Çin HDQ-nin yeni üzvü: “Type 054B” freqatları

2023/09/2023--6775248592.jpg
Oxunub: 4261     16:19     06 Sentyabr 2023    
Bu yaxınlarda sosial mediada yayılan fotolar Çinin yeni “Type 054B” freqatlarının ilkin ən yaxşı görüntülərini təqdim edir.

Bir sıra qabaqcıl xüsusiyyətlərə malik yeni nəsil döyüş gəmisi Çin Xalq Azadlıq Ordusu Dəniz Qüvvələri və ya PLAN üçün sürətli genişlənmə proqramını davam etdirir və ekspertlər freqatın gələcəkdə bu xidmətin ən vacib gəmilərindən birinə çevrilə biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Son fotoşəkillər Şanxaydakı Hudonq Gəmiqayırma Zavodunda öz sinfinin hələ adı açıqlanmayan ilk “Type 054B”ni göstərir.

Demək olar tamamlanmış kimi görünən gəmi rəsmi suya salınma mərasimində adət edildiyi kimi uzunluğu boyunca düzülmüş qırmızı bayraqları ilə diqqəti cəlb edir. Fotoların nə vaxt çəkildiyi bəlli deyil, lakin avqustun 27-də hərbi gəminin rəsmi olaraq suya salındığı barədə təsdiqlənməmiş məlumatlar var. Bu gəminin dəqiq vəziyyəti nə olursa-olsun, fotoşəkillər döyüş gəmisinin görünüşü haqqında çox yaxşı təsəvvür yaradır və onun bir çox xüsusiyyətlərinə işıq salır, ancaq təsdiqini gözləyən bir çox detal var.

“The War Zone” yeni fotolar haqqında fikirlərini öyrənmək üçün PLAN-ı və xüsusilə “Type 054B”ni yaxından izləyən jurnalist Aleks Luk ilə görüşüb. Luk deyib: “İndiyə qədər görə biləcəyimiz şey ön hissədə 32 sektora malik şaquli buraxılış sisteminin [VLS] quraşdırılmasıdır”. Bununla belə, Lukun özünün də qeyd etdiyi kimi, əslində hansı VLS-nin quraşdırıldığını anlamaq üçün daha yaxşı şəkillər gözləməliyik.


Bu, “Type 055” və “Type 052D” esmineslərində olan və həm isti, həm də soyuq atılan raketlərdən istifadə edən universal şaquli buraxılış sistemi və ya UVLS ola bilər. Digər variant isə HQ-16 “quru-hava” raketləri (SAM-lar) və “Yu-8” raket dəstəkli topedoları ata bilən əvvəlki “Type 054A” freqatı tərəfindən istifadə edilən VLS-dir. “Type 054B”nin əvvəlki fotoşəkilləri göstərirdi ki, o, 76 mm-lik topla silahlanmış “Type 054A”dan fərqli olaraq 100 mm-lik əsas topla təchiz edilib.

Silah dəyişikliyi indi təsdiqlənib, lakin burada da suallar var.

Luk qeyd edib: “Mövcud H/PJ-87 ilə - özü də “Creusot-Loire” 100mm Kompaktın lisenziyalı inkişafıdır - vizual olaraq bəzi oxşarlıqlar var, lakin hazırda görülən yeni silahla köhnə model arasında dəqiq əlaqənin nə olduğu bəlli deyil”.

Daha uzun mənzilli hava hücumundan müdafiə VLS-dən atılan SAM-lar tərəfindən təmin edilir, daha yaxın məsafələrdə hava hədəflərinin məhv edilməsi isə iki müxtəlif yaxın məsafəli silah sistemi (CIWS) tərəfindən həyata keçirilir. Körpünün qarşısında H/PJ-11 11 lüləli 30 mm “Gatling” topunu, tək anqarda isə HQ-10 SAM buraxılış qurğusunu görmək olar. Bu silahlar ABŞ-nin və onun bəzi müttəfiqlərinin gəmilərində görülən “US-Mk 15 Phalanx” və “RIM-116 Rolling Airframe Missile” (RAM) qurğularına təxminən oxşardır.

Qarşı-qarşıya döyüş üçün “Type 054B”nin ortasında bir çox Çin gəmi əleyhinə raketlərindən (AShM) biri üçün bucaqlı buraxılış qurğuları görməyi gözləyə bilərik. Ancaq bunlar hazırda mövcud deyil.

Luk bu dəyərləndirməni verir: “[Gəmi əleyhinə buraxılış qurğularının] “Type 054B”nin buraxılışından əvvəl quraşdırılmaması faktı bu yerdə ikinci VLS-nin olması ilə bağlı bəzi fərziyyələri artırır. Bu yerdəki digər VLS sektor dəsti “Type 052D” və “Type 055” üçün presedent yaradacaq. Lakin bir daha, daha çox VLS sektorlarının yerləşdirilib-yerləşdirilmədiyini təsdiqləmək üçün daha yaxşı şəkilləri gözləməliyik”.

