Putin niyə Soçi görüşündən sonra Təhlükəsizlik Şurasını çağırdı? – ANALİZ

2019/07/putin-1562935099.jpg
Oxunub: 1428     15:03     29 Noyabr 2021    
Soçidə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında üçtərəfli görüşlərdən sonra Rusiya Təhlükəsizlik Şurası toplanıb. Putinin Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərinə dediklərinin təfərrüatları məlum olmasa da, şübhəsiz ki, Soçidəki iclasdan sonra axşam gec saatlarda Təhlükəsizlik Şurasının iclasını keçirməsi diqqətdən qaça bilməz.

Tərəflər görüşün yekunu üzrə üçtərəfli bəyanatla gündəm və görüşün mövzusu ilə bağlı fikirlərini bildiriblər, lakin bu, razılaşmanın nəticəsi barədə dəqiq fikir vermir. Bununla bağlı liderlər arasında keçirilən görüşdən sonra verilən şifahi bəyanatlar da dəqiqləşdirilməyib. Onlar konstruktiv atmosferin yaradılmasına çalışdılar, lakin bu atmosferdə hər hansı konkret tənzimləməni göstərmədilər. Ən konkreti odur ki, gələn həftə kommunikasiyaların blokadadan çıxarılmasə məsələsi ilə məşğul olan Baş nazir müavinlərinin Moskvada görüşü gözlənilir və bundan sonra Rusiya prezidenti Putinin sözlərinə görə, Rusiya Federasiyası Hökuməti tərəfindən Soçi görüşündə razılaşdırılmış qərarlar barədə məlumat veriləcək.

Niyə bu qərarlar həmin gün deyil, növbəti həftə açıqlanır. Lakin bununla bağlı qeyd etmək lazımdır ki, noyabrın 26-da Rusiya baş nazirinin müavini Bakı və İrəvanda Paşinyan və İlham Əliyevlə görüşüb, ondan bir-iki gün əvvəl isə Azərbaycan Baş nazirinin müavini Tehranda idi. Eyni zamanda Ermənistanın xarici işlər naziri Rusiya, İran və İranın xarici işlər nazirləri ilə telefon danışığı aparıb. Bütün bunlar Soçi ətrafında konkret gündəmin formalaşmasından xəbər verirdi. Eyni zamanda, faktiki olaraq məsələlər - siyasi, nəqliyyat, humanitar, təhlükəsizlik və s. şübhəsiz ki, bir-biri ilə əlaqəli olduğundan güman etməliyik ki, bu spesifiklik digər sahələrə də substantiv təsir göstərəcək. Rusiya prezidentinin sözlərinə görə, ilin sonuna kimi demarkasiya və demarkasiya məsələləri üzrə komissiya yaradılacaq və humanitar məsələlərdə irəliləyiş olacaq. Bu o deməkdirmi ki, demarkasiya komissiyası yaradılandan sonra humanitar məsələlər həllini tapacaq? Bu vəziyyət qeyri-müəyyəndir.

Qeyd edək ki, İlham Əliyev və Nikol Paşinyan arasında dekabrın 15-də Brüsseldə keçiriləcək görüşünün gündəliyini humanitar məsələlər təşkil edəcək, ona görə də sual yaranır ki, Putin bu məsələləri Qarabağ məsələsini müzakirə etdiyi AŞ prezidenti Çarlz Mişelə həvalə edib.

Bütövlükdə, Soçi görüşü, şübhəsiz ki, Rusiyanın vəziyyətin idarəolunması və sabitliyinin yaxşılaşdırılmasında əsaslı irəliləyiş əldə etmək cəhdidir. Moskvanın buna nail olub-olmadığını söyləmək hələ tezdir. Nəhayət, unutmaq olmaz ki, Rusiyanın səylərinin rolunu Fransa və ABŞ üzrə Minsk Qrupunun digər həmsədrləri oynayacaq. Bu mənada bu, müfəssəl nümunə də çəkə bilərik, noyabrın 26-da Soçidə üçtərəfli görüşə paralel olaraq Fransa parlamentinin yuxarı palatası Senatda konfrans keçirdi. Təbii ki, bu iki hadisə öz miqyasına görə müqayisə oluna bilməz, lakin onlar çoxqatlı vəziyyəti və Ermənistan-Azərbaycan məsələlərində mövcud mənzərəni əks etdirir.

Bütövlükdə vəziyyətin sabitləşməsi baxımından Rusiyanın səylərinin ABŞ-Fransa regionunda hansı dəstəyi alacağı vacibdir. Bu da öz növbəsində üçlüyün münasibətlərinin, daha geniş geosiyasi oyunda razılaşma və fikir ayrılıqlarının xarakteri ilə bağlıdır.

