“Vostok 2022”: Rusiya Ukraynadakı uğursuzluqlardan dərs çıxarıb?

2022/09/1664440211.jpg
Oxunub: 845     16:47     29 Sentyabr 2022    
Sentyabrın 1-dən başlayaraq Rusiyanın Uzaq Şərqində “Vostok-2022” hərbi təlimləri keçirildi. Təlimlərə Rusiya bölmələri ilə yanaşı, Çin, Hindistan, Belarus, Azərbaycan və Qazaxıstanın hərbi qüvvələri də daxil idi.

Təlimlər üç əsas mərhələyə bölündü. Birinci mərhələ üstünlük yaradacaq xəttin tutulmasını əhatə edirdi. Təlimdə cəbhə xəttində yerləşdirilmiş birləşmə və hərbi hissələr artilleriya və məsafədən minatəmizləmə üzrə mühəndis sistemi taktiki hava desant hücumu ilə əməkdaşlıq edərək müdafiə olunan düşmənə atəş açıb və düşmən qüvvələrin mütəşəkkil şəkildə sıradan çıxarılmasına cəhd edib. Birləşmiş silah bölmələri, tank əleyhinə ehtiyatlarla birlikdə, bir zərbə dəstəsinin döyüşə zəmanətli daxil olmasına şərait yaradıb. Hərbi hava hücumundan müdafiə qüvvələri düşmənin hava hücumlarını dəf edib, 83 ayrı-ayrı hava hücumu briqadasının hücum bölmələri müasir silahlı münaqişələrdə fəaliyyət təcrübəsinə əsaslanaraq, düşmənin şərti birləşmələrinin işğal etdiyi yaşayış məntəqəsini ələ keçirib.

İkinci mərhələdə düşmən qoşunlarının komandana-idarəetmə sistemini sıradan çıxarmaq və atəş üstünlüyünü əldə etmək üçün raket və artilleriya, eləcə də uzaqmənzilli silahlarla şərti hədəflərə kütləvi zərbə endirilib.

Həmin dövrdə əldə olunmuş xətlərdə döyüşən bölmələr yeni müəyyən edilmiş hədəflərə atəş zərbələri endirməkdə davam edib. Minatəmizləmə qurğuları da düşmənin minalanmış sahələrində keçidlər açmağa başlayıb. Bundan əlavə, zərbə qrupunun birləşmələri və hərbi hissələri hücuma hazırlaşmaq üçün keçid xəttinə irəliləyib.

Üçüncü mərhələ hücuma keçidi əhatə edirdi. Şərti düşmənin əsas qruplaşmasının məğlubiyyəti artilleriya, ordu aviasiyası və birbaşa atəş üçün ayrılmış vasitələrin dəstəyi ilə zərbə qrupunun ilk eşelonlarının hücumunun eyni vaxtda həyata keçirilməsi ilə başladı. Qoşunlar düşmənin hücumlarından qorunmaq üçün hava hücumundan müdafiə vasitələri ilə təmin edilib.

Zərbə qrupu tərəfindən təxirəsalınmaz tapşırıqlar yerinə yetirildikdən sonra Azərbaycan və Tacikistanın hərbi kontingentləri şərti düşmənin işğal etdiyi ərazilərdə təmizlik işlərinə başladılar və səfərbər edilmiş kadr ehtiyatlarından gələn vətəndaşlardan ibarət bölmələr Rosqvardiya bölmələri ilə birlikdə nəzarəti gücləndirməyə başlayıblar.

Təlimlər sentyabrın 7-də başa çatıb. Təlimləri müşahidə edərkən rusiyalı hərbi analitiklər Ukraynada altı aydan çox davam edən aktiv döyüş əməliyyatlarından sonra Rusiya Silahlı Qüvvələrinin taktikasında əhəmiyyətli dəyişikliklərin şahidi olacaqlarını gözləyirdilər ki, bu da Rusiya qüvvələri üçün bir çox mühüm problemləri üzə çıxarıb. Amma əslində “Vostok 2022” Moskvanın hərbi strategiyasının təəccüblü davamlılığını üzə çıxardı.

