100 gündən sonra Rusiya məğlubiyyətə doğru addımlayır? – ANALİZ

2022/06/1656178550.jpg
Oxunub: 613     12:01     27 İyun 2022    
Rusiya hərbi strateqləri müasir müharibələrin yüksək intensivliyə malik ilkin dövrdə həll olunduğunu iddia edirlər. Ukraynaya genişmiqyaslı hücum həqiqətən ilk bir neçə həftədə həlledici uğur əldə etmək məqsədi ilə 24 fevral 2022-ci ildə başladıldı. Müharibə iyunun 4-də 100-cü gününə daxil oldu. Buna baxmayaraq Rusiya ciddi nəticə əldə edə bilməyib və hədəflər Donetsk-Luqansk bölgələrini fəth etməyə qədər azalıb. Rusiyanın strateji üfüqündə qələbəyə bənzəyən heç nə görünmür. Rusiya qoşunları ağır artilleriya atəşi Severodonetsk xarabalıqlarına doğru irəliləməyə davam edir, lakin onlar Rusiyanın hərbi nəzəriyyəçiləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilən əməliyyatlara bənzəyən heç nə verə bilmirlər. Son bir neçə həftə ərzində kiçik taktiki uğurların ardıcıllığı, əslində, strateji məğlubiyyəti yaxınlaşdıra bilər, çünki yorğun batalyon taktiki qrupları daha çox itki verir və ehtiyatların olmaması səbəbindən gücləndirilmək əvəzinə birləşdirilə bilər.

Rusiya yüksək komandanlığı müasir döyüş meydanını yüksək texnologiyalı silah sistemlərinin qarşılıqlı əlaqəsi kimi təsvir edən konsepsiyalardan imtina edib və sovet dövründən kütləvi atəş gücünün tətbiqini nəzərdə tutan səhra əməliyyatlarına üz tutub. Əməliyyat planlaşdırmasının dəyişməsi Rusiya güc strukturlarının modernləşdirilməsi ilə müşayiət olunur: köhnə silah sistemləri yenidən tətbiq olunur, T-62 tankları kimi köhnə texnikalar anbarlardan çıxarılır. Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri nə hava məkanına nəzarəti, nə də effektiv quru dəstəyi təmin edə bilmir, ona görə də Donbas uğrunda döyüşdə artilleriya üstünlük təşkil edir. Say üstünlüyü hələ də Rusiya tərəfindədir, lakin ABŞ və müttəfiqlərindən M777 haubitsaları da daxil olmaqla müxtəlif Qərb artilleriya sistemlərinin sürətli çatdırılması Ukrayna ordusuna tezliklə əhəmiyyətli üstünlük verəcək. Rusiya komandanlığını daha da narahat edən Vaşinqtonun Ukraynanı 70 kilometr mənzilli M142 HIMARS idarə olunan raketləri ilə təchiz etmək qərarıdır. Bu sistemlər Rusiya artilleriyasını məhv etməyə qadirdir.

Kreml ABŞ raketlərinin çatdırılmasının eskalasiya riskini artırdığına dair xəbərdarlıq edib. Lakin prezident Cozef Bayden Ukraynanı Rusiya ərazisinin dərinliklərini hədəf ala biləcək orta mənzilli raketlərlə təmin etmək imkanını açıq şəkildə istisna edib və Ukrayna prezidenti Zelenski bu cür hücumları həyata keçirmək niyyətində olmadığını bildirib. Rusiyanın bu xəbərdarlıqlarının əsl məqsədi riskdən çəkinən avropalılar arasında narahatlıqları gücləndirmək və Qərbin dəstək göstərməsini çəkindirməkdir. Moskvada yaşayan ekspertlər ABŞ-ın keçmiş dövlət katibi Henri Kissincerin Ukraynanın ərazi güzəştləri ilə sülhü satın almalı olduğuna dair fikrinə maraqla yanaşıb və onun sözlərini Qərbin Zelenskiyə Rusiyanın diktə etdiyi kompromisləri qəbul etməsi üçün təzyiqinin sübutu kimi göstəriblər. Bununla belə, bu cür xəyalpərəstlik transatlantik xalqların və hökumətlərin Ukraynanı böyük ölçüdə sarsılmaz dəstəkləməsi reallığından fərqlənir. Hətta telefon diplomatiyasının mənasızlığından məyus olan Fransa prezidenti Emmanuel Makron Putini 2022-ci ildə yenidən hücuma başlamaqla bağlı “tarixi səhvinə” görə danladı.

