Yelisey müqaviləsi hələ də keçərlidir| Avropanı kim xilas edəcək?

2023/01/1674558388.jpg
Oxunub: 387     15:05     24 Yanvar 2023    
60 il əvvəl, 1963-cü il yanvarın 22-də Fransa ilə Almaniya arasında dostluq müqaviləsi imzalanıb, müqavilə İkinci Dünya müharibəsindən sonra iki ölkə arasında dostluq münasibətlərinin qurulmasında mühüm rol oynayıb.

Almaniya kansleri Olaf Şolts Yelisey müqaviləsinin 60 illiyi münasibətilə Parisə səfər edib. Parisdə çıxışı zamanı o deyib ki, güclü əlaqələri qoruyub saxlamaq vacibdir: “Gələcək də keçmiş kimi, vahid Avropanın hərəkətverici qüvvəsi kimi ölkələrimizin əməkdaşlığından asılıdır”. Fransa prezidenti Emmanuel Makron bildirib ki, Fransa və Almaniya Avropanın yenidən başlamasının öncülləri olmalıdır.

Paris və Berlin bu gün Ukraynadakı müharibə ilə nəticələnən həqiqətən də ciddi problemlərlə üzləşirlər. Fransa prezidenti Makron Avropanın suverenliyi məsələsini həmin müharibənin ilk həftələrində Avropa İttifaqı, Almaniya və İtaliya liderlərini mühüm müzakirələr üçün Parisə dəvət edərkən formalaşdırmışdı. Lakin bu müzakirələr əsaslı siyasi razılaşmalara gətirib çıxarmadı.

Almaniya və Fransa rəhbərliyi arasında ölkələrin Avropa siyasətində ambisiyaları ilə bağlı ciddi rəqabət mövcuddur. Avropa İttifaqından çıxan Britaniyanın da Avropa ilə bağlı özünəməxsus strateji maraqları var.

Polşa rolunu artırmaq üçün Britaniyanın İttifaqdan çıxmasından istifadə etməyə çalışır. ABŞ praktiki olaraq Avropanı vahid dövlətə çevirmək siyasəti yürüdür. Türkiyə də bu vəziyyətdən istifadə etməyə çalışır. Bu gün İtaliya Türkiyə ilə özünəməxsus oyun qurmağa çalışır. Qalan Avropa dövlətləri də dünya düzəninin böyük transformasiya prosesində öz yerini və rolunu tapmağa çalışırlar. Bütün bunlar Avropa İttifaqında böyük transformasiyanı qeyri-mümkün edir, onun əsas siyasi zərbəsi Fransa və Almaniyaya yönələcək. Maraqlıdır ki, məhz Paris və Berlin bu kontekstdə müqavimət siyasəti aparmağa çalışırlar, onların siyasətlərinin koordinasiyalı olduğunu söyləmək səhv olar. Çünki Fransa və Almaniya Yelisey müqaviləsinin 60 illiyini qeyd edirlər. 60 ildən sonra hələ də “müqavilə uyğunluğu” ilə hərəkət edə bilmirlər, əks halda 60 illik yubileyi bir qədər yenilənmiş bəyannamə aktı ilə qeyd edərdilər.

Avropanın təhlükəsizlik arxitekturası Qafqaz üçün də önəmlidir. Region dövlətləri prosesləri diqqətlə nəzərdən keçirməli, öz siyasətlərini bu prosesə uyğun qurmalıdırlar.

Asif Cəfərov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Avropa   Almaniya   Fransa  


Bizi "telegram"da izləyin