LUYS| 2021-ci ildə Ermənistanın dövlət borcu artıb – TƏHLİL

2020/03/Untit-1585478517.jpg
Oxunub: 542     14:41     24 İyun 2022    
LUYS Fondu Ermənistan hökumətinin hansı addımlar atdığını, Ermənistan Respublikası hökumətinin bu tələblərə necə cavab verdiyini öyrənmək məqsədi ilə ölkənin 2021-ci il dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı Hökumətin təqdim etdiyi hesabatı təhlil edib.

Təhlil nəticəsində fond dərc olunmuş sənədlə bağlı bir sıra narahatlıqlar ifadə edib.

• Ermənistan 2021-ci il iqtisadi artım templəri böhrandan əvvəlki iqtisadi canlanma və gələcək davamlı inkişaf səviyyəsinə cavab verməyib. Bu arada region ölkələri ilə (Gürcüstan, Azərbaycan, Rusiya, Türkiyə, İran) müqayisəli təhlillər göstərir ki, 2021-ci ildə həmin ölkələr arasında ÜDM artıq 2019-cu ilin səviyyəsini üstələyir.

• İqtisadi artımın strukturu kifayət qədər narahatlıq doğurur. O, əsasən məcmu tələbin artması hesabına təmin edilib, böyük investisiyalar hesabına iqtisadi artım üçün ilkin şərtlər isə tamamilə yoxdur. Digər tərəfdən, iqtisadiyyatın ixrac sektorunun artım templəri qənaətbəxş deyil. Kənd təsərrüfatında tənəzzül var idi, sənayenin artımı isə cüzi idi. Əvəzində ticarət və xidmətlər kimi qeyri-ixrac sektorlarında artım nisbətən yüksəkdir. Nəticədə təkcə iqtisadiyyatın bərpası deyil, həm də potensialın genişləndirilməsi və iqtisadiyyatın strukturunun təkmilləşdirilməsi perspektivi təhlükə altındadır.

• 2021-ci ildə Ermənistan Dövlət Büdcəsinin Ümumi Gəlirləri/ÜDM nisbəti il ərzində azalıb (əvvəlki ilin 25,2%-nə qarşı 24,1%). Vergi/ÜDM nisbətinin artmasına baxmayaraq, ümumi gəlir/ÜDM nisbəti azalaraq dövlətin xərcləmə imkanlarını azaldıb. Rəsmi şərhə görə, əsas səbəb digər gəlirlərin və rəsmi qrantların azalmasıdır (2020-ci illə müqayisədə təxminən 4,3 dəfə). Bu kəskin azalma narahatlıq doğurur, çünki bu, daha çox qrant icrasının əvvəlki mərhələlərində proqramın natamam icrasını göstərə bilər.

• Cari xərclərin xüsusi çəkisinin artması kontekstində məsrəf strukturunun pisləşməsi narahatlıq doğurur. Üstəlik, 2020-ci ilin cari borc maliyyələşdirmə təcrübələrindən cari xərclərin lazımi təhlilinin olmaması səbəbindən yaranan borc son illərdə iqtisadiyyatın yenidən qurulması və ya genişləndirilməsi xərclərini ödəmək üçün istifadə edilməyib ki, bu da borcun ödənilməsi üçün əlavə resurs tələb edəcək. Bu təcrübə davam edərsə (cari xərclərin borcla maliyyələşdirilməsi, əsaslı xərclərin tam yerinə yetirilməməsi) həm fiskal sabitliyin təmin edilməsi, həm də hökumətin iqtisadi inkişaf fəaliyyətinin səmərəliliyi təhlükə altına düşəcək.

• Onsuz da aşağı səviyyədə olan qeyri-maliyyə aktivləri üzrə xərclər (əsaslı xərclər) narahatlıq doğurmaqda davam edir (2021-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə 1,1 faiz bəndi azalaraq 218,4 milyard dram/ümumi xərclərin 10,8%-ni təşkil edib). Faktiki olaraq yalnız büdcənin cari xərcləri artıb (bunun iqtisadi canlanmaya müsbət təsiri dolayı yolladır). Bu çatışmazlığı belə şərh etmək olar: əsaslı xərclərin azalması iqtisadi artım tempinə təsir etdi, onu ləngitdi. İqtisadiyyata yönəldilmiş kapital proqramlarının həcminin əvvəlki illə müqayisədə azalması əyani şəkildə göstərir ki, dövlətin əsaslı xərcləri həyata keçirə bilməməsi problemi hələ də həllini tapmayıb.

• 2021-ci il ərzində Ermənistanın dövlət borcu artıb. Ermənistan Respublikası Hökumətinin borcu/ÜDM nisbəti 60,3% təşkil edib və əvvəlki illə müqayisədə 3,2 faiz bəndi azalsa da, fiskal qaydalarla müəyyən edilmiş maksimum 60% həddi keçməkdə davam edir.

Alpər Mövludoğlu  
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Luys  


Bizi "telegram"da izləyin