“Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərin normallaşması prosesləri bir-biri ilə çox bağlıdır” - Erməni politoloq

2022/09/gfh45-1664185416.jpg
Oxunub: 562     15:13     26 Sentyabr 2022    
“2008-2010-cu illərdə “Futbol diplomatiyası”ndan sonra Ermənistan cəmiyyəti başa düşdü ki, Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərin normallaşması prosesləri formal olaraq iki fərqli proses olsa da, əslində bir-biri ilə çox bağlıdır və bu daxili vəhdətdə nəzərə alınmalı və öyrənilməlidir”.

Ordu.az xəbər verir ki, bunu erməni politoloq Aram Səfəryan deyib.

O əlavə edib ki, region ölkələri arasında münasibətləri sinxronlaşdırmaq üçün Cənubi Qafqaz ölkələri, Rusiya, Türkiyə və İranın iştirakı ilə yeni “3+3” formatı yaradılıb.

“Bu format, Gürcüstan orada iştirak etmək istəməsə də, siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirəsi və təşviqi üçün çox əlverişli görünür. Rusiya, Türkiyə və İran Cənubi Qafqaz regionunda kommunikasiyaların blokadadan çıxarılmasını alqışlayırlar. 9 noyabr 2020-ci il tarixli razılaşma ilə yaradılmış atəşkəs toqquşmalarla pozulsa da, danışıqların davam etdiyi, mövqelərin yaxınlaşması və sülh prosesinin təşviqi üçün müəyyən edilmiş müddətlərə əməl olunduğu hesab edilir”, - Səfəryan vurğulayıb.

Politoloq xatırladıb ki, 90-cı illərin əvvəllərindən Türkiyə Ermənistanla diplomatik münasibətlər qurmaq üçün şərt kimi iki tələb qoyub: Ermənistan 1915-ci il hadisələrini “soyqırımı” kimi tanınması siyasi kursundan əl çəkməli və Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesində birtərəfli qaydada güzəştlərə getməlidir.

“2010-cu ildə İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyinin dəstəyi ilə Sürixdə Ermənistan-Türkiyə danışıqları başa çatıb. ABŞ dövlət katibinin, Rusiya və Fransanın xarici işlər nazirlərinin, Türkiyə və Ermənistanın xarici işlər nazirlərinin iştirakı ilə diplomatik münasibətlərin qurulması və bağlı sərhədlərin açılması haqqında iki protokol imzalanıb. Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin ilkin şərt olmadan normallaşma prosesinə girdiyini söyləmək adət idi. Qeyd edək ki, 1992-ci ildə və indiyədək erməni diplomatiyası ardıcıl və davamlı olaraq Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin heç bir şərt qoyulmadan nizamlanmasının tərəfdarı olub. Sürix protokollarının imzalanmasından sonra Azərbaycanda və Türkiyədə qızğın siyasi və ictimai müzakirələr getdi və Azərbaycan ictimai rəyinin təzyiqi ilə Türkiyənin siyasi dairələri onların ratifikasiya edilməməsini tələb etməyə başladılar. Protokollar əvvəlcə dondurulub, daha sonra Türkiyə parlamentinin gündəliyindən çıxarılıb. Eyni şey Ermənistanda da baş verdi. Beləliklə, Amerikanın Ermənistanla Türkiyəni barışdırmaq cəhdi uğurlu alınmadı. Erməni və türk diplomatları bir daha bəyan edirlər ki, danışıqlar prosesi heç bir şərt olmadan gedir. Rusiya Federasiyası Ermənistan və Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşması prosesinə diplomatik və siyasi dəstək verməyə hazır olduğunu bəyan edib”, - deyə Səfəryan bildirib.

Onun sözlərinə görə, sülh prosesi etimadsızlıq və düşmənçilik şəraitində gedir, lakin müxtəlif ölkələrdən olan bir çox təcrübəli siyasətçilər və ekspertlər iddia edirlər ki, Ermənistan və Azərbaycan, eləcə də Ermənistan və Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşması prosesində uğurlar qeydə alınıb.

“Qərb və Rusiya arasında qarşıdurmanın güclənməsindən və hibrid müharibələrin inkişafından sonra Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətini dayandırdığını bəyan edib. ABŞ-ın dəstəyi ilə Aİ nümayəndələri diplomatik fəaliyyət nümayiş etdirib, həmçinin Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh danışıqları prosesinin təşviqində vasitəçi olublar. Beləliklə, Qarabağ məsələsində Rusiya ilə kollektiv Qərb arasında müəyyən rəqabət var. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, bu məsələnin həllinin məzmunu ilə gələcəyə baxış arasında praktiki olaraq heç bir fərq yoxdur. Rusiyanın Qərblə müqayisədə Azərbaycanla Ermənistan arasında vasitəçilik etmək üçün böyük imkanları, resursları və təcrübəsi var.

ATƏT-in Minsk Qrupu faktiki olaraq fəaliyyətini dayandırsa da, bütün həmsədrlər bu münaqişənin sülh yolu ilə həllində vasitəçiliyi davam etdirmək istədiklərini bəyan edirlər. Brüsseldə Aİ rəhbərinin iştirakı ilə Ermənistan və Azərbaycan liderləri hətta nizamlanma məsələsi ilə bağlı konkret tədbirlər üçün tərəflərin yüksək nümayəndələrinin görüşlərinin müəyyən təqvimini də hazırlayıblar”, - deyə erməni ekspert fikirlərini yekunlaşdırıb.

Alpər Mövludoğlu
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Türkiyə   Azərbaycan  


Bizi "telegram"da izləyin