Qazaxıstanda Koreya “günləri”| Mərkəzi Asiya “dinc şəfəqlər”dən imtina edir?

2024/06/2024--1718957164.jpg
Oxunub: 340     11:30     21 İyun 2024    
Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın gələn ay mümkün görüşü ilə bağlı xəbərlər KİV-lərin diqqət mərkəzində olarkən, Koreya prezidenti Yun Sok Yolun Qazaxıstanın paytaxtında dövlət səfərində olduğu məlumatı yayılıb.

“Tengrinews” iki ölkə liderlərinin mətbuat bəyanatlarından əsas detalları çatdırır. “Astana və Seulun aktual məsələlərdə mövqeləri üst-üstə düşür”, - deyə Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev bildirib və əlavə edib ki, iki ölkə çoxtərəfli əməkdaşlıqda maraqlıdır və onlar Mərkəzi Asiya-Koreya formatında dialoqun inkişafı ilə bağlı razılığa gəliblər.

“Mən Koreya tərəfinin bu formatda ilk sammitin gələn il Seulda keçirilməsi təşəbbüsünü dəstəkləyirəm”, - deyə Qazaxıstan Prezidenti bildirib. Beynəlxalq və regional təhlükəsizliyə gəlincə, Tokayevin qeyd etdiyi kimi, tərəflər BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq, bütün münaqişələri sülh yolu ilə, danışıqlar yolu ilə həll etmək mövqeyindən çıxış edirlər. Tokayev deyib ki, Koreya Prezidenti ilə dünyada qlobal təhlükəsizliyin təmin edilməsinə yanaşmaların təkmilləşdirilməsi imkanlarını müzakirə ediblər.

Bu o deməkdir ki, Qazaxıstan beynəlxalq və regional təhlükəsizliyə yanaşmalar baxımından Koreyanı tərəfdaş kimi qəbul edir. Koreya prezidenti öz növbəsində ikitərəfli münasibətləri “strateji tərəfdaşlıq” kimi xarakterizə edib. Bəlkə də “kritik malların qarşılıqlı tədarükü” haqqında sazişin dərcini onun mətbuata verdiyi açıqlamanın “mismarı” hesab etmək olar. Qazaxıstan xammal sərvətləri ölkəsidir, Koreya isə qabaqcıl texnologiyalar ölkəsidir.

Seul üçün bəlkə də “kritik” məhsul və ya uran enerji daşıyıcılarıdır, Qazaxıstanın isə elmi və texnoloji dəstəyə ehtiyacı var”. Ötən həftə Rusiya Dövlət Dumasının sədr müavini Tolstoy Tokayevi “torpaqları çinlilərə, təbii sərvətləri isə britaniyalılara satmaqda” ittiham edib. Göründüyü kimi, Orta Asiya-Koreya əməkdaşlığının formatı ilə bağlı gərginlik yaranacaq. Bu əsaslandırma təkcə Rusiyanın deyil, Türkiyənin də strateji maraqlarına ziddir.

Tokayevin bütün Mərkəzi Asiya ölkələri adından belə “kəskin dönüş” elan etmək səlahiyyəti varmı? Cavab müsbət olsa belə, prinsipcə az şey dəyişir. Regionun əhəmiyyəti o qədər böyükdür ki, Koreya yalnız öz resursları ilə Tokayevlə razılaşdırılmış gündəmə çətinliklə xidmət edə bilər. Xüsusilə Qazaxıstan prezidentinin siyasi gələcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Türkiyə prezidentinin də dəvət olunduğu G7 sammiti keçirildi.

“RİA Novosti” Ərdoğanın qərargahındakı mənbələrə istinadən bildirir ki, ağır iş qrafikinə baxmayaraq, diplomatik kanallarla onun Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammiti çərçivəsində Putinlə görüşünə hazırlıq görülür. Məgər bu eyham deyilmi ki, əgər G7 uğurlu olubsa və Ərdoğan fundamental məsələlər, o cümlədən Mərkəzi Asiya ilə bağlı sabit təminatlar alıbsa, o zaman Rusiya prezidenti ilə görüşə maraq “zəifləyəcək”.

Hər halda, görünən odur ki, Mərkəzi Asiyanı “dinc şəfəqlər” gözləmir.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Qazaxıstan   Koreya  


Bizi "telegram"da izləyin