Ermənistanın sabiq BQ rəisi döyüşdən imtina edib? “Su-25”lər Rusiya ilə birgə modernləşdirilir?

2024/05/1716616578.jpg
Oxunub: 399     19:55     26 May 2024    
Ermənistanın “168.am” nəşri sərhədin demarkasiyası və delimitasiyası ilə bağlı növbəti məqaləsini təqdim edib. Məqalədə baş verənlərdə Ermənistan ordusunun da məsuliyyət payının olduğu vurğulanır, Suren Papikyanın neytral qalmağa çalışdığı ifadə olunur. Nəşr bununla yanaşı Ermənistanın sabiq Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyanın müharibənin dayandırılması barədə çağırış edib-etmədiyini araşdırmağa, habelə Ermənistan HHQ-yə məxsus “Su-25”lərin Rusiya ilə birgə modernləşdirilməsinin aparılıb-aparılmadığını öyrənməyə çalışıb.

Ordu.az nəşrin məqaləsini olduğu kimi təqdim edir:

“Tavusda sərhədin demarkasiyası və delimitasiyası üzrə eksperimental prosesin bir hissəsi kimi Nikol Paşinyan təxminən bir ay əvvəl Stepanavanda jurnalistlərlə söhbətində qeyd edib ki, ordu müvafiq sektorlardan geri çəkilməli və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin müdafiə missiyası ən qısa zamanda sərhədçilərə təhvil verilməlidir.

“Bunu çox tez etməliyik. İlk növbədə hərbçilərimizə bir az onların iş yükünü azaltmağa imkan verək. Bunu mümkün qədər tez etmək lazımdır. Psixoloji transformasiya baş verməlidir ki, artıq cəbhə xətti yoxdur, dövlət sərhədi var. Bu, hər hansı bir yaşayış məntəqəsinin və ölkənin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əldə edilə biləcək ən mühüm uğurdur, nailiyyətdir. Deyirlər ki, ordunun oradan çıxması yaxşı şeyə işarədir, pis şeyə işarə deyil. Sərhədçilər gəlirlər, o sərhəd mühafizəsiz qalmır”, - deyə Paşinyan qeyd edib.

Daha öncə Paşinyan qoşunların Tavusdan çıxarılmasından danışıb, sərhədin demarkasiyası prosesinin getdiyi günlərdə isə artıq müxalifət düşərgəsindən qoşunların çıxarılması və mövqeləri tərk etməsi barədə məlumatlar yayılıb.

“168.am” Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının aydın və rəsmi hər hansı bir şey demədiyini və ya KİV-lərə qapalı görüş zamanı erməni tərəfinin nə qədər mövqe itirdiyi, hansı təhlükəsizlik mənzərəsi alacağımız ilə bağlı vəziyyəti təqdim etmədiyini, informasiya sahəsində yalnız Paşinyanın, onun komanda yoldaşlarının rəsmi bəyanatları və qeyri-hökumət adamlarının reallığa uyğun gəlməyə, müəyyən sapmalara malik ola biləcək məlumatlarının olduğunu nəzərə alaraq, mayın 1-də hansı mövqe dəyişikliyinə malik olacağımızı, neçə mövqe itirəcəyimizi, ordunun neçə mövqedən çıxacağını, hansı sektorları tərk edəcəyini, qoşunun geri çəkilməsi prosesinin olub-olmadığını, bunun birtərəfli, yoxsa ikitərəfli olduğunu müəyyənləşdirmək üçün Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə yazılı sorğu göndərib.

Xatırladaq ki, Paşinyanın qərarı ilə Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlət sərhədlərinin demarkasiyası və sərhəd təhlükəsizliyi komissiyasının nəzdində yaradılmış işçi qrupunda Müdafiə Nazirliyi və Baş Qərargahın nümayəndələri var: Ermənistan müdafiə nazirinin müavini Arman Sarkisyan, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin müavini Karen Qriqoryan, Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Topoqrafik Xidmətinin rəisi Sergey Petrosyan.

