Tramp bildirib ki, ABŞ İranı “indiyədək aldığı zərbələrdən 20 dəfə daha güclü vurmaq” imkanına malikdir. O, həmçinin ölkənin “orta və yüksək orta səviyyəli döyüş sursatlarının demək olar ki, limitsiz ehtiyatına sahib olduğunu” iddia edib.

Ordu.az ABŞ arsenalında olan, döyüş zamanı istifadə olunan silahların bir hissəsini təqdim edir.

ABŞ silahlara nə qədər pul xərcləyir?

ABŞ dünyanın ən güclü və ən yaxşı maliyyələşdirilən ordusuna malikdir və müdafiəyə hər il təxminən 997 milyard dollar xərcləyir.

Bunun nəticəsində ölkə 13 032 hərbi təyyarə ilə dünyada ən böyük aviasiya parkına malikdir. ABŞ arsenalında həmçinin təxminən 5 200 nüvə başlığı var.

ABŞ bu münaqişədə hansı silahlardan istifadə edir?

Bu, Pentaqonun "Operation Epic Fury" adlandırdığı əməliyyatda ABŞ tərəfindən istifadə olunan bəzi silahların siyahısıdır. Məlumatlar CNN tərəfindən dərc edilən qiymət təxminlərinə əsaslanır.


"Northrop Grumman" B-2 "Spirit", vahidi 1 milyard dollardan çox

Dörd reaktiv mühərriklə işləyən və iki nəfərlik ekipaja malik “yarasa qanadı” formasında gizli bombardmançı təyyarədir. Bu təyyarə həm adi, həm də nüvə silahları daşıya bilir.

"Rockwell" B-1 "Lancer" bombardmançıları

Uzun mənzilli və səsdən sürətli bombardmançı təyyarələrdir. Onlar böyük həcmdə yüksək dəqiqlikli zərbələr endirmək üçün nəzərdə tutulub. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin ən sürətli bombardmançıları hesab olunur.

Ekipajı 4 nəfərdir və 24 qanadlı raket daşıya bilir.


LUCAS PUA-sı təxminən 35 min dollar

“Low-cost Unmanned Combat Attack System” adlı PUA ABŞ ordusunun məlumatına görə İranın “Shahed” PUA-ları əsasında hazırlanıb. "Epic Fury" əməliyyatı bu PUA-ların ilk dəfə istifadə edildiyi hərbi əməliyyat hesab olunur.

"PrSM" raketləri, təxminən 1,6 milyon dollar

"Precision Strike Missile" uzun mənzilli yüksək dəqiqlikli raketdir və ABŞ quru qoşunları üçün hazırlanıb. Onun uçuş məsafəsi 499 kilometrdən çoxdur.

ABŞ aviadaşıyıcıları, təxminən 13 milyard dollar

İrana qarşı zərbələr başlayanda Yaxın Şərqdə iki ABŞ aviadaşıyıcısı yerləşirdi:

USS "Abraham Lincoln", CVN-72
USS "Gerald R. Ford", CVN-78

"Lincoln" Ərəb dənizində, "Ford" isə İsrail sahilləri yaxınlığında Aralıq dənizində yerləşirdi.


MIM-104 "Patriot" raketdən müdafiə sistemi və THAAD raketdən müdafiə sistemi

“Patriot” raketlərinin hər biri təxminən 4 milyon dollar, THAAD sisteminin raketləri isə 15 milyon dollara qədər qiymətləndirilir.

Bu sistemlər İranın buraxdığı PUA-ları və ballistik raketləri məhv etmək üçün istifadə olunur. Radarlar hədəfləri müəyyən edir və izləyir.

“Patriot” sistemi düşmən raketlərini önləyici raketlərlə vuraraq sıradan çıxarır. THAAD isə hədəf raketə birbaşa çırpılaraq onu məhv edir.

Qırıcı təyyarələr

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı münaqişədə müxtəlif qırıcı təyyarələrin istifadə olunduğunu bildirib. Bunlara daxildir:


F-16 "Fighting Falcon"
F/A-18 "Hornet"
F-22 "Raptor"
F-35 "Lightning II"
A-10 "Thunderbolt II"

"Boeing" EA-18G "Growler" radioelektron hücum təyyarəsi

Bu təyyarə F/A-18 qırıcısı əsasında hazırlanıb. O, radioelektron mübarizə üçün xüsusi avadanlıqlar, rabitə siqnalını pozan sistemlər və radarlar daşıyır. Məqsədi düşmənin radioelektron sistemlərini müəyyən etmək və onları sıradan çıxarmaqdır.