Bu arada Luk bildirib: “Əksəriyyət bunun əvəzinə “AShM” buraxılış qurğularının uyğun olduğunu düşünür”.

Əsas radar əsas dirəkdəki açıq, ikitərəfli, fırlanan AESA radarı olsa da, “Type 054B”nin sensor paketi də yəqin ki, tam quraşdırılmayıb. Gözlənildiyi kimi, freqat baş sonar daşıyacaq və gəmi həmçinin dəyişən dərinlik sonarı (VDS) və arxaya çəkilən bir sıra sonar (TAS) ilə təchiz olunacaq.

Digər avadanlıqlara qutu tipli “Type 726” buraxılış qurğuları daxildir, onlardan biri üst quruluşun arxa hissəsinin hər iki tərəfində quraşdırılıb. Bildirilir ki, bu 24 sektorlu buraxılış qurğuları işarə fişəngləri, radar kor edici “flare” dolu fişənglər, kiçik radiotezlik qarışıdıcılarıyla təchiz edilmiş aktiv tələlər və hətta kiçik dərinlik bombalarıyla silahlanmış sualtı qayıq əleyhinə raketləri ilə yüklənə bilər.

Buna görə də, bu buraxılış qurğuları gələn gəmi əleyhinə raketlərə qarşı qoruma təmin edə, ancaq eyni zamanda sualtı qayıqlara, düşmən torpedolarına və döyüş dalğıclarına müdaxilə etmək üçün istifadə edilə bilər.


Bu erkən mərhələdə, hərbi gəmi dənizə çıxana qədər gözlənilməyən aviasiya sınaqlarına dair heç bir dəlil yoxdur. Bununla belə, “Type 054B”nin ümumi görünüşü də daxil olmaqla, ABŞ-nin “SH-60 Seahawk” ilə çoxlu ortaq cəhətləri olan çoxməqsədli dəniz helikopteri Z-20F-ə ev sahibliyi edəcəyi güman edilir. Z-20 “Type 054B”nin sualtı qayıqlara qarşı döyüş (ASW) imkanlarının kritik bir hissəsini təmin edəcək, eyni zamanda köməkçi missiyaları və ehtimal ki, suüstü döyüşləri də yerinə yetirəcək.

Çin ordusunun insansız platformalara artan marağını nəzərə alsaq, “Type 054B” sinfinin sonda “Shandong” aviadaşıyıcı gəmisində hazırda sınaqları həyata keçirilən şaquli uçuş və eniş (VTOL) tipli Pilotsuz Uçuş Aparatından (PUA) da istifadə edəcəyi təəccüblü olmamalıdır.

Son olaraq “Type 054A”nın dizaynına daxil olan iz azaltma xüsusiyyətlərinə diqqət yetirilməlidir. Gəmi təmiz üst quruluş və ümumi formalaşdırma kimi tədbirlər vasitəsilə radar kəsişməsini azaltmaq üçün açıq şəkildə nəzərdə tutulmuş gizli görünüşlü dizayna malikdir. Bu baxımdan, Çin döyüş gəmisi oxşar iz azaltma prinsiplərini qəbul edən fransız dizaynlı “Aquitaine” sinfinə məxsus freqat ilə müqayisə edilə bilər.

“Type 054B”nin roluna gəldikdə, Luk yeni sinfin əvvəlki “Type 054A”nın davamı olacağını proqnozlaşdırır. Bu o deməkdir ki, o, ikinci dərəcəli, ümumi məqsədli hədəflər olaraq güclü hava hücumundan müdafiə müharibəsi və “ASuW” rolu ilə ilk növbədə ASW həyata keçirəcək. Bununla belə, Luk qeyd edir ki, döyüş gəmisinin hava hücumundan müdafiə döyüşündəki dəqiq imkanları və “ASuW” rolları əslində yığılmış silah və buraxılış qurğularının növlərinin yekun təsdiqini tələb edəcək.

Hər iki halda, Luk güman edir ki, “Type 054B”nin müşayiətçi kimi əsas səriştəsi “Type 054A” ilə müqayisədə təkmilləşdirilmiş ASW şəklində olacaq və bu rolda işləyərkən çox güman ki, üstün akustik performansı (susturma tədbirləri) ehtiva edəcək. Çinin “Type 054B” dizaynına yanaşmasını ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin (HDQ) “Constellation” sinfinə məxsus freqatı ilə müqayisə etmək də maraqlıdır.

