Ordu.az xəbər verir ki, NASA bu barədə 2026-cı il iyunun 3-də məlumat yayıb.

Anomaliyanın araşdırılması üzrə komissiyanın nəticələrinə görə, kosmik aparat Marsın arxasından yenidən göründükdən sonra qeyri-adi dərəcədə yüksək fırlanma sürəti qeydə alıb. Bu anormal fırlanma nəticəsində MAVEN-in batareyaları boşalıb, ardınca isə rabitə sistemi enerji təchizatını itirib.

Nasazlığın dəqiq səbəbi hələ müəyyən edilməyib və NASA araşdırmaları yaxın aylarda davam etdirəcək. “Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN” (MAVEN) missiyası 2014-cü il sentyabrın 21-də Mars orbitinə daxil olub.

Kosmik aparat hər Yer günü ərzində Mars ətrafında təxminən 6,6 dövrə vuraraq planetin atmosferi, maqnit qalxanı və Günəş küləyi ilə qarşılıqlı təsiri barədə geniş məlumatlar toplayıb. Missiyanın baş tədqiqatçısı Şennon Karri MAVEN-i “Günəş sistemində atmosfer itkisinin ən yaxşı müşahidəçisi” adlandırıb.

O bildirib ki, komanda üçün bu qəfil sonluq “sevilən bir insanın itirilməsi” kimi qiymətləndirilir. MAVEN-in ən mühüm elmi nailiyyətlərindən biri Günəş küləyinin Mars atmosferini tədricən aşındırdığı “sputtering” prosesinin ilk birbaşa sübutunu əldə etməsi olub.

Bu nəticə Marsın milyardlarla il əvvəl baş vermiş iqlim dəyişikliklərini və planetin bugünkü quraq vəziyyətini izah etmək baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Kosmik aparat həmçinin Marsda bir neçə növ qütb parıltısı aşkar edib və planetin maqnit sahəsinin Günəş küləyi zəiflədikdə minlərlə kilometr uzağa qədər genişlənə bildiyini müəyyənləşdirib.

Bu ayın əvvəlində tədqiqatçılar MAVEN məlumatlarından istifadə edərək Marsın zəif maqnit qalxanının Günəş radiasiyasına qarşı planeti əvvəl düşünüləndən daha güclü qoruduğunu göstərən yeni atmosfer hadisəsini müəyyən ediblər. Kosmik aparat artıq fəaliyyətdə olmasa da, topladığı məlumatların xüsusilə Marsa insanlı missiyaların planlaşdırılması sahəsində alimlər üçün uzun illər mühüm mənbə olaraq qalacağı bildirilir.

Sevinc Əliyeva
Ordu.az