Çinin ən uzun mənzilli “hava-hava” raketi: PL-20

2023/12/1702021479.jpg
Oxunub: 4507     14:43     08 Dekabr 2023    
Çin “hava-hava” raketləri ilə təchiz edilmiş J-16 “Flanker” variantlarının fotosunu yayımlayıb. J-16-lardan ibarət olan dördlük içərisində ən təsirli silah nəhəng PL-17 (həmçinin PL-XX və ya PL-20 kimi tanınır) uzun mənzilli “hava-hava” raketidir.

Görüntüdə müxtəlif konfiqurasiyalarda “hava-hava” raketləri olan 4 reaktiv təyyarənin formalaşması göstərilir, onlardan 2-si xüsusilə təsiredicidir.

Sözügedən döyüş təyyarələri 4 PL-10, 1 PL-12, 4 PL-15 və 1 böyük PL-17 daşıyır. Bu avadanlıq PL-17-nin görünməmiş çıxışını təmin edən qısa və çox uzun məsafəli nişan zərflərini əhatə edir.

Hazırda ən azı qeyri-rəsmi olaraq PL-17 adlandırılan raketi ilk dəfə yeddi il əvvəl gördük. Raket haqqında məlum olanlar belədir:

PL-15 geniş şəkildə PL-12-nin varisi kimi qəbul edilsə də, hazırda inkişafda olan başqa bir AAM proqramı var, lakin bu barədə təfərrüatlar məhduddur.

Qərbdə adətən PL-XX kimi tanınan bu raketin çox uzun mənzilli AAM olduğu düşünülür, bəlkə də ilk növbədə tankerlər və havadan erkən xəbərdarlıq təyyarələri kimi yüksək dəyərli aktivləri hədəfə almaq üçün nəzərdə tutulub. Alternativ təyinatlar PL-17 və ya PL-20 ola bilər, lakin bunlar təsdiqlənməyib.

Çox güman ki, layihə PL-12-nin ramjet mühərrikli versiyasıdır və ya rəqib PL-21-in planlarını əvəz edir. Seçilən yeni silah bunun əvəzinə ikiqat impulslu raket mühərrikini seçib ki, bu da texnoloji baxımdan ustalaşmağı asanlaşdırmalı idi.

Ortaya çıxan raket PL-15-dən xeyli uzun və daha genişdir, uzunluğu təxminən 20 futdur. O, manevr etmək üçün dörd kiçik quyruq üzgəcləri və itələmə vektoru idarəetmələrinin kombinasiyasından istifadə edir və ən azı “Mach 4” maksimum sürəti ilə 300 km-dən çox mənzilə malik olduğu bildirilir.

İdarəetmənin ikitərəfli məlumat bağlantısı və radioelektron əks tədbirlərə qarşı yüksək davamlı olduğu deyilən AESA axtarış başlığı kombinasiyası ilə təmin edildiyi düşünülür. Bu cür uzun mənzillərdən bəhs ediləndə, əksər münaqişələrin dost havadan erkən xəbərdarlıq təyyarəsi, hədəfə daha yaxın olan digər təyyarələr, yerüstü radar və hətta peyklər kimi uzaq aktivlər tərəfindən təmin edilən hədəfləmə məlumatlarını əhatə etməsi gözlənilir.

Raketin burnunun yan tərəfindəki mümkün optik pəncərə əlavə infraqırmızı axtarıcının olduğunu göstərə bilər ki, bu da döyüşün son mərhələsində güclü “tıxac”lara qarşı güclü olacağı üçün onu məğlub etməyi xeyli çətinləşdirəcək. Bu qurulmuş konfiqurasiyadır, ona görə də onun belə böyük bir AAM konsepsiyası üçün qəbul edilməsi təəccüblü olmazdı.

PL-XX ölçüsü o deməkdir ki, ən azı indiyə qədər xarici daşıma ilə məhdudlaşır. Silah ilk dəfə J-16-da müəyyən edilib və 2016-cı ilin noyabrında bu tipdən uğurla atəş açılıb. AAM digər “Flanker” seriyalı qırıcılarla uyğun ola bilər və potensial olaraq J-20 üzərində xarici olaraq daşına bilər. Bununla belə, silahın hazırkı vəziyyəti bir qədər aydın deyil, 2020-ci ildən sınaqlar davam edir, lakin bu günə qədər xidmətə rəsmi daxil olma təsdiqi yoxdur.

Bu raket Çinin digər uzaqdan buraxılan “hava-hava” raketləri ilə birlikdə ABŞ ordusu üçün böyük narahatlıq yaradır. Bu narahatlıqlar ABŞ ordusunu digər uzun mənzilli “hava-hava” raket təşəbbüsləri arasında hələ də yüksək təsnifatlı AIM-260 Birgə Qabaqcıl Taktiki Raketini sürətlə yerləşdirməyə sövq edib.

İri raketləri daşıyan iki J-16-nın əks olunduğu foto bu raketlərin işlək vəziyyətdə olduğunu və ya işləməyə yaxın olduğunu göstərir. Eyni zamanda, bu görüntülər Çin ordusu tərəfindən yayımlanıb və Qərb izləyici kütləsi tərəfindən görülməsi hədəflənib. Ona görə də bunun informasiya müharibəsi aspektini nəzərdən qaçırmaq olmaz.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Çin   Raket   PL-20  


Bizi "telegram"da izləyin