Bütövlükdə, hər iki tərəf özünü müsbət ifadə edir, ancaq, əslində, birinci raund suallara cavab vermir, əksinə, ümumi tendensiyaları və əhval-ruhiyyəni əks etdirir. Bütövlükdə bu, gözlənilən idi, çünki Rusiya-ABŞ münasibətlərində, eləcə də beynəlxalq münasibətlərdə mövcud olan bütün dolaşıq məsələlərin bir görüşdə həllinin mümkün olacağını təsəvvür etmək ağlabatan olmazdı.

Əslində, formalaşmış təəssürat və ya təfəkkür var ki, Tramp və Putin sadəcə olaraq bir-birini ilk baxışdan anlayır və eyni cür düşünürlər. Əlbəttə, bu belə deyil və onu da qeyd etmək lazımdır ki, söhbət heç də sadəcə Tramp-Putin danışıqlarından getmir. Danışıqlar sistemli xarakter daşıyır, öz departament maraqları, qavrayışları, psixoloji nüansları və s. ilə Rusiya və ABŞ sistemlərinin müxtəlif təbəqələrini əhatə edir.

Heç nədən asılı olmayaraq, dövlət başçıları bu təbəqələri nəzərə alacaqlar. Buna şübhəsiz ki, müxtəlif beynəlxalq təbəqələr də əlavə olunacaq. Təbii ki, ABŞ və Rusiya nüvə fövqəldövlətləri olduqları üçün xüsusi kateqoriyadadırlar. Lakin onların hər ikisi Çinin, Qlobal Cənubun, Avropanın, Avropa daxilində olan müxtəlif təbəqələrin mövqelərini və əhval-ruhiyyəsini nəzərə almaya bilməz.

Başqa cür desək, Ər-Riyadda nə qədər genişmiqyaslı bir prosesin başlandığını, yəqin ki, aylarla davam edəcəyini tamamilə təsəvvür etmək olar. Bu mənada Ər-Riyad görüşündən nəticə çıxarsaq, burada iki əsas amil var. Birincisi, göz qabağındadır ki, 2025-ci ilin yanvarından beynəlxalq münasibətlər və reallıqlar prinsipial olaraq yeni mərhələyə qədəm qoyub, ikincisi, regionumuz yaxın aylarda iqtisadiyyatdan tutmuş siyasi gündəmlərə və ictimai əlaqələrə qədər öz ev tapşırıqlarına ciddi diqqət yetirməlidir.

Bunlar, əslində, müharibədən sonrakı şəraitdə formalaşmış siyasi status-kvo səviyyəsindədir. Bu, artıq regionun ətrafında yaranan yeni mühitin ehtiyaclarını və çağırışlarını tam əks etdirmir. Burada sual yaranır ki, əgər xarici mühitdə vəziyyət mütərəqqi templə dəyişibsə, regiondaxili vəziyyət də eyni templə dəyişəcək?

Asif Cəfərov
Ordu.az