"Boeing" E-3 "Sentry" və "Northrop Grumman" E-2 "Hawkeye", AWACS

ABŞ iki növ erkən xəbərdarlıq və idarəetmə təyyarəsindən istifadə edir. Bu təyyarələrin üst hissəsində böyük radar günbəzi yerləşir və onlar düşmən təyyarələrini, gəmiləri, raketləri uzaq məsafədən aşkar edib izləyə bilir.


"Bombardier" E-11A rabitə təyyarəsi

Bəzən buna “göydə Wi-Fi” də deyilir. Bu təyyarə hava və quru qüvvələri arasında real vaxt rejimində məlumat mübadiləsini təmin edir. ABŞ hökuməti bu təyyarələrin əməliyyatlarda harada istifadə olunduğunu açıqlamayıb, lakin fevralın 28-dən əvvəl Yaxın Şərqdə göründükləri bildirilib.



"Boeing" P-8 "Poseidon" dəniz patrul təyyarəsi

"Bombing" 737 sərnişin təyyarəsi əsasında hazırlanmış bu model sualtı qayıqlara qarşı mübarizə, kəşfiyyat, müşahidə, məlumat toplama üçün istifadə olunur.

"Boeing" RC-135 "Rivet Joint" kəşfiyyat təyyarəsi

Bu təyyarədə 30-dan çox ekipaj üzvü olur. Onların arasında radioelektron mübarizə mütəxəssisləri, kəşfiyyat operatorları, texniki heyət yer alır. Təyyarə "Boeing" 707 platforması əsasında hazırlanıb.


MQ-9 "Reaper" PUA

Bu uzaqdan idarə olunan PUA əsasən yüksək dəyərli və təcili hədəflərə qarşı istifadə olunur.

O, aşağıdakı silahları daşıya bilir:

AGM-114 "Hellfire" raketi
idarə olunan bombalar

Bu PUA həm hücum edə, həm də döyüş sahəsi üzərində uzun müddət qalaraq kəşfiyyat məlumatları toplaya bilir.


M142 HIMARS raket sistemi

“High Mobility Artillery Rocket System” uzaq məsafəli yüksək dəqiqlikli raket buraxılış qurğusudur. O, üç oxlu yük maşını üzərində quraşdırılır.

İstehsalçı "Lockheed Martin" bildirir ki, sistem "shoot-and-scoot" taktikasından istifadə edir, yəni raket buraxır, dərhal mövqeyini dəyişir.

Beləliklə, qarşı zərbədən yayınır. Bu sistem 300 mildən, təxminən 480 kilometrdən, çox məsafəyə raket ata bilər.

Yanacaq təminatı

Bütün bu texnikanın işləməsi üçün havada yanacaq dolduran xüsusi təyyarələr istifadə olunur. Bunlara daxildir:

"Boeing" KC-135 "Stratotanker"
"Boeing" KC-46 "Pegasus"

Bu təyyarələr bombardmançı və qırıcıların uçuş zamanı yanacaqla təmin edilməsinə imkan verir. Məsələn, "Northrop Grumman" B-2 "Spirit" bombardmançıları ABŞ-dən Yaxın Şərqə uçarkən havada yanacaq doldurmağa ehtiyac duyur.

Nəqliyyat təyyarələri

Silahların və hərbçilərin daşınması üçün aşağıdakı hərbi nəqliyyat təyyarələrindən istifadə olunub:


"Boeing" C-17 "Globemaster III"
"Lockheed" C-130 "Hercules"

Bu təyyarələr əməliyyat zamanı sursatların və qoşunların daşınmasında mühüm rol oynayıb.

ABŞ silah ehtiyatını tükədə bilərmi?

ABŞ, İsrail və İran arasında müharibə davam etdikcə ABŞ-nin bu münaqişədə nə qədər silah istifadə edə biləcəyi barədə suallar yaranır.