Firuz Bağırov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Soçi   Ermənistan   Rusiya   Azərbayan  


Putin niyə Soçi görüşündən sonra Təhlükəsizlik Şurasını çağırdı? – ANALİZ

2019/07/putin-1562935099.jpg
Oxunub: 1429     15:03     29 Noyabr 2021    
Soçidə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında üçtərəfli görüşlərdən sonra Rusiya Təhlükəsizlik Şurası toplanıb. Putinin Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərinə dediklərinin təfərrüatları məlum olmasa da, şübhəsiz ki, Soçidəki iclasdan sonra axşam gec saatlarda Təhlükəsizlik Şurasının iclasını keçirməsi diqqətdən qaça bilməz.

Tərəflər görüşün yekunu üzrə üçtərəfli bəyanatla gündəm və görüşün mövzusu ilə bağlı fikirlərini bildiriblər, lakin bu, razılaşmanın nəticəsi barədə dəqiq fikir vermir. Bununla bağlı liderlər arasında keçirilən görüşdən sonra verilən şifahi bəyanatlar da dəqiqləşdirilməyib. Onlar konstruktiv atmosferin yaradılmasına çalışdılar, lakin bu atmosferdə hər hansı konkret tənzimləməni göstərmədilər. Ən konkreti odur ki, gələn həftə kommunikasiyaların blokadadan çıxarılmasə məsələsi ilə məşğul olan Baş nazir müavinlərinin Moskvada görüşü gözlənilir və bundan sonra Rusiya prezidenti Putinin sözlərinə görə, Rusiya Federasiyası Hökuməti tərəfindən Soçi görüşündə razılaşdırılmış qərarlar barədə məlumat veriləcək.

Niyə bu qərarlar həmin gün deyil, növbəti həftə açıqlanır. Lakin bununla bağlı qeyd etmək lazımdır ki, noyabrın 26-da Rusiya baş nazirinin müavini Bakı və İrəvanda Paşinyan və İlham Əliyevlə görüşüb, ondan bir-iki gün əvvəl isə Azərbaycan Baş nazirinin müavini Tehranda idi. Eyni zamanda Ermənistanın xarici işlər naziri Rusiya, İran və İranın xarici işlər nazirləri ilə telefon danışığı aparıb. Bütün bunlar Soçi ətrafında konkret gündəmin formalaşmasından xəbər verirdi. Eyni zamanda, faktiki olaraq məsələlər - siyasi, nəqliyyat, humanitar, təhlükəsizlik və s. şübhəsiz ki, bir-biri ilə əlaqəli olduğundan güman etməliyik ki, bu spesifiklik digər sahələrə də substantiv təsir göstərəcək. Rusiya prezidentinin sözlərinə görə, ilin sonuna kimi demarkasiya və demarkasiya məsələləri üzrə komissiya yaradılacaq və humanitar məsələlərdə irəliləyiş olacaq. Bu o deməkdirmi ki, demarkasiya komissiyası yaradılandan sonra humanitar məsələlər həllini tapacaq? Bu vəziyyət qeyri-müəyyəndir.

Qeyd edək ki, İlham Əliyev və Nikol Paşinyan arasında dekabrın 15-də Brüsseldə keçiriləcək görüşünün gündəliyini humanitar məsələlər təşkil edəcək, ona görə də sual yaranır ki, Putin bu məsələləri Qarabağ məsələsini müzakirə etdiyi AŞ prezidenti Çarlz Mişelə həvalə edib.

Bütövlükdə, Soçi görüşü, şübhəsiz ki, Rusiyanın vəziyyətin idarəolunması və sabitliyinin yaxşılaşdırılmasında əsaslı irəliləyiş əldə etmək cəhdidir. Moskvanın buna nail olub-olmadığını söyləmək hələ tezdir. Nəhayət, unutmaq olmaz ki, Rusiyanın səylərinin rolunu Fransa və ABŞ üzrə Minsk Qrupunun digər həmsədrləri oynayacaq. Bu mənada bu, müfəssəl nümunə də çəkə bilərik, noyabrın 26-da Soçidə üçtərəfli görüşə paralel olaraq Fransa parlamentinin yuxarı palatası Senatda konfrans keçirdi. Təbii ki, bu iki hadisə öz miqyasına görə müqayisə oluna bilməz, lakin onlar çoxqatlı vəziyyəti və Ermənistan-Azərbaycan məsələlərində mövcud mənzərəni əks etdirir.

Bütövlükdə vəziyyətin sabitləşməsi baxımından Rusiyanın səylərinin ABŞ-Fransa regionunda hansı dəstəyi alacağı vacibdir. Bu da öz növbəsində üçlüyün münasibətlərinin, daha geniş geosiyasi oyunda razılaşma və fikir ayrılıqlarının xarakteri ilə bağlıdır.

Firuz Bağırov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Soçi   Ermənistan   Rusiya   Azərbayan  


Bizi "telegram"da izləyin