İnflyasiya Ermənistanda əhəmiyyətli mənfi sosial-iqtisadi nəticələrə səbəb olub – ANALİZ

2020/03/Untit-1585478517.jpg
Oxunub: 675     14:22     19 May 2022    
Son iki ildə inflyasiyanın sürətlənməsi əsasən dünya bazarlarında tədarük zəncirlərinin pozulması, enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin artması, inkişaf etmiş ölkələrdə (əsasən ABŞ və Aİ) pul siyasətinin genişlənməsi ilə bağlı olub. Ermənistanda inflyasiyanın sürətlənməsi 2021-ci ildə olduğu kimi təklif amilləri, o cümlədən idxal olunan malların qiymətlərinin artması ilə şərtlənib.

Təhlil göstərdi ki, 2020-2021-ci illərdə:

Ermənistanda 2020-2021-ci illərdə inflyasiyanın kəskin sürətlənməsi əhəmiyyətli mənfi sosial-iqtisadi nəticələrə gətirib çıxardı. Xüsusilə, 2022, 2019-cu ilin mart ayında inflyasiya şəraitində bu vəziyyət daha da ciddiləşdi. Qısamüddətli dövlət istiqrazlarının faiz dərəcələri ilin sonu ilə müqayisədə təxminən 4,4 faiz artıb, lakin maliyyə bazarının digər faiz dərəcələrinə (məsələn, kreditlər) təsiri o qədər də böyük olmayıb. Bununla belə, kreditləşmə azalıb (əsasən hüquqi şəxslərin kreditləşməsinin azalması ilə əlaqədar), bu, iqtisadiyyatda aşağı investisiya aktivliyini əks etdirir. İnflyasiya şəraitində orta aylıq əmək haqqının real artımı demək olar ki, sıfıra bərabər (cəmi 0,4%) olub. İnflyasiya pensiyaçılara və müavinət alanlara təsir edib, pensiya və müavinətlərin artım tempini aşağı salıb.

İnflyasiya əsasən ərzaq məhsullarının və alkoqolsuz içkilərin qiymətlərinin 12,9 faiz bahalaşması hesabına baş verib və bu da 4,8 faiz artım 7,7 faiz təmin edib. Bu məhsul qrupunun strukturunda inflyasiya əsasən tərəvəzlərin (qiymətlər 40,0 faizə yaxın artıb), çörəyin, süd məhsullarının və yeyinti yağlarının (sonuncuların qiymətləri 10 faizdən çox artıb) qiymətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə şərtlənib.

Ermənistanda inflyasiya şəraitində sosial bərabərsizlik də xeyli artıb. Xüsusilə, sosial cəhətdən həssas əhalinin gəlir strukturunda pensiyaların böyük payı var və onların orta göstəricisi 2021-ci ildə azalaraq ümumi gəlir artımının ləngiməsinə səbəb olub. Eyni zamanda, ən yüksək desildə olanların gəlirləri artıb, çünki onların gəlir strukturunda maaşların və pul köçürmələrinin payı böyükdür. Bundan əlavə, aşağı desillərdə erməni sakinlərin istehlak xərclərində ərzaq payı xeyli yüksəkdir. Və yüksək qiymət artımını müşahidə edən qida sektorudur.

Bu şəraitdə qiymət artımı aztəminatlılar üçün 8,5%, yüksək gəlirlilər üçün isə 6,1% təşkil edib. Belə çıxır ki, Ermənistanda əhalinin zəngin təbəqəsi ilə müqayisədə bir tərəfdən sosial cəhətdən həssas təbəqələrin gəlirləri bir qədər də artıb, digər tərəfdən onların istehlak etdiyi malların qiymətləri daha çox artıb. Nəticə etibarilə varlılar və kasıblar arasında həyat səviyyələrindəki fərq daha da böyüyüb.

Qeyd etmək olar ki, artıq 2022-ci ildə 2012-ci ilin fevralından bəri Rusiya-Ukrayna münaqişəsi nəticəsində enerji və ərzaq məhsullarının dünya qiymətləri kəskin bahalaşıb ki, bu da istər-istəməz Ermənistanda inflyasiyanın sürətlənməsinə gətirib çıxaracaq. Əgər inflyasiya sürətlənirsə, yuxarıda təsvir edilən təsirlər də aşkar olacaq və vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək.

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   İnfilyasiya  


Bizi "telegram"da izləyin