Prezident Donald Tramp bəzi silah növlərinin ehtiyatının demək olar ki, tükənməz olduğunu iddia edib.

O, martın 6-da "Truth Social" platformasında yazıb: "Bizdə orta və yüksək orta səviyyəli döyüş sursatlarının demək olar ki, limitsiz ehtiyatı var. Onlardan hazırda İranda istifadə edirik və yaxın vaxtlarda Venesuelada da istifadə etmişik".

Fevralın 27-də isə Tramp bəyan etmişdi ki, bir neçə müdafiə şirkəti silah istehsalını dörd dəfə artırmağa razılaşıb. Lakin hansı silahların istehsal ediləcəyini açıqlamamışdı.

Pentaqonun sözçüsü Şon Parnell də bildirib ki, ABŞ ordusunun prezidentin seçdiyi vaxt və yerdə istənilən əməliyyatı həyata keçirmək üçün lazım olan bütün imkanları var.

ABŞ müdafiə strategiyası üzrə tədqiqatçı Rayan Brobst isə "Foundation for Defense of Democracies" institutunda bildirib:
"Bu münaqişə zamanı ABŞ-nin silahlarının tükənəcəyindən ciddi narahat deyiləm. Əsas məsələ müharibədən sonra Çin və Rusiyanı çəkindirməkdir".

Ən böyük yük hansı sistemlərin üzərindədir?

Ekspertlərin fikrincə, ən çox təzyiq raketdən müdafiə sistemlərinin üzərinə düşür. Çünki MIM-104 "Patriot" raketdən müdafiə sistemləri Ukraynada, THAAD sistemləri isə İsraildə geniş istifadə olunur.

Bəzi demokrat siyasətçilər isə bunun ABŞ və müttəfiqlərinə uzunmüddətli təsiri barədə narahatlıq bildiriblər.

ABŞ senatoru Riçard Blumental CNN telekanalına deyib: "Bizə dəfələrlə deyilib ki, Ukraynaya "Patriot" sistemləri üçün raketlər və digər sursatları verə bilməməyimizin səbəblərindən biri onların çatışmazlığıdır".

İnsan resursları

ABŞ ordusunda hazırda təxminən 1,3 milyon aktiv hərbçi xidmət edir. İranda aparılan əməliyyatlarda neçə amerikalının iştirak etdiyi dəqiq bilinmir. Lakin ABŞ ordusu bazar ertəsi əməliyyatlar zamanı 7-ci amerikalı hərbçinin öldüyünü təsdiqləyib.

Prezident Donald Tramp martın 1-də yayımladığı videoda daha çox itkilərin ola biləcəyini demişdi:
"Təəssüf ki, müharibə bitənə qədər daha çox itki ola bilər. Bu, müharibənin reallığıdır".

ABŞ-nin harada hərbi bazaları var?

ABŞ ordusunun dünya üzrə 70-dən çox ölkədə təxminən 750-800 hərbi obyekti mövcuddur.

Bu ölkələrə aşağıdakılar daxildir:

Bəhreyn
Belçika
Kanada
Almaniya
Yunanıstan
İraq
İsrail
Yaponiya
İordaniya
Küveyt
Qətər
Cənubi Koreya
Türkiyə
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
Birləşmiş Krallıq
və digər ölkələr

ABŞ İranla müqayisədə nə qədər güclüdür?

Prezident Donald Tramp bildirib ki, ABŞ istəsə İranı hazırkı zərbələrdən 20 dəfə daha güclü vura bilər.

Onun sözlərinə görə, İran Hörmüz boğazında neft daşımalarına mane olarsa, ABŞ çox daha ağır cavab verəcək.

Hərbi analitiklərə görə, İran ordusu ABŞ ilə müqayisədə daha kiçikdir. İranın aktiv hərbçilərinin sayı təxminən 610 min nəfərdir.

Lakin İran Yaxın Şərqdə ən böyük və ən müxtəlif raket arsenalına malik ölkələrdən biri hesab olunur. Bu arsenalın tərkibinə daxildir:

minaatanlar
raketlər
PUA-lar
qanadlı raketlər

Bu raketlər aşağı hündürlükdə uçaraq yerüstü hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulur və onların dəqiq sayı məlum deyil.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az