Şənbə günü Qərbi Afrikada “əl-Qaidə”yə bağlı “Camaat Nusrat əl-İslam vəl-Muslimin” (JNIM) və tuareqlərin üstünlük təşkil etdiyi separatçı “Azavad Azadlıq Cəbhəsi” Malinin əsas hərbi bazasına və Bamako hava limanı yaxınlığına zərbə endirib. Hücumlar son 15 ildə ölkəni hədəf alan ən böyük hücumlar olub.
Məlumatlara görə, bu hücum islamçı qiyamçıların və tuareq separatçılarının hakimiyyətdə olan hərbi xuntaya və onun rusiyalı hərbiləşdirilmiş dəstəkçilərinə qarşı ittifaq formalaşdıraraq yenidən fəallaşmasını göstərib.
AFP xəbər agentliyinin məlumatlarına əsasən, şənbə və bazar günləri baş verən hücumlarda azı 23 nəfər, o cümlədən Rusiyaya dönüşün əsas memarı kimi görülən müdafiə naziri Sadio Kamara həlak olub.
Xunta rəhbəri vəziyyətin “nəzarət altında” olduğunu deyir
Malinin hərbi xunta lideri Assimi Qoyta ölkədə vəziyyətin “nəzarət altında” olduğunu bildirib.
2020-ci ildə hakimiyyətə gələn indiki xuntanı sabitsizləşdirməyi hədəfləyən hücumlardan sonra ilk dəfə görünən Qoyta təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirildiyini bildirib.
“Sizə müraciət etdiyim bu anda təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Vəziyyət nəzarət altındadır və təmizləmə əməliyyatları, axtarış səyləri, kəşfiyyat məlumatlarının toplanması və təhlükəsizlik tədbirləri davam edir”, - deyə o bildirib və insanları “parçalanmaya və milli bölünməyə qarşı ayağa qalxmağa” çağırıb.
Xunta rəhbəri həmçinin Rusiyanın Malidəki səfiri İqor Qromıko ilə görüşərkən görüntülənib. Görüş zamanı müttəfiq Moskvanın Maliyə “terrorizmə qarşı mübarizəsində” dəstəyini bir daha təsdiqləyib.
Şənbə günü nə baş verdi?
AFP-nin məlumatlarına görə, paytaxt Bamakonun şimalında yerləşən Kati şəhərində Malinin əsas hərbi bazası yaxınlığında iki güclü partlayış və atəş səsləri eşidilib.
Eyni zamanda, ölkənin mərkəzindəki Sevare, Kidal və Qao şəhərlərində də oxşar iğtişaşlar barədə məlumat verilib.
“Reuters”in məlumatına görə, rusiyalı muzdluların yerləşdiyi deyilən Bamako hava limanı yaxınlığındakı hərbi düşərgə ətrafında da atəş səsləri eşidilib.
Bundan sonra Afrika İttifaqı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının baş katibi və ABŞ-nin Afrika məsələləri üzrə Bürosu koordinasiyalı hücumları pisləyib.
Rusiya bu məsələyə necə daxil olur?
Rusiyalı muzdlular son üç il yarım ərzində Malidə olublar. Şənbə günü baş verən hücumdan sonra Kreml bu hərəkəti pisləyərək koordinasiyalı hücumların çevriliş cəhdi olduğunu bildirib.
Lakin hücumlar Rusiyanın Müdafiə Nazirliyinin nəzarət etdiyi qüvvə olan “Afrika Korpusu”nun Kidaldan çəkilməsi ilə nəticələnib.
2023-cü ildə Rusiyanın dəstəklədiyi muzdlu “Vaqner” qrupunu əvəz edən bölmə geri çəkilmənin Mali ilə “birgə qərar” olduğunu bildirib.
Rusiyanın Qərbi Afrika ölkələri üzərində böyük təsiri var. Malidə Moskva cihadçı üsyana qarşı mübarizədə əsas hərbi və təhlükəsizlik tərəfdaşı kimi çıxış edir.
Fransa vətəndaşlarını Malini tərk etməyə çağırır
Fransa həftəsonu, o cümlədən paytaxt Bamakoda baş verən koordinasiyalı hücumlardan sonra Malidəki vətəndaşlarını “mümkün qədər tez” ölkəni tərk etməyə çağırıb.
Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatında təhlükəsizlik vəziyyətinin qeyri-sabit olaraq qaldığı bildirilib və qeyd edilib ki, ölkəni tərk edənədək Fransa vətəndaşları evdə qalmalı, hərəkəti məhdudlaşdırmalı, yerli hakimiyyətin göstərişlərinə əməl etməli və qohumlarını məlumatlandırmalıdırlar.
“Rejim yıxılacaq”: separatçı qrup xuntaya xəbərdarlıq edir
Malinin hakim xuntası “yıxılacaq”, “Azavad Azadlıq Cəbhəsi”nin (FLA) sözçüsü çərşənbə günü bildirib. Bu bəyanat islamçı qiyamçılar və tuareq separatçıları ölkə üzrə genişmiqyaslı hücumlar həyata keçirdikdən bir neçə gün sonra səslənib.
“Rejim gec-tez yıxılacaq”, - deyə FLA-nın rəhbəri Məhəmməd Əlmaulud Ramadane Parisə səfəri zamanı AFP-yə bildirib və əlavə edib ki, qiyamçılar əsas şimal şəhəri Kidalın ələ keçirilməsindən sonra Qao, Timbuktu və Menakaya nəzarəti ələ keçirmək niyyətindədirlər.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
