Afrikanın Türkiyə PUA-larına ehtiyacı artır - Maraqlıdır, NATO bu yolla genişlənir?

2022/10/1665577389.jpg
Oxunub: 524     10:12     13 Oktyabr 2022    
NATO ölkələrindən sonra Afrika ölkələri də müdafiə sənayesi ilə əməkdaşlıq üçün Türkiyənin qapısını döyür. Türkiyə “Bayraktar TB2” üzərindən Afrika ölkələri ilə böyük əməkdaşlıq həyata keçirir. Afrikada TB2 modeli son bir neçə ildə Liviya və Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində baş verən münaqişələr zamanı istifadə olunduqdan sonra yüksək tələbat qazanıb.

2002-ci ildə Türkiyənin hərbi satışları təxminən 1 milyard dollar, illik ixracı isə 248 milyon dollar civarında olub. Müdafiə Sənayesi İstehsalçıları Dərnəyinin 2021-ci il hesabatına görə, Türkiyənin müdafiə və aerokosmik sektorunun satışları İtaliya, Almaniya, Fransa, ABŞ, Rusiya və Çinin daha təsirli olmasına baxmayaraq, 10,1 milyard dollara, ixracat isə 3,2 milyard dollara çataraq idxalda 2,6 milyard dolları keçib.

Afrika türk müdafiə firmaları üçün yeni bir bazardır, qitəyə müdafiə və aerokosmik ixracı 2020-ci ildəki 83 milyon dollardan 2021-ci ildə 288 milyon dollara yüksəlir. Türk şirkətləri Afrikanın 14 ölkəsinə müxtəlif texnika və zirehli texnika satıb: Burkina Faso, Əlcəzair, Çad, Mərakeş, Qana, Keniya, Mali, Mavritaniya, Niger, Nigeriya, Seneqal, Somali, Ruanda və Uqanda.

Digər tərəfdən, NATO-nun Türkiyənin PUA-larına olan tələbi həmişə Afrika ölkələri üçün təkan olur. NATO ilə Türkiyə arasında yaranan fikir ayrılığından sonra Finlandiya Ankaranın NATO-ya qoşulmaq məqsədilə müraciətinə icazə verməsi üçün cazibədar təkliflər etməyə başladı, Türkiyə PUA-larını ala biləcəyini və silah satışı qaydalarını yumşaldacağını, həmçinin terrorizmə qarşı sərt mövqe tutacağını israrla ifadə etdi. Bu addımdan sonra fransızdilli Qərbi Afrika ölkəsi Toqo, şimal sərhədlərini izləmək və döyüşən qüvvələrini dəstəkləmək üçün Türkiyə istehsalı olan “Bayraktar TB2”lərdən istifadə etməyi nəzərdən keçirdi. Ötən aylarda ölkədə "Əl-Qaidə" ilə əlaqəsi olan Saxeldəki əsas ekstremist qruplaşmaların ittifaqı olan "İslam və Müsəlmanlara Dəstək Qrupu"nun (GSIM) həyata keçirdiyi hücumda 8 əsgər həlak olub.

Somalidə Türkiyə tərəfindən təlim keçmiş əsgərlər illərdir "Əl-Şəbab" yaraqlılarına qarşı döyüşürlər. Yenə də Somalidə uzun sürən siyasi böhran beynəlxalq tərəfdaşlar arasında Somali ordusunun yerli münaqişələrə qarışacağına dair qorxuları artırıb.

Müvafiq olaraq, hərbi baza diplomatiyasına uyğun olaraq, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın önümüzdəki illərdə qitə ilə illik ticarət həcmini üç dəfə artıraraq 75 milyard dollara çatdırmaq hədəfinə uyğun olaraq, Türkiyənin Afrikada ümumilikdə 37 hərbi bazadan ibarət şəbəkə qurduğu bildirilir. Ankaranın Somalidə artıq hərbi bazası var, habelə Mərakeş və Tunisin Türkiyəyə məxsus PUA-nın ilk tədarükünü ötən ilin sentyabrında aldığı bildirilir.

Afrika ölkələrindəki daxili qarşıdurmalardan asılı olmayaraq, onlar təkcə təhlükəsizlik problemləri və ya beynəlxalq təhlükədən qorunmaq üçün deyil, həm də müdafiə sənayesinin texnoloji rifahı üçün öz potensiallarını inkişaf etdirməlidirlər. ABŞ-Çin güc müharibəsi arasındakı ən böyük problem ABŞ-ın texnoloji cəhətdən, xüsusən də Çinə qarşı geridə qalmasıdır. Buna görə də, terror təhdidləri, artan geosiyasi rəqabət və artan münaqişə zonaları və müdafiə sənayesini yüksək texnologiyalarla gücləndirmək istəyi Afrikada müdafiə xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artıraraq türk istehsalçılarına ixrac imkanları təklif edib.

Xülasə, NATO ölkələri ilə siyasi və diplomatik gərginlik Türkiyənin yeni qurulan gücünə və Afrika boyunca bazarlarını genişləndirmək qabiliyyətinə təsir edə bilər. Eyni zamanda, NATO həmrəyliyi alyans daxilində 70 ildən artıq üzvlükdən sonra Ankara üçün prioritet olmalıdır. Ona görə də Türkiyənin Afrika qitəsindəki effektivliyi onun NATO ilə əlaqələri ilə sıx bağlıdır.

Dəyanət Ağalarlı
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Afrika   Türkiyə   PUA   Çin  


Bizi "telegram"da izləyin