Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə Avropada böyük maraq var – İCMAL

2022/03/1647340324.jpg
Oxunub: 383     11:45     18 Avqust 2022    
Bir neçə gün əvvəl Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu 13-cü səfirlər konfransının bağlanış mərasimində çıxış edərək jurnalistlərin suallarını cavablandırıb. O, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərindən danışaraq qeyd edib ki, onlar İrəvanla davam edən prosesdə Azərbaycanla koordinasiya edirlər.

Çavuşoğlu qeyd edib ki, Cənubi Qafqazda normallaşmanı ayrıca düşünmək mümkün deyil, addımlar birlikdə atılmalıdır.

“Münasibətlərin normallaşması prosesində dialoqumuz ikitərəfli olsa da, biz hamımız bütün Cənubi Qafqazın sabitliyi üçün addım atmalıyıq. Bu məsələdə Ermənistan bir az qətiyyətli, bir az da cəsarətli olmalıdır. Gecikdirmə, diqqəti yayındırma taktikalarından imtina edilməlidir. Türkiyə bu məsələdə səmimidir, Ermənistan da səmimi olmalıdır. Azərbaycanın da səmimi olduğunu görürük”, - deyə o qeyd edib.

Erməni mətbuatı yazır ki, Ankara Bakı ilə koordinasiyalı iş nümayiş etdirir, bu isə o deməkdir ki, Paşinyan hökumətinin Türkiyə ilə ayrı-ayrılıqda prosesi irəlilətmək “arzuları” baş tutmayacaq.

Türkiyənin “Hürriyyət” qəzetinin saytında “Ermənistanla nizamlanmanın yeni mərhələsi. Buzları əridən 500 telefon danışığı” başlıqlı nəşrdə müəllif Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin anonim rəsmisinin müsahibəsinin bəzi təfərrüatlarına toxunub.

Məqalədə xüsusi nümayəndələr Ruben Rubinyan və Serdar Kılıçın iş fəaliyyətlərindən də bəhs edilir. Məqalənin əvvəlində Ermənistan-Türkiyə nizamlanması prosesinin növbəti mərhələyə qədəm qoyduğu, bu proses çərçivəsində sentyabrda iki ölkənin müvafiq strukturlarının texniki məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparmaq üçün görüşməsinin planlaşdırıldığı qeyd edilir.

Müəllif ətraflı məlumat verərək bildirib ki, iki ölkənin texniki nümayəndə heyətlərinə Nəqliyyat, Ticarət və Xarici İşlər Nazirliklərinin nümayəndələri də daxil olacaqlar. Son Rubinyan-Kılıç görüşündə əldə olunan razılaşmalar çərçivəsində texniki nümayəndə heyətlərinin addımlarını da özündə əks etdirən yol xəritəsinin hazırlanması planlaşdırılır. Sentyabr iclasının yeri hələ açıqlanmayıb.

Müəllif qeyd edib ki, Rubinyan və Kılıç arasında Moskva və Vyanada ümumilikdə 4 görüşdən əlavə 500-ə yaxın telefon danışığı olub. Müəllif Türkiyənin yüksək rütbəli məmurlarına istinad edərək yazır ki, “iki xüsusi nümayəndənin kimyası üst-üstə düşüb” və onlar çox səmimi və mehriban dialoq qurublar. “Ermenihaber.am” xəbər verir ki, o da qeyd olunur ki, “erməni siyasətçi Rubinyan təcrübəli səfir Serdar Kılıçı türkcə salamlayır”.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin yüksək rütbəli rəsmisi Türkiyə-Ermənistan nizamlanması prosesini şərh edib. Türkiyə mətbuatı məmurun adını açıqlamayıb.

Rəsmi, Ermənistan və Türkiyənin xüsusi nümayəndələrinin nizamlanma prosesini mərhələ-mərhələ irəlilətmək barədə razılığa gəldiyini qeyd edib. “Ermənistan-Türkiyə münasibətlərindəki hazırkı vəziyyət arzuolunan imic deyil və onu arzulanana çevirmək üçün səy göstərmək lazımdır”. Adı açıqlanmayan rəsminin sözlərinə görə, iki ölkənin xüsusi nümayəndələri etimadın möhkəmləndirilməsi tədbirləri üzərində işləyirlər.

O, hava yüklərinin daşınmasının həyata keçirilməsinə toxunaraq qeyd edib ki, iki ölkənin hakimiyyət orqanlarının müzakirə etmək üçün bir çox texniki detalları var.

