Paşinyan cavab verməlidir: demoqrafik ünsiyyət rejimləri olmadan hansı artımdan danışmaq olar?

2020/08/15846-1598078990.jpg
Oxunub: 308     14:12     23 May 2024    
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan demoqrafiya mövzusunda məsləhətləşmə zamanı hesabat hazırlamağı tapşırıb. Məlumata görə, həmin hesabat əsasında strategiya hazırlanacaq və hökumətə təqdim ediləcək.

Ermənistanın ən böyük problemlərindən birinin demoqrafiya olduğunu demək bəlkə də heç deməmək demək olardı. Hələ 2018-ci ildən əvvəl Serj Sarkisyan 2040-cı ilə qədər 4 milyon əhalisi olan Ermənistana çatmağı hədəflədiyini açıqlamışdı. 2018-ci ildən sonra Nikol Paşinyan məsələyə öz “öz nöqteyi-nəzərindən” yanaşıb və bildirib ki, 2050-ci ilə qədər 5 milyon əhalisi olan Ermənistana sahib olmaq lazımdır.

Həm Serj Sarkisyan, həm də daha sonra Nikol Paşinyan əsas suala cavab vermədilər: Onlar bu göstəriciyə çatmağın yolunu necə, hansı şəkildə təsəvvür edirlər? Nikol Paşinyan 44 günlük müharibədən əvvəl bu məqsəddən danışırdı. İndi o, hətta konkret göstəricidən də danışmır, bəlkə də yaxşı bilir ki, indi hətta Ermənistanı 3 milyonda saxlamaq problemi də aktualdır.

Paşinyan hesab edir ki, bunun üçün ilk növbədə kvadrat kilometrlərlə ərazini dəqiq müəyyənləşdirmək lazımdır. Ancaq bu, özlüyündə sualın cavabı deyil. Üstəlik, bu, yeni sualların mənbəyidir. Məsələ burasındadır ki, bu konsepsiya kvadrat kilometrlərlə başlamır və bitmir, qonşu ölkələrlə iqtisadi-siyasi münasibətlərin yenidən işlənməsini tələb edir. Lakin bu gün Ermənistanda bununla bağlı heç bir müzakirə aparılmır, çünki hətta nizam-intizamlara tabe olan demarkasiya və delimitasiya belə yoxdur.

Lakin Paşinyanın konsepsiyası reallaşarsa, bu o deməkdir ki, zaman keçdikcə Ermənistan həm Türkiyə, həm də Azərbaycanla getdikcə daha açıq münasibətlərə başlamalıdır. Müxtəlif demoqrafik ünsiyyət rejimləri olmadan açıq iqtisadiyyatın, iqtisadi münasibətin olması mümkün deyil. Bunlar Paşinyanın ən azından açıq şəkildə təbliğ etdiyi konsepsiya halında Ermənistanın mütləq üzləşəcəyi suallardır. Əlbəttə, Ermənistan bu suallarla sabah və ya bir ildən sonra deyil, bəlkə də bir neçə onillikdən sonra üzləşəcək.

Amma demoqrafiya elə bir mövzudur ki, bütün hallarda onilliklərlə ölçülür, daha qısa məntiqlə ölçülə bilməz. Ona görə də konsepsiyanı təqdim edən Paşinyan qonşuları ilə münasibətlərini tam formalaşdıraraq real və səmimi cavabları da təqdim etməlidir.

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Paşinyan   Demoqrafiya  


Bizi "telegram"da izləyin