Əlavə edək ki, biz bu sorğunu göndərdikdən sonra Nikol Paşinyan Petros Qazaryana müsahibəsində deyib: “Bizim o ərazidə sərhəddə Müdafiə Nazirliyinin mövqeləri olmayacaq. Nəyi nəzərdə tuturam? Suveren ərazimizdən mövqe çıxarıla bilər və o mövqe çıxarılır, çünki Müdafiə Nazirliyi artıq o xətdə xidmət göstərməyəcək, xidməti Ermənistan sərhəd qoşunları həyata keçirəcək”.

Üstəlik, artıq Tavusda minatəmizləmə əməliyyatları başlayanda, Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Arşak Karapetyan növbəti müsahibəni verib. Müsahibədə o, Ermənistan silahlı qüvvələrinin Tavusda demarkasiya və delimitasiya prosesində, xüsusən də minalardan təmizləmə prosesində iştirakına toxunub.

“Silahlı Qüvvələr minatəmizləməni yüksək hərbi rütbə sahibinin əmrinə uyğun olaraq həyata keçirir. Mən bundan xəbərdaram. O əmri imzalayan şəxsin adını hələ demirəm. Amma imza atan həmin şəxs artıq xain kimi tarixə düşüb. Sual yaranır ki, o bu əmri hansı əsasla imzalayıb? Vaxt gələcək, hamısının soyadlarını verəcəyik”, - deyə o vurğulayıb.

Müvafiq olaraq, “168.am” 1 may sorğusunda Tavusla bağlı suala əlavə olaraq mayın 4-də aşağıdakı suallarla növbəti sorğunu göndərib: 1. Tavusda minatəmizləmə aparmaq, mövqeləri tərk etmək və çıxmaq əmrini Nikol Paşinyan şifahi, yoxsa yazılı olaraq verib, Müdafiə Nazirliyində və ya Baş Qərargahda bənzər yazılı əmr varmı və belə bir əmr kim olaraq verilib, Baş nazir, yoxsa ali baş komandan? 2. Nikol Paşinyanın yazılı və ya şifahi əmri və ya göstərişi əsasında müvafiq əmr verən və ya belə bir əmr imzalayan yüksək vəzifəli rəsmi kimdir?

Biz bu sorğuları göndərdikdən bir neçə gün sonra Müdafiə Nazirliyi 7 may tarixli məktub göndərib. Müdafiə Nazirliyi məktubda mayın 1-də və 4-də göndərdiyimiz sorğulardakı Tavusla bağlı suallara toxunaraq qeyd edib ki, bunlarla bağlı “rəsmi açıqlamalar və şərhlər verilib, bundan əlavə hazırda əlavə məlumat verə bilmərik”.

Nə Suren Papikyanın rəhbərlik etdiyi Müdafiə Nazirliyi, nə də Edvard Asryanın rəhbərlik etdiyi Baş Qərargah mövqeləri təhvil vermək, mövqeləri tərk etmək, qoşunu geri çəkmək, ordunu Tavusdan çıxarmaq ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Hətta Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Arşak Karapetyanın yüksək rütbəli hərbçinin əmr verməsi ilə bağlı açıqlamasına heç bir rəsmi şərh və ya cavab verilməyib. Yəni deyilənləri ancaq Nikol Paşinyan deyib.

Müdafiə Nazirliyinin bu cavabından güman edə bilərikmi ki, Müdafiə Nazirliyi və Baş Qərargah birbaşa şəkildə məsuliyyəti Nikol Paşinyanın üzərinə qoyurlar və sonra “Sən dedin” demək üçün özləri tərəfindən hər hansı bir peşəkar rəsmi açıqlama verməyə çalışmırlar. Əlbəttə, ordu məsuliyyətdən yayına bilməyəcək, lakin bu yolla Müdafiə Nazirliyi ehtiyatlı davranmağa çalışır. Xüsusən nəzərə almaq lazımdır ki, mövqelərlə bağlı sorğuladığımız məlumatı hərbi və ya dövlət sirri hesab etməyiblər, hazırda əlavə məlumat verə bilməyəcəklərini qeyd ediblər.

Gəlin hadisələrin inkişafını gözləyək, ancaq bir daha təkrar edək, Tavusda baş verənlərə görə ordunun da öz məsuliyyət payı var.