Bu rəqəm arta bilsə də, Hərbi Dəniz Qüvvələri hazırda “Type 054B”dən daha böyük olan 7291 ton və 496 fut uzunluğundakı bu platformalardan 20-ni qurmağı planlaşdırır. ABŞ döyüş gəmiləri çoxməqsədli kimi təsvir edilsə də, layihə meneceri “Constellation”ın “əsasən ASW platforması” olduğunu söyləyib. “Type 054B” proqramının miqyası hələlik qeyri-müəyyən olaraq qalır, lakin istehsalın iki yerdə davam edəcəyi məlumdur: Şanxaydakı “Hudong” gəmiqayırma zavodu və Quançjoudakı “Huangpu Wenchong” gəmiqayırma zavodu.

İkinci” Type 054B” hazırda Quançjouda inşa edilir və ilin sonuna qədər istifadəyə veriləcəyi gözlənilir. Əvvəlki alt sinifin istehsalına əsasən, bu sinfin məhsuldar olmasının tamamilə mümkün olmasına baxmayaraq, eyni iki gəmiqayırma zavodunda indiyə qədər inşa edilmiş 40 və ya daha çox “Type 054A” nümunəsinə yaxınlaşmaq vaxt aparacaq.

Eyni zamanda, döyüş sursatı və sensor imkanlarındakı təkmilləşdirmələrə görə, belə bir freqatın esminesin bəzi imkanları ilə üst-üstə düşmə potensialı aydındır və daha yüksək səviyyəli aktivlərə təzyiqi azaldır. “Type 054A”nın dəyişdirilmiş versiyaları da ixrac üçün tamamlanıb və “Type 054B” də xarici müştərilər üçün cəlbedici təklif ola bilər.

Eyni zamanda, “Type 054A” gövdəsi Çin Sahil Mühafizəsi tərəfindən istifadə edilən “Type 818” kimi uyğunlaşdırılıb və “Type 054B”nin daha böyük ölçüləri ilə modifikasiyası genişlənən və getdikcə daha çox bacarıqlı Sahil Mühafizəsi donanması üçün maraqlı ola bilər. Həqiqətən də, “Type 054A” və “Type 054B” arasındakı ölçü fərqi daha öncə “Type 057” adlandırıla biləcəyi və davamı deyil, tamamilə yeni dizaynı təmsil etməsi ilə bağlı təkliflərə səbəb olub.

Ümumilikdə, “Type 054B” “Type 054A” üzərində böyük təkmilləşdirmə kimi görünür, lakin biz onun bütün silah və sensorlarının nədən ibarət olacağına tam əmin ola bilmərik. Bununla belə, yeni gəmi əhəmiyyətli dərəcədə daha böyükdür və sonrakı mərhələdə yeni imkanlar əlavə etmək üçün əhəmiyyətli imkanlar təqdim edir. İndiyə qədər yalnız təxmin edilən məlumatlar mövcuddur ki, bu da “Type 054A”nın 440 fut uzunluğu ilə müqayisədə “Type 054B”nin təxminən 480 fut uzunluğa və “Type 054A”nın 4000 tondan az olduğu ilə müqayisədə təxminən 6000 ton subasımı qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir.


“Type 054B” həm də sələfindən nəzərəçarpacaq dərəcədə genişdir, üst hissəsi “Type 052” esminesinkinə daha yaxındır. “Type 054B” ilə bağlı daha çox təfərrüat hələ açıqlanmasa da, dizaynın yaxşı nəticə verən “Type 054A”nın təkmilləşdirməsi olduğu aydındır.

Bu iki sinif və “Type 056A” korveti həm Materik Çini və Tayvan sahillərində, həm də strateji Cənubi Çin dənizində, Sakit okeanda, Hind okeanında və onun hüdudlarından kənarda dəniz gücünü layihələndirmək məqsədilə müxtəlif missiyalar üçün uyğun olan çoxməqsədli donanma yaradacaq kimi görünür.

“Type 054B”nin daha bir böyük istehsalının mümkünlüyü ilə yanaşı, ABŞ HDQ-nin Çin və ABŞ-nin yeni gəmilər yaratmaq qabiliyyəti və dəniz qüvvələrinin ümumi sayı arasında böyük fərq kimi təsvir etdiyi faktor da ola bilər. ABŞ Hərbi Dəniz Kəşfiyyatı İdarəsi hesab edir ki, Çinin gəmi istehsalçılarının suüstü döyüş gəmiləri və sualtı qayıqlar istehsal etmək qabiliyyəti 200 dəfə çoxdur.

Keyfiyyəti və artan kəmiyyəti birləşdirən “Type 054B” bu səbəbdən Çin və ABŞ arasında donanma miqyasında artan və narahatlıq doğuran boşluğun başqa bir göstəricisi olaraq görülə bilər və Pekinin texniki səviyyədə genişlənən dəniz imkanlarını simvollaşdırır.

Firuz Bağırov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Çin   HDQ   Type-054B  


Bizi "telegram"da izləyin