Doğrudan da, rus ordusu hələ də öz taktikasını sovet dərsliklərinə uyğun qurur. Zirehli texnikalar səngərlər və hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə eyni ümumi ərazidə bir sahənin ortasında gözəl, sıx cərgələrdə düzülməyə davam edir. Artilleriya silahları oxşar sıx cərgələrdə düzülür və sistemlərin özüyeriyən və ya yedəkli olmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Bundan əlavə, müasir bombardmançı təyyarələr hələ də yalnız idarə olunmayan sərbəst düşən bombalardan, helikopterlər isə yalnız idarə olunmayan raketlərdən istifadə edir. Bu cür aviasiya təliminin sonunda hətta bir sıra zirehli texnikalar heç bir piyada dəstəyi olmadan açıq meydanda “hücum üzərində” mövqelərindən hətta bərabər olmayan sıralarda hərəkət etdilər. Əslində bütün bu səhvlər Ukraynada ağrılı itkilərə və məğlubiyyətlərə səbəb olub.

Maraqlıdır ki, rusiyalı müharibə müxbirləri arasında təlimlər üçün rus dəniz piyadalarının hissələrinin cəbhədən çıxarılması fikri paylaşılır. Rosqvardiya bölmələrinin hərbi əməliyyatların həyata keçirilməsində iştirakı isə yalnız onu gücləndirir ki, onların cəbhədəki uğursuzluqları Kremlin hərbi rəhbərləri tərəfindən öyrənilməyib və düzəldilməyib. Həqiqətən də, Ukraynadakı Rosqvardiya bölmələri qoşunlar üçün lazımi avadanlıq və tələb olunan təlimin olmaması səbəbindən özlərini ən aşağı səviyyəli bölmələr kimi göstərdilər. Təbii ki, Çin qoşunlarının ilk dəfə olaraq Rusiyanın quru bölmələri ilə strateji koordinasiya apardığını qeyd etmək olar, çünki təlimlər zamanı bombardmanları birbaşa Xalq Azadlıq Ordusunun Hərbi Hava Qüvvələri həyata keçirirdi.

Canlı təlimlərin nəticələrini nəzərə alsaq, ümumilikdə belə qənaətə gəlmək olar ki, Rusiya ordusu altı aydan artıq Ukraynada döyüşlər zamanı çox az şey öyrənib. Və bu təlimlər kütləvi xarakterinə görə “Zapad-2021” təlimlərinin yalnız solğun kölgəsi idi. Əslində, bəzən Rusiya hərbi idarəsinin öz yanaşmasını öyrənmək və yeniliklərə uyğunlaşdırmaq istəmədiyi görünür. Bununla belə, reallıqda döyüş təcrübəsinin öyrənilməsinə və tətbiqinə belə səmərəsiz yanaşma ilə Rusiya Silahlı Qüvvələri eyni səhvləri təkrarlamağa məhkum olacaq.

Lakin bu konsepsiya əsasən yerüstü məşqlərə aiddir. Dəniz komponentinə gəlincə, Çin və Rusiya donanmalarının birgə səyləri ilə mümkün aviadaşıyıcı birləşmələrə qarşı bir sıra manevrlər və buraxılışlar həyata keçirilib. Bu, ABŞ və Çin arasında potensial qlobal hərbi münaqişə kontekstində şərh edilməlidir. Bu baxımdan Pekin Rusiyanın ən yaxşı halda resurs əlavəsi və dəniz əməliyyatlarında köməkçisi kimi iştirakına ümid edir.

Sözün düzü, Rusiya ordusu əsl müharibədə öz bacarıqsızlığını və Ukraynada “Vostok-2022” təlimləri zamanı əldə etdiyi dərsləri həyata keçirə bilmədiyini göstərdiyindən, Çin digər tərəfdaşları ilə birlikdə Rusiya ordusuna böyük inamını itirib.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Rusiya   Vostok   Ukrayna  


Bizi "telegram"da izləyin