Suren Papikyan neytral qalmağa üstünlük verir

Mayın 1-də göndərilən sorğuya qayıdaq və qeyd edək ki, Tavusla bağlı suallardan başqa, digər suallar da var idi.

44 günlük müharibəni araşdıran parlament istintaq komissiyasının hesabatının təqdimatının hələ qarşıda olduğunu və son dövrdə Nikol Paşinyanın 2020-ci müharibəsinin qarşısını alıb-almamaq imkanı haqqında söhbətləri yenidən aktivləşdirdiyini, habelə Ermənistanın müdafiə naziri Suren Papikyanın 2020-ci il sentyabrın 30-da Təhlükəsizlik Şurasının iclasında ərazi idarəetmə və infrastrukturlar naziri olmaqla, dəvətli şəxs qismində iştirak etdiyini nəzərə alaraq, müharibənin 4-cü günü keçmiş Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyanın 2-3 gün ərzində müharibəni dayandırmağı təklif edib-etmədiyini öyrənməyə çalışmışıq.

Müdafiə Nazirliyindən sorğumuza cavab olaraq bildiriblər ki, verilən rəsmi açıqlamalara və şərhlərə əlavə edəcəkləri heç bir şey yoxdur: “Rəsmi açıqlamalar və şərhlər verilib, bundan başqa, hazırda əlavə məlumat verə bilmərik”.

İndi sual yaranır ki, onlar hansı rəsmi açıqlama ilə razılaşırlar? Çünki əslində keçmiş Baş Qərargah rəisinin rəsmi bəyanatı var. Yeri gəlmişkən, Onik Qasparyan hələ Baş Qərargah rəisi olarkən, 2020-ci il 17 noyabr tarixli mesajında belə bir şeyi bəyan etmişdi, artıq istintaq komissiyasında isə Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Davit Tonoyan Qasparyanın dediyini təsdiq etmişdi.

Nikol Paşinyan isə əvvəlcə bu faktı inkar etməsə də, sonradan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan-Onik Qasparyan “qarşılıqlı atışması” zamanı verdiyi sözdən geri çəkilib. Bütün bu açıqlamalar rəsmidir, üstəlik Nikol Paşinyan bir-birinin əleyhinə olmaqla iki rəsmi fikir bildirib. Yəni Suren Papikyan neytral mövqe tutmağa, heç kimə qarşı çıxmamağa üstünlük verib?

Yeri gəlmişkən, ötəngünkü mətbuat konfransında Nikol Paşinyan yenidən Onik Qasparyanın müharibəni dayandırmaq təklifini xatırladıb və bunun yeni məxfiliklər açacağı istisna edilmir.

Mayın 1-də Müdafiə Nazirliyinə müraciətimizdə Ermənistan Müdafiə Nazirliyi ilə Rusiyanın Birləşmiş Təyyarə Tikinti Şirkəti arasında 2020-ci il avqustun 24-də imzalanmış “Su-25”in modernləşdirilməsi və təmiri müqaviləsinin taleyi ilə də maraqlandıq. Bu barədə Müdafiə Nazirliyi ictimai şəkildə bəyanat verib və bundan 3 il keçib.

Yəni, modernləşdirmə həlləri ilə bağlı təfərrüatlar bildirmədən, sadəcə buna cavab verməyi xahiş etmişdik ki, bu müqavilə praktiki mərhələyə keçibmi və bu, imzalanmış məzmunla eynidirmi, yoxsa xüsusən Azərbaycan Türkiyə vasitəsilə öz arsenalında olan Rusiyanın “Su-25” qırıcılarını təkmilləşdirməyə davam etdiyi bir vaxtda yenidən nəzərdən keçirmələr olub?

Bu məsələ ilə bağlı məlumat rədd edilib. Bəlkə də müqaviləyə yenidən baxıblar, ona görə də cavab vermək istəmirlər. Və bu o halda baş verir ki, Nikol Paşinyan mütəmadi olaraq Azərbaycana ikitərəfli silahlara nəzarət sazişi imzalamağı təklif edir və Ermənistanın arsenalını Türkiyə-Azərbaycan tandeminə açmağa hazırdır. Baş Qərargah bununla razılaşırmı?”.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   MN   Rusiya  


Bizi "telegram"da izləyin