Ermənistan-Türkiyə nizamlanmasında fransız tryuku – Moskvanın cavabı necə olacaq?

2022/09/1663227850.jpg
Oxunub: 1534     20:40     28 Sentyabr 2022    
“Biz çox vacib bir məsələyə - Ermənistanla Türkiyə arasındakı münasibətlər məsələsinə də baxacağıq. Bu, çətin, lakin çox zəruri prosesdir və bilirsiniz ki, Fransa da bu məsələdə öhdəliklər götürür. Bu proses region üçün çox vacibdir”.

Bunu Fransa prezidenti Emmanuel Makron Parisdə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşündən sonra bildirib.

Fransanın dəstəklənməsi, həvəsləndirilməsi, nizamlanmanın lehinə çıxış etməsi yeni bir şey deyil, ancaq indi öhdəlik götürməkdən söhbət gedir. Təbii ki, burada sual yaranır: kimin qarşısında, necə, hansı məzmunla?

Parisin bu mövqeyinin son dərəcə əhəmiyyətli və diqqətəlayiq olması faktı və Ermənistan-Türkiyə nizamlanmasının son dərəcə əhəmiyyətli olması faktını bəlkə də şişirtməyə ehtiyac yoxdur.

Bununla belə, hər şey təfərrüatlardan asılıdır, ona görə də Emmanuel Makronun açıqlaması onları başa düşmək ehtiyacı yaradır. Lakin bununla bağlı hələlik heç bir təfərrüat yoxdur. Bunu əvəzinə sentyabrın əvvəlində Vladivostokda Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Rusiya prezidenti Putinə müraciəti yada düşür. Vladivostokda keçirilən iqtisadi forum platformasında Nikol Paşinyan Ermənistan-Türkiyə nizamlanmasına dəstək üçün Rusiya prezidenti Putinə müraciət edib. Bir neçə həftə sonra Fransa prezidenti məsələyə sadiqliyini açıqlayıb. Paris Ermənistana Rusiyadan daha effektiv variant və ya “vasitəçilik” təklif edir? Ümumiyyətlə, Qərb Ermənistan-Azərbaycan kontekstində aktivlik göstərirsə, onun Ermənistan-Türkiyə münasibətləri istiqamətində də aktiv olması tamamilə məntiqlidir.

Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin Ermənistan-Azərbaycan münasibətindən ayrı nəzərdən keçirilməsi və inkişaf etdirilməsi Ermənistan üçün uyğun olsa da, obyektiv reallıqlar mövcuddur və onlar nəzərə alınmalıdır.

Ancaq burada əsas sual yaranır: Rusiya-Türkiyə münasibətləri problemi. Makron Ərdoğan üçün Putindən daha “cəlbedici” olmağa nail olacaqmı?

Bu yaxınlarda Avropa Siyasi Birliyi adlı ideya çərçivəsində görüş keçiriləcək. Bu Makronun ideyasıdır və Avropa suverenliyi çərçivəsində nəzərdən keçirilməlidir. Makron Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa suverenliyi problemi və narahatlığı haqqında tez-tez danışır. Görüşə Azərbaycan, Türkiyə və Ermənistan da dəvətlidir. Türkiyə prezidenti Ərdoğan Nyu-Yorkda Ermənistanın baş naziri ilə Praqada görüşün mümkün olduğunu açıqlayıb. İrəvan da bu görüşü istisna etməyib, ancaq hələlik dəqiq razılaşmanın olmadığını qeyd edib. Eyni zamanda, Ərdoğan Nyu-Yorkda jurnalistlərlə görüşündə İlham Əliyevlə bu məsələləri müzakirə edəcəyini açıqlayıb. Nikol Paşinyanla görüşdən sonra Makron İlham Əliyevə zəng edib. Bu kontekstdə sual yaranır ki, Paşinyanla İlham Əliyev arasında Praqada görüş gözlənilir, yoxsa Makron bu məsələni Mişelə buraxacaq?

Dəyanət Ağalarlı  
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Ermənistan   Türkiyə   Fransa  


Bizi "telegram"da izləyin