Ordu.az xəbər verir ki, 2026-cı il aprelin 29-da verilən müqavilənin 2031-ci ilə qədər davam etməsi planlaşdırılır.
Müqavilənin əhatə dairəsi və tender prosesi
Müqavilə ABŞ Quru Qoşunlarının Təchizat və Müqavilə Komandanlığı tərəfindən Alabamadakı “Redstone Arsenal” üzərindən verilib. Ümumi dəyəri 472 412 478 dollar olan razılaşma “Chinook Common Avionics Architecture System” (CTES) proqramının beşinci mərhələsini (CTES V) əhatə edir.
Müqavilə komanda-idarəetmə, rabitə sistemlərinin inteqrasiyası, modifikasiya, texniki xidmət, inkişaf və mühəndislik dəstəyi fəaliyyətlərini əhatə edir. “Cost-plus-fixed-fee” strukturuna malik razılaşmada işin əhatə dairəsi və maliyyələşmə hər tapşırıq əmri əsasında müəyyən ediləcək.
Tender prosesində təkliflərin internet üzərindən qəbul edildiyi və yalnız bir təklifin təqdim olunduğu bildirilib.
Platformanın əməliyyat rolu
CH-47 “Chinook” ABŞ Quru Qoşunlarının ağır yük daşıma tapşırıqlarında istifadə etdiyi əsas platformalardan biri kimi önə çıxır. Tandem rotor konfiqurasiyasına malik helikopter artilleriya sistemləri, nəqliyyat vasitələri və şəxsi heyətin daşınmasında kritik rol oynayır.
1960-cı illərdən etibarən fasiləsiz xidmətdə olan platforma davamlı modernizasiya investisiyaları sayəsində müasir əməliyyat ehtiyaclarına uyğunlaşaraq tapşırıqlarını yerinə yetirməyə davam edir.
Avionik arxitektura və CTES infrastrukturu
CTES proqramı “Chinook” platformasının avionik arxitekturasını təşkil edən proqram təminatı, məlumat şəbəkəsi və sistem inteqrasiyası infrastrukturunu əhatə edir. Bu struktur platforma üzərindəki alt sistemlərin bir-biri ilə, yerüstü idarəetmə elementləri ilə və birgə komanda-idarəetmə şəbəkələri ilə fasiləsiz əlaqə qurmasını təmin edir.
CTES V mərhələsi çərçivəsində inteqrasiya, modifikasiya, texniki xidmət və qabiliyyət artırımı fəaliyyətləri eyni vaxtda həyata keçiriləcək. Proqram yalnız mövcud sistemlərin qorunmasını deyil, yeni alt sistemlərin inteqrasiyasını və dəyişən məlumat standartlarına uyğunlaşmanı da əhatə edir.
Variantlar və əməliyyat fərqləri
Müqavilə CH-47 platformasının bütün variantlarını əhatə edir. Bu çərçivədə xüsusi əməliyyat tapşırıqlarında istifadə olunan MH-47G konfiqurasiyası ilə modernizasiya edilən CH-47F “Block II” variantı da proqrama daxil edilir.
Xüsusilə MH-47G platforması qabaqcıl naviqasiya, rabitə və tapşırıq sistemləri ilə ABŞ Quru Qoşunlarının xüsusi əməliyyat bölmələri tərəfindən aktiv şəkildə istifadə olunur. Fərqli tapşırıq profillərinə malik bu variantların vahid avionik arxitektura altında idarə edilməsi inteqrasiya baxımından kritik əhəmiyyət daşıyır.
Sənaye infrastrukturu və texniki davamlılıq
“Rockwell Collins” mərkəzi Ayova ştatının Sidar-Rapids şəhərində yerləşən və “Chinook” proqramında uzun illərdir iştirak edən əsas avionik təchizatçıdır. Şirkətin platformanın avionik arxitekturası ilə bağlı malik olduğu texniki məlumat və mühəndislik təcrübəsi proqramda davamlılığın təmin edilməsində həlledici rol oynayır.
Bu vəziyyət müqavilənin tək təkliflə nəticələnməsinin arxasındakı texniki və struktur səbəblərdən biri kimi qiymətləndirilir. Uzunmüddətli müdafiə layihələrində mövcud podratçının bilik bazası və sistem arxitekturasına hakimiyyəti kritik əhəmiyyət daşıyır.
Sevinc Əliyeva
Ordu.az
