“Demokl qılıncı” bu dəfə demoqrafik baxımdan Ermənistanın üzərindən asılıb

2020/03/Untit-1585478517.jpg
Oxunub: 274     10:01     23 Noyabr 2022    
Ötən günlərdə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı dünya əhalisinin 8 milyardlıq sərhəddi keçdiyi barədə məlumat təqdim edib. Əgər 2011-ci ildə dünya əhalisi rəsmi olaraq 7 milyard idisə, 2050-ci ildə əhalinin 9,7 milyarda, 2080-ci ildə isə 10,4 milyarda çatacağı proqnozlaşdırılır. Əsasən Afrika və bəzi Asiya ölkələri dünya əhalisinin artımının əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib. Bununla belə, inkişaf etmiş ölkələrin əksəriyyəti və bəzi inkişaf etməkdə olan ölkələr əhalinin azalması və qocalması problemi ilə üzləşirlər. Demoqrafik problem bu ölkələrin həm potensialına, həm də iqtisadi perspektivinə təsir göstərir.

Məsələn, doğum səviyyəsi aşağı saxlanılarsa, pensiyaçıların sayı işçilərin sayından çox ola bilər ki, bu da iqtisadiyyat üçün ciddi yükə çevriləcək. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, xüsusilə inkişaf etmiş ölkələrdə insanların ömrü kifayət qədər yüksəkdir. Məsələn, çox aşağı doğum səviyyəsinə görə Yaponiya ciddi iqtisadi problemlərlə üzləşir və onun hökuməti müxtəlif təşəbbüslərlə təbii artımı stimullaşdırmağa çalışır. Əhalisində gənclərin böyük bir hissəsi olan ölkələrin inkişaf üçün çox böyük imkanları var. Məsələn, hazırda Hindistan gənc əhalinin ən böyük payına sahibdir və bu, müxtəlif proqnozlara görə, yaxın illərdə ümumi əhalisinin sayına görə Çini keçəcək.

Buna görə də, çoxlu sayda gəncin olması Hindistana iqtisadi baxımdan rəqabət üstünlüyü verir, lakin həmin ölkədə gənclərin peşəkar keyfiyyətinin artırılması və işsizliyin azaldılması problemi də var.

Ermənistana gəlincə, ölkədə insanların gözlənilən ömür uzunluğu artmaqda davam edir, lakin dünyada mövcud tendensiyalardan fərqli olaraq, doğum səviyyəsi azalmaqda davam edir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Əhali Fondunun Ermənistan nümayəndəliyinin məlumatına görə, Ermənistanda doğum səviyyəsi 1,6-dır, lakin bu göstərici daha da azalacaq, çünki proqnozlar belədir ki, 2050-ci ilə qədər doğum səviyyəsinin aşağı düşməsi tendensiyası saxlanılacaq. Yəni 2050-ci ilə qədər Ermənistanın da əhalisi azalacaq. Digər tərəfdən, qeyd etmək lazımdır ki, Ermənistanın əhalisi onsuz da azdır.

Azərbaycanda, İranda və Türkiyədə əhali artmaqda davam edir. Gələcək proseslər və miqrasiya axınları nəticəsində Ermənistan əhalisinin nisbətinin də dəyişəcəyi istisna edilmir. Ermənistanda doğum səviyyəsinin belə aşağı olmasının əsas səbəbi sosial-iqtisadidir. Aşağı əmək haqqı, mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması imkanlarının olmaması əsas səbəblərdəndir.

Aqil Məmmədov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Demokl-Qılıncı  


Bizi "telegram"da izləyin