Bu gün Trampın öz komandasına müharibəni 100 gün ərzində dayandırmağı tapşırdığı barədə məlumat yayılıb. Belə çıxır ki, vəzifəyə gəldikdən sonra 24 saat ərzində müharibənin dayandıracağını elan edən Tramp indi 100 günlük müddət təyin edir, bəlkə də bununla onun Ağ Evə qayıtmasının 100-cü gününü qeyd edəcəyini hesablayır.

Ancaq burada, əlbəttə ki, termin təkcə simvolizmə malik deyil, həm də müəyyən digər təbəqələrlə çox əhəmiyyətlidir. Faktiki olaraq, əgər Tramp həqiqətən də 100 günlük müddət müəyyənləşdiribsə, deməli o, sövdələşmənin müddətini açıqlayıb ki, bu da Putinlə Ukrayna müharibəsi ilə bağlı söhbətin təkcə Ukrayna ilə məhdudlaşmayacağından xəbər verir.

Bu mənada, Tramp razılaşma gözləntisini açıqlayanda, Putin razılaşmadığı təqdirdə sanksiyaları sərtləşdirəcəyi ilə hədələyəndə, bəlkə də bu müşahidələrin təbəqələrində Qrenlandiya qeyd edilməlidir. Trampın Qrenlandiyanın Ukrayna ilə “mübadiləsi”ni təklif edəcəyi istisna edilmir. Burada sözün hərfi mənası yox, təbii ki, ümumi məntiq nəzərdə tutulur.

Trampın Qrenlandiya iddiası epitet və ya şıltaqlıq deyil. Qrenlandiya Arktika uğrunda mübarizənin bir hissəsidir. Rusiya ən azı coğrafi ərazi baxımından Arktikada üstünlük təşkil edir. Üstəlik, ABŞ faktiki olaraq, hətta Danimarka və Kanada vasitəsilə de-fakto daha çox mövcudluğa malik olan Britaniyadan da geri qalır. Bəlkə də Trampın komandası ilə London arasında yaranmış gərginliyin səbəblərindən birini burada axtarmaq lazımdır.

Arktika isə qlobal sərvətin istifadə olunmamış və əsas istiqamətlərindən biridir, strateji qoruğun “ünvanıdır”. Təbii ki, bir tərəfdən ABŞ-Britaniya rəqabəti Rusiya üçün sərfəlidir, digər tərəfdən isə Qrenlandiyanın Tramp üçün əlçatmaz qalması faydalı olardı. Ola bilsin ki, Tramp Ukrayna ilə bağlı razılaşma kontekstində Qrenlandiya məsələsində Putindən dəstək alacağını gözləyir.

Sual yaranır ki, bu necə ola bilər? Bu, Avropa üçün təhlükəsizlik riskləri yarada bilər. Ola bilsin ki, avropalıların Trampla bağlı narahatlığı da buradadır.

Asif Cəfərov
Ordu.az