“Onlara yalnız o məsələnin mütəxəssisləri üzbəüz oturaraq qərar verməlidir. Buna görə də növbəti addımları atmaq üçün ev tapşırığını edirik. Hər iki tərəf hansı prosedurların və ya sənədlərin çatışmadığını müəyyən etməyə çalışır. Ümidvaram ki, biz çox gecikmədən sentyabr ayında səhnədə olacağıq, iki ölkənin müvafiq qurumlarının görüşünü təşkil edəcəyik və bu məsələ ilə bağlı onların fikir mübadiləsini təmin edəcəyik ki, bu da bizə gələcək planları tez bir zamanda həyata keçirməyə imkan verəcək”, - deyə Türkiyə rəsmisi izah edib.

Qış şəraitində nəzarət-buraxılış məntəqələrinin infrastrukturunun yenidən qurulmasında mövcud çətinliklərə gəlincə, o bildirib: “Ani xarabalıqlarının tarixi İpək Yolu körpüsünün bir ayağı Ermənistanda, digər ayağı Türkiyədədir, 1877-1878-ci illərdə rus əsgərləri tərəfindən dağıdılıb. Onu təmir etmək özünə inamı artırmaq üçün çox ciddi bir addım ola bilər. Fiziki şərait onların hamısının həyata keçirilməsinə imkan verməlidir. Qış aylarında belə bir işə başlamaq mümkün olmayacaq”.

İki ölkənin texniki nümayəndə heyətləri arasında işlərin sürətləndirilməsinin lazım olduğunu deyən qurum rəsmisi real prosesin bu qurumların işi ilə başlayacağını vurğulayıb. Daha sonra nizamlanma prosesinin xüsusi nümayəndələri etimadın möhkəmləndirilməsi üçün növbəti addımları müzakirə edəcəklər: “Biz ayaqlarımızı yerə möhkəm basaraq irəliləməliyik və hər iki icma arasında çox yüksək gözləntilər yaratmamalı və onları məyus etməməliyik”.

Rəsmi onu da qeyd edib ki, Türkiyənin məqsədi təkcə Türkiyə-Ermənistan və ya Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini tənzimləmək deyil, həm də regionda davamlı sülh və sabitliyə nail olmaqdır. O, Ermənistanla Türkiyə arasında Gürcüstan ərazisindən keçən cari ticarətə işarə edərək, birbaşa ticarətin Ermənistan iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərəcəyini qeyd edib.

“Bizim Ermənistanla illik 230 milyon dollara yaxın ticarətimiz var. Həmin ticarət Gürcüstan üzərindən 15 minə yaxın yük maşını ilə həyata keçirilir. Hesab edirəm ki, birbaşa ticarətin Ermənistanın iqtisadi həyatına hansı müsbət təsir göstərəcəyini nəzərə almaq lazımdır və buna əsaslanaraq Ermənistan daha konstruktiv mövqe tutmalıdır.

Türkiyə üçün 230 milyon dollar o qədər də böyük məbləğ deyil, bilmirəm neçə günə bizim xarici ticarətimizə uyğun gəlir. Əgər hər iki tərəf lazımi çeviklik nümayiş etdirsə və münasibətlərdə müsbət mərhələni təmin edə bilsə, bu, hər iki tərəf üçün faydalı olar”, - deyə o bildirib.

Zəngəzur dəhlizinin açılmasının kommunikasiyalar baxımından bölgədə yeni alternativlər yarada biləcəyini qeyd edən qurumun rəsmisi bunun uğurlu nəticələnəcəyi təqdirdə Türkiyəyə də müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib.

Türkiyə rəsmisinin sözlərinə görə, Ankara növbəti danışıqların Ermənistan və ya Türkiyədə aparılmasında israrlıdır. Üçüncü ölkədə görüşməyin mənası yoxdur. Rəsmi onu da əlavə edib ki, proses çox yaxşı və konstruktiv şəkildə gedir. O, növbəti görüşün sentyabrda baş tutacağını gözlədiklərini bildirib.

Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinin davam etdiyini vurğulayan rəsmi Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə xüsusilə Avropada böyük marağın olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin regiona göstərəcəyi müsbət təsir nəzərə alınmaqla, Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə maraq Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesindən qat-qat çoxdur.

Asif Cəfərov  
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Türkiyə   Ermənistan  


Bizi "telegram"da izləyin