olub.

Dəməşqdə vətəndaş cəmiyyəti İslam prinsiplərinin sosial həyatda rolu ilə bağlı müzakirələrin şahidi olub. Naməlum şəxslər qadınları ictimai yerlərdə örtünməyə çağıran plakatlar asarkən, digər qruplar bunu rədd edən plakatlarla cavab verib. Bu plakatları kimin yerləşdirdiyi və onların HTŞ-nin rəhbərlik etdiyi müvəqqəti hökumətlə əlaqəsi olub-olmadığı hələ də aydın deyil.

İsrail Müdafiə Qüvvələrinin Suriyadakı fəaliyyətləri

İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) yanvarın 24-də Küneytrə vilayətində əməliyyatlarını davam etdirib. Suriya mediası bildirib ki, IDF İsrail-Suriya ayırma zonasında Əl-Salama daxil olub və qısa müddətdən sonra geri çəkilib. Kudna bölgəsində atıcı silahlardan atəş açıldığı, buldozerlərdən istifadə edildiyi də bildirilib. Həmçinin qeyd edilib ki, IDF Cubata əl-Xəşab və Hadar bölgələrində helikopterlərin eniş meydançalarının inşasına başlayıb. Peyk görüntüləri Colan təpələrində IDF bazasının mövcudluğunu təsdiqləyib.

Əl-Hol düşərgəsi: Suriyanın sabitliyini təhdid edən risklər

Şimali və Şərqi Suriya Muxtar İdarəsi (AANES) yanvarın 23-də Əl-Hol düşərgəsində didərgin düşmüş suriyalıların öz bölgələrinə qayıtmasına imkan verən siyasətə başladığını açıqlayıb. AANES bu qərarla Əl-Holda suriyalı məcburi köçkünlərə “dönüş qapısı”nı açdığını bildirib.

Suriyanın şimal-şərqindəki Həsəkə bölgəsində yerləşən Əl-Hol düşərgəsində İŞİD ailələri və təşkilat tərəfindən didərgin salınan insanlar var. Düşərgə direktoru Cihan Hanan yanvarın 24-də verdiyi açıqlamada 66 könüllü ailənin Suriyanın müxtəlif bölgələrinə geri qaytarılması üçün hazırlıqlara başladıqlarını bildirib. Bununla belə, Hanan bu qayıdışların HTŞ-nin rəhbərlik etdiyi müvəqqəti Suriya hökuməti ilə razılaşdırılıb-razılaşdırılmadığı barədə məlumat verməyib.

Düşərgə ev sahibliyi etdiyi İŞİD tərəfdarları səbəbindən Suriyanın sabitliyi və ABŞ-nin milli təhlükəsizliyi üçün ciddi risk yaratmağa davam edir.

Suriya Demokratik Qüvvələri (SDG-YPG/PKK) ərəb qəbilə qüvvələri və SMO əməliyyatı səbəbindən əməliyyat çətinlikləri ilə üzləşib. Bu vəziyyət SDG-nin Əl-Hol və İŞİD əleyhinə əməliyyatlarına ayırdığı resursları məhdudlaşdırır. SDG keçmişdə məcburi köçkünlərin azad olunduğunu elan etsə də, onun hərtərəfli qayıdış, reabilitasiya və reinteqrasiya proqramlarını həyata keçirmək imkanı yoxdur.

Əl-Hol düşərgəsində 40 mindən çox köçkün var və onların əhəmiyyətli bir hissəsinin İŞİD-ə bağlı olduğu güman edilir. Bu insanlar arasında İŞİD-ə dəstək verənlərin olması ciddi təhlükəsizlik riskləri yaradır. Köçkünlərin kütləvi şəkildə azad edilməsi həssas əhali qruplarını İŞİD-in aktiv olduğu ərazilərə səpələməklə, təşkilat üçün yeni imkanlar yaratmaq riski daşıyır. İŞİD geri dönənlər arasında işə götürmə səylərini artıra bilər.

Fon məlumatı

AANES ingilis dilində “Autonomous Administration of North and East Syria” ifadəsinin qısaltmasıdır. Azərbaycan dilində bu termin “Şimali və Şərqi Suriya Muxtar İdarəsi” kimi istifadə olunur. AANES Suriyanın şimal-şərqində kürd, ərəb, aysor və digər icmaların təmsil olunduğu inzibati strukturu ifadə edir.

Bu administrasiya 2012-ci ildə Suriya vətəndaş müharibəsinin başlaması ilə ortaya çıxan de-fakto hakimiyyət kimi formalaşıb. Bu, ümumiyyətlə “Demokratik Birlik Partiyası” (PYD) və onun hərbi qolu olan terror təşkilatı YPG-nin rəhbərlik etdiyi bir sistemdir. AANES öz bölgələrində guya “demokratik muxtariyyət əsasında idarəetmə strukturu” qurmağı qarşısına məqsəd qoyub, “təhsil, təhlükəsizlik və hüquq” kimi sahələrdə öz sistemlərini formalaşdırmağa başlayıb.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az