Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə YOMIURI ONLINE nəşri Yaponiya hökumət mənbələrinə istinadən mğəlumat yayıb.
Məlumata görə, Tokio rəhbərliyi tərəfindən “Qərbi Sakit okeandakı müşahidə kor nöqtəsi” kimi xarakterizə edilən ərazinin bağlanması üçün əsas namizəd platforma MQ-9B “SeaGuardian” hesab olunur.
Mayın 18-də gündəmə gələn plana əsasən, Yaponiya Özünümüdafiə Qüvvələrinin inventarına havadan erkən xəbərdarlıq radarı daşıyan pilotsuz uçuş aparatları daxil ediləcək. Bu addım Oqasavara adalarındakı İvo Cima və Çiçi Cimada yerləşdiriləcək mobil hava hücumundan müdafiə radar sistemləri ilə dəstəklənəcək.
Bildirilir ki, Yaponiya hökuməti Sakit okeandakı müşahidə imkanlarının artırılması planını ilin sonuna qədər yenilənəcək müdafiə strategiyası və milli təhlükəsizlik sənədlərinə daxil etməyi planlaşdırır. Beləliklə, layihə ilkin araşdırma mərhələsindən çıxaraq rəsmi strateji öhdəliyə çevriləcək.
“General Atomics Aeronautical Systems” tərəfindən hazırlanan MQ-9B “SeaGuardian” platformasının erkən xəbərdarlıq radarı daşıyacaq əsas vasitə kimi qiymətləndirildiyi qeyd olunur. Yaponiya Dəniz Özünümüdafiə Qüvvələrinin bu sistemi 2027-ci maliyyə ilindən etibarən təchizata qəbul etməsi planlaşdırılır.
MQ-9 “Reaper” ailəsinin dəniz patrul missiyaları üçün uyğunlaşdırılmış versiyası olan “SeaGuardian” çoxrejimli dəniz səthi axtarış radarı, gəmilərin tanınması üçün ISAR radar sistemi və avtomatik identifikasiya sistemi qəbuledicisi ilə təchiz olunub.
Təxminən 4.900 kilometr uçuş məsafəsinə və uzun müddət havada qalma qabiliyyətinə malik platforma Yaponiyanın Sakit okean üzərində daimi geniş ərazi müşahidəsi ehtiyacına uyğun həll hesab olunur. Havadan erkən xəbərdarlıq platformaları yerüstü radarlar və gəmi sensorlarının Yer kürəsinin əyriliyi səbəbindən təmin edə bilmədiyi aşkarlama qabiliyyətini mümkün edir.
Yüksək hündürlükdə fəaliyyət göstərən radar sistemləri alçaq hündürlükdə uçan təyyarələri, dəniz səthinə yaxın hərəkət edən raketləri və gəmiləri yüzlərlə kilometr uzaqdan aşkar edə bilir. Hazırda bu tapşırığı Yaponiyanın E-2D “Hawkeye” təyyarələri yerinə yetirir. Lakin pilotsuz platformaların istifadəyə verilməsi ilə daha uzunmüddətli əməliyyatların icrası, şəxsi heyət yükünün azaldılması və yüksək təhdid mühitində daha aşağı risklə fəaliyyət göstərilməsi planlaşdırılır.
Yaponiyanın bu addımının mərkəzində Tayvan ssenarisi dayanır. Yaponiya müdafiə strategiyasına əsasən, Çin “İkinci Ada Zənciri” adlandırılan və İzu adalarından Quama qədər uzanan xətt üzərində nəzarət qurmağa çalışır. ABŞ-nin mümkün Tayvan böhranında bölgəyə müdaxilə etmək üçün bu xəttdən istifadə etməsi lazım olduğu halda, Çinin girişin qarşısını alma və ərazi məhdudlaşdırma qabiliyyətləri bu hərəkəti çətinləşdirməyi hədəfləyir.
Oqasavara adaları və İvo Cimanın həmin strateji xətt üzərində yerləşməsi bu bölgələri həm Çin üçün potensial hədəf, həm də Yaponiya üçün kritik müşahidə nöqtəsinə çevirir. Çinin Sakit okeandakı artan hərbi fəaliyyəti də Tokionun bu istiqamətdə addımlarını sürətləndirib.
2025-ci ilin iyununda iki Çin aviadaşıyıcısının ilk dəfə eyni vaxtda Sakit okeanda əməliyyat həyata keçirməsi Pekinin güc proyeksiyası imkanlarında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilib. 2025-ci ilin dekabrında isə Yaponiya Özünümüdafiə Qüvvələrinə məxsus təyyarənin Çin aviadaşıyıcısından qalxan döyüş təyyarəsi tərəfindən radar kilidinə alındığı bildirilib.
Yaponiya rəsmiləri bu hadisəni “ciddi təxribat” kimi xarakterizə etmişdi.
“Yomiuri”nin məlumatına görə, İvo Cima və Minamitorişima adasındakı uçuş-enmə zolaqları pilotsuz erkən xəbərdarlıq platformalarının qalxma və enmə əməliyyatlarını dəstəkləmək üçün istifadə olunacaq. Bundan əlavə, Çiçi Cimadakı radar yerləşdirməsi üçün cari maliyyə ilində ərazi araşdırmalarına başlanacaq. İvo Cimadakı sabit radar sisteminin isə mobil struktura çevriləcəyi bildirilib.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