Avropalılar arasında fikir ayrılıqları ciddidir, lakin əslində həmişəkindən daha az səs-küylüdür və Avropa İttifaqı keçən həftə Moskvada bir çox ekspert rəylərini məyus edərək altıncı sanksiyalar paketini təsdiqləməyi bacardı. Bu son paketin əsas məzmunu Rusiya neftinin və təbii qazının ixracına qoyulan müxtəlif məhdudiyyətlərdən, o cümlədən Aİ-yə üzv ölkələrin əksəriyyətinin bu tədarüklərdən asılılığını azaltmaq və ya aradan qaldırmaq üçün sənədləşdirilmiş öhdəliyindən ibarətdir. Bu addım bazar dəyişkənliyi və artan inflyasiya şəraitində əksər müşahidəçilərin gözlədiyindən daha ciddidir. Lakin avropalıların qətiyyəti belə bir fərziyyə ilə əsaslandırılır ki, Rusiyanın enerji sektoru Qərb tərəfdaşları və xidmət şirkətlərinin ölkədən getməsi nəticəsində bu qədər böyük zərbəyə məruz qaldıqda, onun neft və qaz hasilatı kəskin şəkildə azalmağa başlayacaq və buna görə də Rusiya etibarlı təchizatçı ola bilməz.

Neft gəlirlərindəki qaçılmaz azalma Rusiya büdcəsi üçün ağrılı olacaq, lakin bu, ən təsirli iqtisadi uğursuzluq deyil. Rusiya nəqliyyat sistemi tədarük zəncirlərinin pozulması və ölkədə fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gələn Qərb şirkətləri tərəfindən tikilmiş bir çox zavodun bağlanması ilə tədricən nizamsızlaşır. Milyonlarla rus avtomobil sahibi bunun nəticələrini birbaşa yaşamağa başlayır. Putin keçən həftə daha virtual hökumət iclası keçirdi və əsas diqqət yol tikintisinin ənənəvi olaraq az maliyyələşdirilən gündəliyinə yönəldi.

Görünür, Putin Rusiyanın Ukraynaya qarşı hərbi hücumu ilə bağlı birbaşa xərclərdən başqa ölkəsinin iqtisadi problemlərinin dərinliyini dərk etmir. Lakin o, nazirlərinin hiddətindən, yüksək vəzifəli şəxslər arasında qəzəbin artmasından narahatdır. O, generallarını Donbası fəth etməkdə uğursuzluqlarına görə günahlandıra bilməz və Stalin tipli təmizləmələr həyata keçirə bilməz, çünki təcrübəli rus komandirlərinin ehtiyatı müharibə itkiləri kimi tükənib, onları xüsusi xidmət orqanlarının sadiq silovikiləri ilə əvəz etmək mümkün deyil. Müdafiə naziri Sergey Şoyqunun hələ də zabit korpusunda müəyyən hörməti var. O, təkcə döyüşən generalların ehtiyatlar və resursların olmaması ilə bağlı məyusluğundan deyil, həm də səmərəsiz rəhbərliyin səbəb olduğu böyük dövlət bürokratiyasındakı narazılığından xəbərdardır.

Donbasın hər kvadrat kilometrinə hansı raketlə zərbə endirilməsindən asılı olmayaraq, Putinin müharibədə qalib gəlməsi mümkünsüz görünür. Ukrayna isə müdafiə döyüşlərində cəsarət və mətanət nümayiş etdirir, yorğun Rusiya ordusunun mənasız hücumlarda son ehtiyatlarını tükətməsinə imkan vermək üçün strateji səbir nümayiş etdirir və Qərb silahları ilə təchiz olunmuş təzə birliklər hazırlayır. Ukraynanın getdikcə artan əks-hücum təhlükəsi rus komandirləri üçün aydındır, lakin onlar müdafiə mövqelərini qoruya bilmirlər, çünki Moskvadan ancaq irəliləyiş tələb olunur. Nə Rusiyanın getdikcə deqradasiyaya uğrayan iqtisadiyyatı, nə də çox zədələnmiş hərb maşını uzun sürən müharibəni davam etdirə bilməz. Onun yeganə ümidi Ukraynanın bombardmanların acısı altında parçalanmasıdır.

Firuz Bağırov
Ordu.az

© Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır


Teqlər: Rusiya   Məğlubiyyət  


Bizi "telegram"da izləyin