Ordu.az xəbər verir ki, bunu bu gün “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasının qurultayında və “Ermənistana təklif” proqramı ilə komandanın təqdimatı zamanı çıxışında Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziri Ara Ayvazyan deyib.
“2020-ci ildən sonra biz yeni reallıqda qaldıq, köhnə təhlükəsizlik sistemi dağılıb, yenisi formalaşmayıb və bu mərhələdə əsas vəzifəmiz sabitliyin və tarazlığın bərpası olmalı idi, lakin hazırkı hakimiyyət uyğunlaşma yolunu seçdi, pisləşən mühiti qəbul edərək təzyiqə tabe oldu. Bu, strateji baxımdan kobud səhv idi. Razılaşmalar çağırışları və təhdidləri aradan qaldırmadı, gərginlik yox olmadı, bizə aid qərarlar isə çox vaxt Ermənistanın iştirakı olmadan qəbul olunur. Bu isə subyektliyin itirilməsidir.
Güzəşt siyasəti sülh gətirmədi, sadəcə böhranı təxirə saldı. İstənilən qiymətə gərginlikdən yayınmaq riskləri azaltmır, əksinə, onları idarəolunmaz edir. Şərtləri formalaşdırmaq əvəzinə biz onlara uyğunlaşırıq. Tarazlıq yaratmaq əvəzinə birtərəfli güzəştlərə gedirik. Maraqları qorumaq əvəzinə ümidlə yaşayırıq, lakin ümid üzərində qurulan siyasət strategiya deyil.
İllərlə bizə sülh vəd edilib, indi isə israrla və ümidsiz şəkildə bizi inandırmağa çalışırlar ki, bunun üçün şərtlər yaradılmadan sülh əldə olunub. Bizə deyirlər ki, bu yolla müharibədən yayınırıq, amma doğrudanmı daha təhlükəsiz olmuşuq? Mövcud hakimiyyət bildirir ki, sərhəddə sakitlikdir, heç kim həlak olmur, lakin sərhəddəki nisbi sakitlik təhlükəsizliyin səthi illüziyasıdır”, - deyə o qeyd edib.
Ayvazyanın qiymətləndirməsinə görə, faktlar göstərir ki, ölkənin strateji həssaslığı nəinki aradan qalxmayıb, əksinə dərinləşib.
“Təhlükəsizliklə bağlı qərarlar getdikcə daha çox Ermənistanın xaricində qəbul olunur. Regional tarazlıq pozulub, yeni müdafiə mexanizmləri yaradılmayıb. Belə sülh sadəcə növbəti təhdiddən əvvəl fasilədir”, - deyə o bildirib.
Ayvazyanın sözlərinə görə, təzyiqə uyğunlaşan, onu idarə etməyən xarici siyasət təhlükəsizlik illüziyası yaradır, lakin real müdafiə təmin etmir. “Mən danışıqlarda iştirak etmişəm, sözlərin qiymətini bilirəm və əgər sülh sözü güclə möhkəmləndirilmirsə, onun dəyəri yoxdur.
Tarazlıq olmadan güzəştlər sülh gətirmir, əksinə yeni tələblər yaradır, nə qədər çox güzəşt olsa, növbəti güzəştlərin qiyməti bir o qədər yüksək olacaq. Bu, çıxılmaz vəziyyətdir və dövlətimiz hadisələrin inkişafını gözləməməli, onları özü formalaşdırmalıdır. Dövlət xahiş etməməlidir, proqnozlaşdırmalıdır, dövlət ümid etməməlidir, təmin etməlidir. Buna görə də əsas sual bu gün belədir: təzyiqdən necə yayınmaq deyil, onu necə mümkünsüz etməkdir.
Bizim cavabımız var, bu, nəzəriyyə deyil, bu, təhlükəsizliyin praktiki formuludur: tarazlıq, çəkindirmə, təminatlar. Tarazlıq bizə təzyiq göstərilməməsi üçün, çəkindirmə heç kimin razılaşmaları pozmağa cəhd etməməsi üçün, təminatlar razılaşmaların öhdəliyə çevrilməsi üçün.
Yalnız bu yolla həm təhlükəsizlik, həm də sabit sülh təmin etmək mümkündür. Hörmətli həmkarlar, belə siyasət xarici dayaqlar olmadan mümkün deyil, lakin tərəfdaşlıqlar gözləntilər və simpatiyalar üzərində deyil, maraqlar və hesablamalar üzərində qurulur”, - deyə keçmiş erməni nazir vurğulayıb.
Ayvazyan qeyd edib ki, Ermənistan münasibətlər sistemini aşağıdakı məqsədlərlə qurmalıdır: “Rusiya ilə məlum qurumlarda üzvlüyümüzü qorumaqla real, deklarativ olmayan təhlükəsizlik mexanizmləri formalaşdırmaq, ABŞ ilə dialoq nəticəsində real təminatlar əldə etmək, Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq vasitəsilə Ermənistanın institusional və iqtisadi gücünü artırmaq; regionda isə elə bir tarazlıq yaratmaq ki, təzyiq mənasız olsun.
Heç bir istiqamət zəif nöqtəyə çevrilməməlidir və bu, hamını razı salmaq siyasəti deyil. Belə siyasət nəticəsində elə vəziyyət yaranacaq ki, bizə diktə etməyəcəklər və biz maraqlarımızı qorumaq üçün lazım olan gücü əldə edəcəyik. Bu məntiqin dəyişməsi reaktiv reaksiyadan hadisələrin proaktiv idarə olunmasına keçid deməkdir.
Və burada vurğulamaq vacibdir ki, bizim yanaşmamız qarşıdurma demək deyil, modelimiz güclü dövlətin hesablanmış və düzgün qurulmuş siyasətidir. Əziz həmvətənlər, bu gün biz seçim qarşısındayıq. Mövcud yolu davam etdirmək zəifləməyə davam etmək deməkdir və buna haqqımız yoxdur. İndi tez-tez deyirlər ki, dəyişikliklər təhlükəlidir və qaçılmaz olaraq fəlakətli müharibəyə gətirib çıxaracaq.
Təhlükəli olan dəyişməməkdir, təhlükəli olan zəifləməkdir, təhlükəli olan hərəkət etmək əvəzinə gözləməkdir. Bizə elə siyasətə dönüş lazımdır ki, bu şəraitdə Ermənistanı nə görməzlikdən gələ, nə ona nəyisə diktə edə, nə də onu kənardan keçə bilsinlər. Gözləmək vaxtı bitib, zəifliyin qiyməti artıq ödənilib, yeni imkan isə bəlkə də artıq olmayacaq”.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
