“Beretta” şirkətinin bu əməkdaşlığa daxil olmasının önəmi düzgün qiymətləndirilməlidir. Beş əsrdən artıq tarixə malik olan “Beretta” dünya silah sənayesinin ən qədim və ən nüfuzlu brendlərindən biridir. Bu şirkət öz adını yalnız keyfiyyətli məhsullarla deyil, həm də son dərəcə seçici tərəfdaşlıq siyasəti ilə qazanıb. “Beretta”nın hər hansı bir şirkətlə əməkdaşlıq memorandumu imzalaması o deməkdir ki, həmin şirkətin məhsulları ciddi texniki qiymətləndirmədən keçib, beynəlxalq keyfiyyət standartlarına uyğunluğu təsdiqlənib və bazarda rəqabət qabiliyyətinə malik olduğu müəyyən edilib. Dolayısı ilə, “USH Group”un “Beretta” tərəfindən tərəfdaş kimi seçilməsi Azərbaycan müdafiə sənayesinin texnoloji səviyyəsinə verilmiş beynəlxalq sertifikat mahiyyəti daşıyır.
Memorandumun əhatə etdiyi məhsul kateqoriyası (optik və elektro-optik sistemlər) xüsusi diqqət tələb edir. Müasir hərbi texnologiyalarda optik və elektro-optik avadanlıqlar strateji əhəmiyyət daşıyan sahələr sırasına daxildir. Bu sahə sadəcə şüşə və linza istehsalından ibarət deyil, burada yüksək dəqiqlikli sensorlar, termal görüntüləmə sistemləri, lazer məsafəölçənlər, gecəgörmə cihazları və mürəkkəb rəqəmsal emal alqoritmləri kimi texnoloji həllər cəmlənir. Bu cür məhsulların istehsalı üçün güclü elmi baza, yüksək ixtisaslı mühəndis kadrlara, dəqiq istehsal texnologiyalarına və ciddi keyfiyyət nəzarət sistemlərinə ehtiyac var. “USH Group”un bu sahədə beynəlxalq bazara çıxa biləcək səviyyədə məhsul istehsal etməsi Azərbaycanın müdafiə sənayesinin yalnız sadə hərbi təchizat deyil, yüksək texnoloji komponentlər istehsal edə biləcək səviyyəyə çatdığını sübut edir.
Bu əməkdaşlığın iqtisadi ölçüsü də son dərəcə əhəmiyyətlidir. Azərbaycan iqtisadiyyatı uzun illər ərzində neft və qaz ixracından asılı olub və dövlət bu asılılığı azaltmaq üçün müxtəlif diversifikasiya proqramları həyata keçirib. Müdafiə sənayesi məhsullarının ixracı bu diversifikasiya strategiyasının ən perspektivli istiqamətlərindən birini təşkil edir. Optik və elektro-optik sistemlər yüksək əlavə dəyərli məhsullar kateqoriyasına aiddir və bu cür məhsulların ixracı xammal ixracından fərqli olaraq ölkəyə daha çox gəlir, texnoloji bilik və beynəlxalq nüfuz gətirir. “Beretta” kimi nəhəng bir şirkətin satınalma və təqdimat öhdəliyi götürməsi “USH Group” üçün sabit və genişlənən bir bazar imkanı yaradır ki, bu da şirkətin istehsal həcmini artırmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və tədqiqat-inkişaf fəaliyyətinin genişləndirilməsinə şərait yaradacaq.
Memorandumun “Beretta”nın beynəlxalq bazarlarda “USH Group” məhsullarının təqdimatını təmin edəcəyi maddəsi xüsusilə strateji əhəmiyyət daşıyır. Müdafiə sənayesində beynəlxalq bazarlara çıxış yalnız keyfiyyətli məhsul istehsal etməklə mümkün olmur. Bu bazarlarda uğur qazanmaq üçün güclü distribütor şəbəkəsinə, müştəri münasibətləri tarixinə, siyasi əlaqələrə və brend tanınmasına ehtiyac var. “Beretta”nın yüzilliklər ərzində qurduğu qlobal şəbəkə “USH Group” məhsullarının Avropadan Yaxın Şərqə, Asiyadan Afrikaya qədər geniş coğrafiyada tanıdılmasına və satışına imkan verəcək. Bu, “USH Group” üçün onilliklər çəkə biləcək bazar quruculuğu prosesini əhəmiyyətli dərəcədə qısaldan strateji üstünlükdür. Eyni zamanda, “Beretta” brendinin prestiji “USH Group” məhsullarına əlavə etibarlılıq qatır, potensial alıcılar üçün “Beretta”nın bu məhsulları öz portfelində daşıması güclü keyfiyyət təminatı mesajı verir.
