Ordu.az xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın “Past” nəşri “Bir il ərzində mənfi 5,1 milyard dollar, 14,5 milyard dollar borc, 74% təkrar ixrac - Ermənistanın fəlakət göstəriciləri” başlıqlı məqaləsində yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, məsələn, 2025-ci ildə Ermənistanın ÜDM-i 11,318 trilyon dram (29,2 milyard dollar) təşkil edib.
“Lakin bu rəqəmlər iqtisadi sabit inkişafı və ya yerli istehsalın artımını demək olar ki, əks etdirmir.
• Ermənistanın iqtisadi artımı əsasən daxili istehsala deyil, xarici bazarlara yönəlmiş ixraca əsaslanır. 2024-cü ildə ixracın 74%-i təkrar ixracın, xüsusilə qızıl və elektronikanın payına düşüb.
• Bəzi rəsmilərin prioritet hesab etdiyi emal sənayesi 2025-ci ildə əhəmiyyətli dərəcədə azalıb, bəzi aylarda hətta 69%-ə qədər geriləyib.
Əmək bazarında rəsmi məlumatlara görə artım var kimi görünsə də, əslində bir çox insan əmək statistikasından kənarda qalır və ölkədən miqrasiya edir”, - deyə nəşr bildirib.
Məqalədə qeyd edilib ki, yoxsulluq səviyyəsi də real yaxşılaşma deyil, statistik dəyişikliklərin nəticəsidir.
“2024-cü ildə 23,7%-dən 21,7%-ə enmə metodologiyanın dəyişməsi ilə bağlı olub, əhali üçün real xərclər isə davamlı olaraq artır.
Çoxvektorlu siyasət: real risklər
Hökumət Avropa və Avrasiya İqtisadi Birliyi ilə çoxvektorlu siyasət apardığını bəyan edir, lakin reallıqda bir çox addımlar risklidir.
• Bəzi təşəbbüslər Rusiya ilə əlaqələri zəiflədir və iqtisadi itkilərə səbəb olur. 2025-ci ildə yalnız bu istiqamətdə itki təxminən 5,1 milyard dollar olub.
• Qərb tərəfdaşlarının dəstəyi əsasən qrantlar və siyasi şərtlərlə verilən kreditlərdən ibarətdir, real iqtisadi müstəqillik təmin etmir.
Bütün bunlar göstərir ki, “çoxvektorlu siyasət” tez-tez Ermənistanın beynəlxalq münasibətlərdə statusunu və müstəqilliyini zəiflədir.
Nəqliyyat və energetika
• Dəmir yolu və nəqliyyat layihələri tez-tez xarici operatorlardan asılıdır ki, bu da Ermənistanın nəzarət imkanlarını məhdudlaşdırır.
• Energetika sahəsində, xüsusilə nüvə proqramlarında tətbiq edilən yeni texnologiyalar böyük risklər daşıyır və tam təsdiqlənməyib, bu da enerji müstəqilliyinə təhlükə yaradır”, - deyə müəllif yazıb.
Nəşr qeyd edib ki, bu sahələrin hamısında Ermənistanın addımları çox vaxt müstəqilliyin itirilməsinə gətirib çıxarır.
“Milli simvollar və kilsə
• Erməni Apostol Kilsəsinin müstəqilliyi maliyyə və torpaq nəzarəti vasitəsilə zəiflədilir.
• Xarici dini təşkilatlar ABŞ və Avropadan maliyyələşərək təsir gücünü artırır.
• Ağrı dağı kimi “milli simvollar” və dövlət atributları mədəni və bazar dəyərini itirir.
Bu proseslər nəticəsində Ermənistan və erməni xalqı milli kimliyini və beynəlxalq nüfuzunu itirir.
Nəticə
1. İqtisadi artım əsasən xarici amillərlə şərtlənir, davamlı siyasətlə yox.
2. “Çoxvektorlu siyasət” Rusiya və Avrasiya İqtisadi Birliyi ilə əlaqələri zəiflədir, lakin adekvat alternativ yaratmır.
3. Qərb tərəfdaşlarının dəstəyi məhduddur və siyasi maraqlarla bağlıdır.
4. Nəqliyyat və energetika layihələri Ermənistanın müstəqilliyi üçün ciddi risklər yaradır.
5. Milli simvollar və kilsənin mövqeyi ciddi təhlükə altındadır, bu isə milli kimliyə və iqtisadi nüfuza zərbə vurur”, - deyə nəşr bildirib.
Alpər Mövludoğlu
Ordu.az