Hadisənin baş verdiyi coğrafiya və kontekst də təhlildə nəzərə alınmalıdır. “Ümumdünya Müdafiə Sərgisi”nin Səudiyyə Ərəbistanında keçirilməsi və memorandumun məhz bu platformada imzalanması təsadüfi deyil. Yaxın Şərq regionu dünya müdafiə bazarının ən böyük alıcılarından biridir və Səudiyyə Ərəbistanı bu bazarın lider ölkəsidir. Bu məkanda imzalanan memorandum həm bölgə ölkələrinin diqqətini “USH Group” məhsullarına yönəldir, həm də Azərbaycanın müdafiə sənayesinin bu strateji bazarda mövcudluğunu təsbit edir. Bundan əlavə, Azərbaycanın Yaxın Şərq ölkələri ilə mövcud siyasi və iqtisadi münasibətləri bu əməkdaşlığın ticarət potensialını artıran əlavə amildir.
Bu əməkdaşlığın Azərbaycanın müdafiə sənayesinin ümumi inkişaf trayektoriyası kontekstində dəyərləndirilməsi vacibdir. 2020-ci il Vətən Müharibəsindən sonra Azərbaycanın hərbi texnoloji potensialına beynəlxalq maraq kəskin şəkildə artıb. Müharibə dövründə pilotsuz uçuş aparatlarının, dəqiq atəş sistemlərinin və müasir müşahidə texnologiyalarının effektiv tətbiqi dünya hərbi ekspertlərinin diqqətini Azərbaycana yönəldib. “USH Group” və “Beretta” əməkdaşlığı bu artan marağın konkret ticarət nəticələrinə çevrilməsinin nümunəsidir. Bu proses göstərir ki, Azərbaycan yalnız xarici texnologiyaların istifadəçisi deyil, həm də texnoloji həllər ixrac edən ölkəyə çevrilmə yolundadır.
Əməkdaşlığın texnoloji ötürülmə və bilik mübadiləsi potensialı da gözardı edilməməlidir. Belə tərəfdaşlıqlarda adətən yalnız hazır məhsulların alqı-satqısı baş vermir. Zamanla ortaq layihələr, birgə tədqiqat proqramları, texnoloji konsultasiyalar və istehsal proseslərinin optimallaşdırılması kimi əlavə əməkdaşlıq sahələri meydana çıxır. “Beretta”nın beş əsrlik istehsal təcrübəsi və keyfiyyət idarəetmə sistemləri “USH Group” üçün qiymətli öyrənmə mənbəyi ola bilər. Eyni zamanda, “USH Group”un optik texnologiyalar sahəsindəki yenilikçi yanaşmaları “Beretta” üçün məhsul portfelini zənginləşdirmə imkanı yaradır. Bu qarşılıqlı fayda prinsipi əməkdaşlığın uzunmüddətli və davamlı olacağının əsas təminatıdır.
Geosiyasi baxımdan bu memorandum Azərbaycanın çoxtərəfli xarici siyasət strategiyasının müdafiə sənayesinə proyeksiyası kimi də qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan bir tərəfdən Türkiyə ilə qardaşlıq münasibətləri və hərbi əməkdaşlıq, digər tərəfdən İsrail ilə texnoloji tərəfdaşlıq, indi isə İtaliya ilə müdafiə sənayesi əlaqələri qurur. Bu çoxvektorlu yanaşma Azərbaycana müxtəlif texnoloji məktəblərdən bəhrələnmə, fərqli bazarlara çıxış və strateji asılılığın minimuma endirilməsi kimi üstünlüklər təmin edir. İtaliya ilə müdafiə sənayesi əməkdaşlığı eyni zamanda Azərbaycanın Avropa İttifaqı ölkələri ilə münasibətlərinin yeni ölçüsünü təmsil edir.
Bu əməkdaşlığın Azərbaycan gəncliyinə və elmi ictimaiyyətə verdiyi mesaj da qeyd olunmalıdır. Yerli müdafiə sənayesi şirkətlərinin beynəlxalq nəhənglərlə tərəfdaşlıq qurması gənc mühəndislər, fiziklər, optika mütəxəssisləri və proqramçılar üçün güclü motivasiya mənbəyidir. Bu, ölkədə yüksək texnoloji sahələrdə karyera qurmağın mümkün və perspektivli olduğunu göstərir. Uzunmüddətli perspektivdə bu cür nümunələr ölkədə texnoloji ekosistem formalaşmasına, istedadlı kadrların ölkədə qalmasına və yeni innovativ müəssisələrin yaranmasına təkan verəcək.
Qeyd edək ki, “USH Group” və “Beretta” arasında imzalanan memorandum sadəcə iki şirkət arasında ticarət razılaşması deyil, bu, Azərbaycanın müdafiə sənayesinin inkişaf mərhələsinə daxil olduğunun, beynəlxalq rəqabət meydanında öz yerini tutduğunun və qlobal dəyər zəncirinin əhəmiyyətli bir halqasına çevrildiyinin təsdiqidir. Bu əməkdaşlığın uğurlu nəticələri gələcəkdə oxşar sazişlərin sayının artmasına, Azərbaycan müdafiə sənayesinin ixrac coğrafiyasının genişlənməsinə və ölkənin yüksək texnoloji ixracatçı dövlət kimi tanınmasına yol açacaq.
Firuz Bağırov
Ordu.az
